ਦਦਾਮਿ ਵਾਂਛਿਤਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਯਾਵਦਿਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ । ਅਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਤੁ ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਰੁਦ੍ਰਜਾਪ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ 6.135.
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਵਾਂਗ ਚੌਦਾਂ ਤਕ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੁਦ੍ਰ ਜਪ ਆਦਿਕ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੇषਾਂ ਦਦ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਸੌਖ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਸੌਖ੍ਯਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੁਖ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਤੇ ਲੱਖਮੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਕਂਬੁਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍ । ਅਰ੍ਚਯੇਦ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕਮਬੂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਰਾਜਰ੍षਿਣਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮੇਨ ਸੁਂਦਰਿ
ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ।
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਯਤ੍ਰਾਸੀਦਨਿਲਾਸ਼ਨਃ । ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਾਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ, ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਪਸਾਨੇਨ ਸਂਜਾਤਃ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਪ੍ਰਜਾਕਾਮੋ ਨਰੋ ਯਸ਼੍ਚ ਕਂਬੁਤੀਰ੍ਥਂ ਹਿ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਤਪ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲ ਗਈ। ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਮਬੂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸ ਪ੍ਰਜਾਂ ਲਭਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਹਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।
ਇਤਿ ਕਂਬੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ । ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨਾਮ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸਂਨਿਧੌ ਰਕ੍ਤਸਿਂਹਸ੍ਯ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਸੀ ਕਮਬੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ। ਫਿਰ, ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਕਤਸਿੰਘ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਕਪੀਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬਧ੍ਯਮਾਨੇ ਪੁਰਾ ਸੇਤੌ ਰਾਮਰਾਵਣਵਿਗ੍ਰਹੇ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਕਪਿਭਿਃ ਕृਤਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਪੁਲ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਾਦਿਤ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਕਪੀਸ਼ਵਰਾਦਿਤਯ ਨਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਦੇਵੇ,
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਾਦਿਤ੍ਯਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚੈਤ੍ਰਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੇ ਕਪੀਸ਼ਵਰਾਦਿਤਯ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਠਮੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਂ ਯਤ੍ਰ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਕਪਿਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਭਵਤ੍ਯੈ ਸਮੁਦੀਰਿਤਃ
ਉਥੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਆਦਿ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਹੈ ਕਪੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਰੂਪਵਾਨ੍ਬਹੁਭੋਗਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਕਪੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖਾਂ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਬਲਂ ਵਾਂਛਤਿ ਯੋ ਲੋਕੋ ਧਰ੍ਮਂ ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਮੇਵ ਚ । ਸਰ੍ਵਂ ਸ ਤੁ ਲਭੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਪਿਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਤਾਕਤ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਪੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰ। ਸਂਵਾਦੇ ਕਪਿਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿਚ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਕਪੀ ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਇਕ ਸੌ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਲ੍ਲੀ ਮਹਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛृਣੁ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਵੋ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤੇ, ਹੁਣ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।'
ਯਤ੍ਰ ਸਾਭ੍ਰਮਤੀ ਤੋਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਲ੍ਲ੍ਯਂਭਸਾ ਸਹ । ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਯਾਗੇਨ ਸਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਅਭ੍ਰਮਤੀ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮਤੀਰਥ ਕਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਪਿਂਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੀ । ਪਿਤॄਣਾਂ ਜਾਯਤੇ ਨੂਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਯਥਾ
ਉਥੇ ਜੇਕਰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸਮਂਪੁਣ੍ਯਂਬ੍ਰਹ੍ਮਵਲ੍ਲ੍ਯਾਂਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਯਤ੍ਰਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ 'ਤੇ, ਜੇਕਰ ਗਿਆ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਾਧ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੋਦਾਨਂਭੂਮਿਦਾਨਂਚਅਨ੍ਨਦਾਨਂਤਥੈਵਚ । ਏਤਦ੍ਦਾਨਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਲ੍ਲ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਥੇ ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ 'ਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰੈਵ ਸਨਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਪਰਂਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਧ੍ਯਾਨਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਇਥੇ ਹੀ ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਚੈਵ ਗਂਗਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚਾਮਰਕਂਟਕੇ । ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ
ਪੁਸ਼ਕਰ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਉਹੀ ਫਲ ਉਥੇ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਲ੍ਲ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਚਂਦ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯੋਪਰਾਗੇ ਚ ਦਾਨਂ ਯੇ ਦਦਤੇ ਨਰਾਃ
ਉਹੀ ਫਲ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਤਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਲ੍ਲ੍ਯਾਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਧਰਾਸ੍ਤੇ ਚ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਾਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ 'ਤੇ ਉਹੀ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ। ਉਹ ਲੋਕ ਚੱਕਰ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇऽਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਹਿ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਧृਤ੍ਵਾ ਤੁਲਸਿਜਾਂ ਮਾਲਾਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ । ਵੈਕੁਂਠਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਨਂਦਂ ਯਾਤਿ ਵੈ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸੁੱਖਮਈ ਤੇ ਅਟੱਲ ਵੈਕੁੰਠ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਲ੍ਲੀਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ । ਵृषਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਖਂਡਤੀਰ੍ਥੇऽਤਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਗਾਵੋ ਗੋਲੋਕਂ ਚ ਪੁਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਵੱਲੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਖੰਡਤੀਰਥ, ਜੋ ਖੰਡਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਾਵੋ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਗਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖਂਡਰੂਪੇਣ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯਾ ਗਾਵੋ ਲੋਕਮਾਤਰਃ । ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟਾਵਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਖਂਡਤੀਰ੍ਥਮਥੋਚ੍ਯਤੇ
ਖੰਡਤੀਰਥ ਦੀ ਧਰਮਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਵਾਂ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਥਾਂ ਖੰਡਤੀਰਥ ਕਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ। ਸ਼ਾਪੋ ਹਿ ਲੋਕਮਾਤॄਣਾਂ ਗਵਾਂ ਕਸ੍ਯ ਪੁਰਾऽਭਵਤ੍ । ਕਥਂ ਲੋਕਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਿਆ ਸੀ? ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਗਈਆਂ?'
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਪੁਰਾ ਵृषੇਣ ਗੋਲੋਕੇ ਕ੍ਰੀਡਤਾ ਸਹ ਮਾਤृਭਿਃ । ਮੁਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਪਤਿਤਂ ਹਰਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਕ ਵਾਰ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਮਲਮੂਤ੍ਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।'