ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ । ਸਰ੍ਵੇष੍ਵੇਵ ਸੁਲੋਕੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
'ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਕੁਝ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਹੈ, ਸੁਵ੍ਰਤ।'
ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਗਗਨੇ ਗਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ । ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਯੈਵ ਵਸੁਧਾਧਿਪ
'ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਤੂੰ ਹੀ—'
ਜਰਾਪਲਿਤਹੀਨਾਸ੍ਤੁ ਮृਤ੍ਯੁਹੀਨਾ ਜਨਾਃ ਕृਤਾਃ । ਗृਹਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਨਰਰ੍षਭ
'ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਠ।'
ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਾ ਅਨੇਕਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯੈਵ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਾਃ । ਯੇषਾਂ ਗृਹੇषੁ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮੁਨਯਃ ਕਾਮਧੇਨਵਃ
'ਤੂੰ ਹੀ ਕਈ ਕਲਪਵ੍ਰੱਖ ਲਗਾਏ। ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਕਾਮਧੇਨੁਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।'
ਤ੍ਵਯੈਵ ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਥਿਰੀਭੂਤਾਃ ਸਦਾ ਕृਤਾਃ । ਸੁਖਿਨਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਾਃ
'ਤੂੰ ਹੀ, ਰਾਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਥਿਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।'
ਗृਹੈਕਮਧ੍ਯੇ ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਕੁਲੀਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਏਵਂ ਵਂਸ਼ਵਿਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਾਨਾਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਾ
'ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਧਾ ਵੀ ਤੂੰ ਕੀਤਾ।'
ਯਮਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਰੋਧੇਨ ਇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਵ੍ਯਾਧਿਪਾਪਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਯਮ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਰਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਰੋਗ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਤੇਜਸਾਹਂਕਾਰੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਗਰੂਪਂ ਤੁ ਭੂਤਲਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਹਿ ਮਹਾਰਾਜ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੂਪਤਿਃ
ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ।
ਨਰੋ ਨੈਵ ਪ੍ਰਸੂਤੋ ਹਿ ਨੋਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਭਵਾਦृਸ਼ਃ । ਭਵਂਤਮਿਤ੍ਯਹਂ ਜਾਨੇ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਪ੍ਰਭਾਕਰਮ੍
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਚਾਨਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਯਾ ਕृਤੋ ਭਰ੍ਤਾ ਵਦਸ੍ਵੈਵਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ । ਨਰ੍ਮਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪੇਂਦ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਵਦ ਸਤ੍ਯਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਦੱਸੋ; ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਜ਼ਾਕ ਛੱਡ ਕੇ ਸੱਚ ਬੋਲੋ।
ਯਦਿ ਤੇ ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੀਹ ਧਰ੍ਮਮਸ੍ਤਿ ਨਰਾਧਿਪ । ਦੇਵਲੋਕੇषੁ ਮੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਗਗਨੇ ਗਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਚ ਤ੍ਵਂ ਨੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ । ਤਦਾ ਕੂਟਂ ਤਵ ਵਚੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਵੋਗੇ; ਫਿਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੋਲ ਝੂਠ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪੂਰ੍ਵਂਕृਤਂ ਹਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰੇਯੋ ਭਸ੍ਮੀਭੂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਰਾਜੋਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਸਾਧ੍ਯਾਸਾਧ੍ਯਂ ਨ ਚਾਸ੍ਤਿ ਮੇ
ਜੋ ਭਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਵਤ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਂਸਾਧ੍ਯਂ ਸੁਲੋਕਂ ਮੇ ਸੁਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਗਤ੍ਪਤੇ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦੇਵਿ ਯਤੋ ਨੈਮਿ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਕਾਰਣਂ ਸ਼ृਣੁ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹਨ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਆਗਂਤੁਂ ਤੁ ਨ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਲੋਕੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਚ ਦੇਵਤਾਃ । ਤਤੋ ਮੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਰਾਨਨੇ
ਦੇਵਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਜਾ ਮੈਨੂੰ ਖੋ ਦੇਵੇਗੀ।
ਮृਤ੍ਯੁਯੁਕ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਮਯਾ ਹੀਨਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਗਂਤੁਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨ ਵਾਞ੍ਛਾਮਿ ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ—ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ-। ਲੋਕਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਆਗਮਿष੍ਯਸਿ ਵੈ ਪੁਨਃ । ਪੂਰਯਸ੍ਵ ਮਮਾਦ੍ਯਤ੍ਵਂ ਜਾਤਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਮਹਾਤੁਲਾਮ੍
ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਆ ਜਾਵੋਗੇ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਠੀ ਵੱਡੀ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਰਾਜੋਵਾਚ-। ਸਰ੍ਵਮੇਵਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਯਯਾਤਿ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਰਾਜਾ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਵੈ ਤਦਾ । ਅਂਤਰ੍ਜਲਚਰੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸੋਪਿ ਜਾਲੇ ਨ ਬਧ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ; ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਵੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦੀ।
ਮਰੁਤ੍ਸਮਾਨਵੇਗੋਪਿ ਮृਗਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬਂਧਨਮ੍ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ੍ਥਮਾਮਿषਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਖਗਃ
ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਹਿਰਨ ਵੀ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੰਛੀ ਹਜ਼ਾਰ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਮਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕਂਠਲਗ੍ਨਪਾਸ਼ਂ ਚ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦੈਵਮੋਹਿਤਃ । ਕਾਲਃ ਸਮਵਿषਮਕृਤ੍ਕਾਲਃ ਸਨ੍ਮਾਨਹਾਨਿਦਃ
ਪਰ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ, ਉਹ ਗਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਫਾਹੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਸਮਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਵਕਰਃ ਕਾਲੋ ਯਤ੍ਰਕੁਤ੍ਰਾਪਿ ਤਿष੍ਠਤਃ । ਨਰਂ ਕਰੋਤਿ ਦਾਤਾਰਂ ਯਾਚਿਤਾਰਂ ਚ ਵੈ ਪੁਨਃ
ਸਮਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਾਤਾ ਜਾਂ ਮੰਗਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਦੀਨਿ ਦਿਵਿ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਭੁਵਿ । ਸਰ੍ਵਂ ਕਲਯਤੇ ਕਾਲਃ ਕਾਲੋ ਹ੍ਯੇਕ ਇਦਂ ਜਗਤ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਚਾਹੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ—ਸਮਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਗਿਣਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਹੀ ਇਹ ਜਗਤ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿਨਿਧਨੋ ਧਾਤਾ ਜਗਤਃ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮ੍ । ਲੋਕਾਨ੍ਕਾਲਃ ਸ ਪਚਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਫਲਮਿਵਾਹਿਤਮ੍
ਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਸਮਾਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਿਰਖ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਪਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਮਂਤ੍ਰਾ ਨ ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਨ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਬਾਂਧਵਾਃ । ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਂਤਿ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤੁਂ ਨਰਂ ਕਾਲੇਨ ਪੀਡਿਤਮ੍
ਨਾ ਮੰਤਰ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਦੋਸਤ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ — ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤ੍ਰਯਃ ਕਾਲਕृਤਾਃ ਪਾਸ਼ਾਃ ਸ਼ਕ੍ਯਂਤੇ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍ । ਵਿਵਾਹੋ ਜਨ੍ਮਮਰਣਂ ਯਦਾ ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਯੇਨ ਚ
ਤਿੰਨ ਬੰਧਨ ਸਮੇਂ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ: ਵਿਆਹ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ — ਇਹ ਕਦੋਂ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਯਥਾ ਜਲਧਰਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਂਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਨਾ । ਤਥੇਦਂ ਕਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਸੁਕਰ੍ਮੋਵਾਚ-। ਕਾਲੋऽਯਂ ਕਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਯੋ ਨਰੈਃ ਸਮੁਪਾਸਿਤਃ । ਕਾਲਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੇਰਯੇਤ੍ਕਰ੍ਮ ਨ ਤਂ ਕਾਲਃ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਮਾਂ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਮਾਂ ਕਰਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਉਪਦ੍ਰਵਾ ਘਾਤਦੋषਾਃ ਸਰ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਧਯਸ੍ਤਤਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਨਿਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਚਰਂਤਿ ਚ ਮਾਨੁषੇ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ, ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼, ਸੱਪ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ — ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖਸ੍ਯ ਹੇਤਵੋ ਯੇ ਚ ਉਪਾਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਉਪਾਏ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ; ਉਹ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।