ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ਼ੇषਗੁਣਸਂਯੁਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦਾ ਲੋਕ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮृਤਾਨਾਂ ਚ ਜਂਗਮਸ੍ਥਾਵਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਅਪ੍ਯੇਕਦਿਵਸਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਪੂਜਯਤਿ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਰੁਦਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਦਿਨ ਵੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—
ਸੋਪਿ ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਵਸ੍ਥਾਨਂ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਬਹੁਸ਼ੋਰ੍ਚਯਨ੍ । ਵੈष੍ਣਵਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜਿਹੜਾ ਵਧੇਰੇ ਭਾਵਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਵਧੀਆ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ—
ਤੇਪਿ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਵੈਕੁਂਠੇ ਸਮੀਪਂ ਦੇਵਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦੀ ਚ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ
ਉਹ ਵੀ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚੱਕਰ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਤੇ ਧਰਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਤਾ ਸੁਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪੁਣ੍ਯਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ । ਤਸ੍ਮਾਦੀਸ਼ੇ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤਿਂ ਭਾਵਯੇਦਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ
ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਧੀਆ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਰੌ ਵਾਪਿ ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਵਿਚਾਰੇਣ ਭਾਵਦੋषਵਿਚਾਰਤਃ
ਜਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਵਿਚ ਲੀਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ—
ਏਵਂ ਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇਨਾਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਨਰਃ ਸ੍ਥਾਨਮਵਾਪ੍ਯੇਤਦੇਸ਼ਭਾਵਾਨੁਰੂਪਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਦਪਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੀਮਚ੍ਛਿਵਪੁਰਂ ਮਹਤ੍ । ਦੇਹਿਨਾਂ ਕਰ੍ਮਨਿष੍ਠਾਨਾਂ ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤ੍ਤਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਜੀਵ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਪੁਰਾਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਲੋਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵਾ ਮਾਨਵਾ ਯਾਂਤਿ ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਸ਼ਿਵਪੁਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਣਵ, ਜੋ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਤੁ ਸਦਾਚਾਰਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਯਜ੍ਵਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰੀਂ ਤਾਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਕੋਵਿਦਾਃ
ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਐਂਦ੍ਰਂ ਲੋਕਂ ਤਥਾ ਯਾਂਤਿ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਯੁਦ੍ਧਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਃ ਪੁਣ੍ਯਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗੂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥੇ ਯਯਾਤਿਚਰਿਤੇ ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੇਣ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਉਨਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਯਮਪੀਡਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਤੀਵ੍ਰਾਂ ਸੁਦਾਰੁਣਾਮ੍ । ਭੁਂਜਂਤਿ ਪਾਪਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੂਰਾਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘਾਤਕਾਃ
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸਜ਼ਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਠੋਰ ਪਾਪੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆਰੇ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਾਪਾਃ ਪ੍ਰਪਚ੍ਯਂਤੇ ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਕਰਿषਾਗ੍ਨਿਨਾ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਿਂਹੈਰ੍ਵृਕੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਦਂਸ਼ੈਃ ਕੀਟੈਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣੈਃ
ਕਦੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਤੀਖੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਉੱਠ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਿਚ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਭੇੜੀਆਂ, ਬੱਘਾਂ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਡੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਹਾਜਲੌਕੋਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਦਾਜਗਰੈਃ ਪੁਨਃ । ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਰੌਦ੍ਰਾਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਰ੍ਪੈਰ੍ਵਿषੋਲ੍ਬਣੈਃ
ਕਦੇ ਵੱਡੀਆਂ ਜੌਂਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਕਦੇ ਫਿਰ ਅਜਗਰਾਂ ਵਲੋਂ, ਕਦੇ ਭਿਆਨਕ ਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਤਕਲੀਫ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਤ੍ਤਮਾਤਂਗਯੂਥੈਸ਼੍ਚ ਬਲੋਤ੍ਕृष੍ਟੈਃ ਪ੍ਰਮਾਥਿਭਿਃ । ਪਂਥਾਨਮੁਲ੍ਲਿਖਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ृਂਗਮਹਾਵृषੈਃ
ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਡ, ਜੋ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਸ਼ृਂਗੈਸ਼੍ਚ ਮਹਿषੈਰ੍ਦੁष੍ਟਗਾਤ੍ਰਪ੍ਰਬਾਧਕੈਃ । ਡਾਕਿਨੀਭਿਸ਼੍ਚ ਰੌਦ੍ਰਾਭਿਰ੍ਵਿਕਰਾਲੈਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਵੱਡੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਿਸ, ਮਾੜੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਡਾਕਣੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਤਕਲੀਫ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਘੋਰੈਃ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤੇ । ਮਹਾਤੁਲਾਂ ਸਮਾਰੂਢਾ ਦਹ੍ਯਮਾਨਾ ਦਵਾਨਲੇ
ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਰਾਜੂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਵੇਗਪ੍ਰਧੂਤਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਚਂਡੇਨ ਵਾਯੁਨਾ । ਮਹਾਪਾषਾਣਵਰ੍षੇਣ ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਤਿੱਖੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਵਲੋਂ ਉਡਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਤਦ੍ਭਿਰ੍ਵਜ੍ਰਨਿਰ੍ਘੋषੈਰੁਲ੍ਕਾਪਾਤੈਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣੈਃ । ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਂਗਾਰਵਰ੍षੇਣ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤੇ
ਗਿਰਦੇ ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ, ਉਲਕਾ ਪਾਤ ਤੇ ਸੜਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਮਹਤਾ ਪਾਂਸੁਵਰ੍षੇਣ ਪੂਰ੍ਯਮਾਣਾ ਯਮਂ ਗਤਾਃ । ਯੇ ਨਰਾਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਣਃ ਪਾਪਂ ਭੁਂਜਂਤਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਵੱਡੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਪਾਪਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪਾਪਿष੍ਠਾਃ ਪਾਪਕਾਰਕਾਃ । ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਤਿਭੁਂਜਂਤਿ ਬਹੁਪੀਡਾਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵਿਵੇਕਂ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਯੋਃ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ — ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਰਕ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਵਰ੍ਣਨੇ ਯਯਾਤਿਚਰਿਤੇ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੇਣ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵਰਣਨ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋऽਥ ਮਮ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਸੱਚ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਫੇਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਾਨਾਂ ਵਦ ਸਂਖ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਮਾਤਲੇ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਹਨ? ਕਿਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਾਤਲੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੌਣ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ?
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਪਸਾ ਯਦੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਦੇਵਾਨਾਂ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਖਭੋਗਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਜੋਗ ਨਾਲ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ ਤੇ ਸੁੱਖ-ਵਿਲਾਸ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਭਾਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਆਯਾਸੈਰਰ੍ਜਿਤਂ ਪृਥਕ੍ । ਉਪਰਿष੍ਟਾਚ੍ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚਾਪ੍ਯਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਧਰਮ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਸੁਰਤ ਵੀ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਤ੍ਰਾष੍ਟਗੁਣਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਿਨਾਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦ੍ਯੋ ਗਤਾਨਾਂ ਚ ਨਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਸਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਥੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜੀ ਤਾਕਤ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਥੋਂ ਨਵੇਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ षੋਡਸ਼ਗੁਣਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨਾਂ ਚ ਤਦ੍ਵਿਧਮ੍ । ਏਵਂ ਨਿਰਵਸ਼ੇषਂ ਚ ਯਚ੍ਛੇषਂ ਕੁਲਤੇਜਸਾਮ੍
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਾਕਤ ਸੋਲ੍ਹ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ।