ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਚ ਭੂਪਾਲਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੋਚਦ੍ਵਰਾਨਨਾ । ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਵ ਗਤਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵੀਣਾਦਂਡਕਰਾऽਬਲਾ
ਚਮਕਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਮੰਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਫਿਰ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਵੀਣਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਉਹ ਨਾਰੀ ਜਲਦੀ ਚਲੀ ਗਈ।
ਵਿਸ੍ਮਯੇਨਾਪਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰੋ ਮਹਤਾ ਵ੍ਯਾਪਿਤਸ੍ਤਦਾ । ਮਯਾ ਸਂਭਾषਿਤਾ ਚੇਯਂ ਮਾਂ ਨ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ੍ਮ ਸੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਂਤਾਂ ਸਮਾਪੇਦੇ ਯਯਾਤਿਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਯੋ ਵੈ ਮृਗੋ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਸ਼੍ਚਤੁਃਸ਼ृਂਗਃ ਸੁਵਰ੍ਣਕਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ: 'ਉਹ ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ—'
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰੀ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ । ਮਾਯਾਰੂਪਮਿਦਂ ਸਤ੍ਯਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਨਾਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਮੋਹ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜ਼ਰੂਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ । ਯਾਵਚ੍ਚਿਂਤਯਤੇ ਰਾਜਾ ਤਾਵਨ੍ਨਾਰੀ ਮਹਾਵਨੇ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚ ਕੇ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤਿ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਹ ਨਾਰੀ—
ਅਂਤਰ੍ਧਾਨਂ ਗਤਾ ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਨृਪਨਂਦਨਮ੍ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਗੀਤਂ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਪੁਨਰੇਵ ਤਤ੍
—ਉਹ ਉਥੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਹੱਸ ਕੇ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਫਿਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੇ ਪਰਮਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਛਨਾਤਾਨਸਂਯੁਤਮ੍ । ਜਗਾਮ ਸਤ੍ਵਰਂ ਰਾਜਾ ਯਤ੍ਰ ਗੀਤਧ੍ਵਨਿਰ੍ਮਹਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦਿਵਿਆ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ; ਰਾਜਾ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਵੱਡਾ ਗੀਤ ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਜਲਾਂਤੇ ਪੁष੍ਕਰਂ ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਦਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਵਰਾ ਨਾਰੀ ਸ਼ੀਲਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਇਕ ਉੱਚੀ ਨਾਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦਿਵ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪਨ੍ਨਾ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ । ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਭਾਵੈਃ ਪ੍ਰਭਾਤ੍ਯੇਕਾ ਵੀਣਾਦਂਡਕਰਾਵਿਲਾ
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਲਕੜੀਆਂ ਤੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਵੀਣਾ ਦਾ ਡੰਡਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਗਾਯਂਤੀ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਗੀਤਂ ਤਾਲਮਾਨਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਗੀਤਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮੋਹਯਂਤੀ ਚਰਾਚਰਾਨ੍
ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਵਿਚ, ਲੈ ਤੇ ਤਾਲ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਮੋਹ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦੇਵਾਨ੍ਮੁਨਿਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਗਂਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਨ੍ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਰੂਪਤੇਜੋਪਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿੰਨਰ—all ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਸਂਸਾਰੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚੈਵਾਨ੍ਯਾ ਨਾਰੀਦृਸ਼ੀ ਚਰਾਚਰੇ । ਪੁਰਾ ਨਟੋ ਜਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਤੇਃ ਕਾਯਮੇਵ ਹਿ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਔਰਤ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੁੱਢਾ ਨਟ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸਂਚਾਰਿਤੋ ਮਹਾਕਾਮਸ੍ਤਦਾਸੌ ਪ੍ਰਕਟੋਭਵਤ੍ । ਘृਤਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾ ਵਹ੍ਨੀ ਰਸ਼੍ਮਿਵਾਨ੍ਸਂਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅੰਗ ਅੰਦਰ ਹਿਲਚਲ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਲੋਹ ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕਾਮਸ੍ਤਤ੍ਕਾਯਾਤ੍ਪ੍ਰਕਟੋऽਭਵਤ੍ । ਮਨ੍ਮਥਾਵਿष੍ਟਚਿਤ੍ਤੋਸੌ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖੀਆਂ।
ਈਦृਗ੍ਰੂਪਾ ਨ ਦृष੍ਟਾ ਮੇ ਯੁਵਤੀ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਹਿਨੀ । ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਜਾ ਕਾਮਸਂਸਕ੍ਤਮਾਨਸਃ
ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਵਿਰਹੇਣਾਪਿ ਲੁਬ੍ਧੋਭੂਨ੍ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਕਾਮਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹ੍ਯਮਾਨਃ ਕਾਮਜ੍ਵਰੇਣਪੀਡਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਾਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਚੈਵੇਯਂ ਕਥਂ ਭਾਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯਦਾ ਮਾਂ ਗੂਹਤੇ ਬਾਲਾ ਪਦ੍ਮਾਸ੍ਯਾ ਪਦ੍ਮਲੋਚਨਾ
ਇਹ ਕੁੜੀ ਮੇਰੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਮਲ-ਮੁਖੀ, ਕਮਲ-ਅੱਖੀ ਕੁੜੀ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਵੇਗੀ?
ਯਦੀਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਤਰ੍ਹਿ ਸਫਲਂ ਜੀਵਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਏਵਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯਯਾਤਿਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ—
ਤਾਮੁਵਾਚ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਵਾ ਸ਼ੁਭੇ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਦृष੍ਟਾ ਤੁ ਯਾ ਨਾਰੀ ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਪੁਨਰੇਵ ਚ
ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਅਕਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਸੁਭਾਗੇ? ਜੋ ਔਰਤ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੁਣ ਫਿਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।'
ਤਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾ ਚੇਯਂ ਤਵ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਅਹਂ ਹਿ ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੌਣ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।'
ਸੋਮਵਂਸ਼ਪ੍ਰਸੂਤੋਹਂ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਧਿਪਃ ਸ਼ੁਭੇ । ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਾਮ ਮੇ ਦੇਵਿ ਖ੍ਯਾਤੋਹਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
'ਮੈਂ ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਸੱਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਸੁਭਾਗੇ। ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਯਯਾਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਖਿਆਤਿ ਹੈ, ਦੇਵੀ।'
ਤਵ ਸਂਗਮਨੇ ਚੇਤੋ ਭਾਵਮੇਵਂ ਪ੍ਰਵਾਂਛਤੇ । ਦੇਹਿ ਮੇ ਸਂਗਮਂ ਭਦ੍ਰੇ ਕੁਰੁ ਸੁਪ੍ਰਿਯਮੇਵ ਹਿ
'ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।'
ਯਂ ਯਂ ਹਿ ਵਾਂਛਸੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤਦ੍ਦਦਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੁਰ੍ਜਯੇਨਾਪਿ ਕਾਮੇਨ ਹਤੋਹਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ
'ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੰਗੇਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਤਣ ਔਖੇ ਕਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਸੋਹਣੀਏ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਾਹਿ ਸੁਦੀਨਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਸ਼ਰਣਂ ਤਵ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸਕਲਾਮੁਰ੍ਵੀਂ ਸ਼ਰੀਰਮਪਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
'ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਪਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਰਾਜ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ—'
ਸਂਗਮੇ ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਿਦਮੇਵ ਤੇ । ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪਦ੍ਮਨਿਭਾਨਨਾ
'ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।' ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕਮਲ-ਮੁਖੀ ਔਰਤ—
ਵਿਸ਼ਾਲਾਂ ਸ੍ਵਸਖੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰੂਹਿ ਰਾਜਾਨਮਾਗਤਮ੍ । ਨਾਮ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਥਾਨਂ ਚ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਸ਼ੁਭੇ
ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ, ਜੋ ਆਇਆ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਨਾਂ, ਜਨਮਸਥਾਨ, ਪਿਓ ਤੇ ਮਾਂ, ਸੁਭਾਗੇ।'
ਮਮਾਪਿ ਭਾਵਮੇਕਾਗ੍ਰਮਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਚ ਨਿਵੇਦਯ । ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਾਂਛਿਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਭੂਪਤਿਂ ਤਦਾ
'ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਨਿਭੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਉਸ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—'
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਾਲਾਪੈਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਨृਪਨਂਦਨ । ਵਿਸ਼ਾਲੋਵਾਚ- ਕਾਮ ਏष ਪੁਰਾ ਦਗ੍ਧੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਮਣੀਏ।' ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—'
ਰੁਰੋਦ ਸਾ ਰਤਿਰ੍ਦੁਃਖਾਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਰਾਹੀਨਾਪਿ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰਸਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਾ ਰਤਿਰ੍ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਤਦਾ
ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੀ ਹੋਈ ਰਤੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜਨ। ਉਹ ਰਤੀ ਉਸੇ ਝੀਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਲਾਪਮੇਵਂ ਸਾ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਕਰੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਕृਪਯਾ ਪਰਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਦੁਖ ਭਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੀਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।