ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਤਸ੍ਯ ਚਾਧੋਗਤਿਃ ਫਲਮ੍ । ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਾਪਭੇਦਾਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾਧੁਨਾ
ਕਾਇਆ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਨਤੀਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪਾਪ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਹੁਣ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ—
ਕਥ੍ਯਂਤੇ ਗਤਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਨਰਾਣਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਨृਪਤੇ ਧਰ੍ਮ ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਹੁਣ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਪਿ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਅਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਲਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਨਂ ਸਰ੍ਵਵਤ੍ਸਲਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਇਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਉਥੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਫਲਂ ਸੂਤ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਵਿਭੋ । ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਪਿ ਫਲਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਸੂਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਅਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਅਥ ਪਾਪੈਰਿਮੇ ਯਾਂਤਿ ਯਮਲੋਕਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ । ਸਂਤ੍ਰਾਸਜਨਨਂ ਘੋਰਂ ਵਿਵਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਃ
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੁਣ, ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੈਰ੍ਜਾਯਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਬਾਲੈਸ੍ਤਰੁਣਮਧ੍ਯਮੈਃ । ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੈਰ੍ਯਾਤਵ੍ਯਂ ਜਂਤੁਭਿਸ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਜੰਤੂਆਂ ਨੂੰ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਹੋਣ, ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਮੱਧ ਉਮਰ ਦੇ, ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ—ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਹਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਧ੍ਯਸ੍ਥੈਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਉਥੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨਿਆਉਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸਂਤਿ ਯੇ ਨ ਯਾਂਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਹਿ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਣੈ ਹੋਇਆ।
ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸੌਮ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਤੇ ਨਰਾ ਯਾਂਤਿ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਪਥਾ ਯਮਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖਦਾਈ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮੁਪਾਨਤ੍ਕਾष੍ਠਪਾਦੁਕੇ । ਸ ਵਿਮਾਨੇਨ ਮਹਤਾ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਯਮਾਲਯਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਸੁਖਦਾਈ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਛਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਪਥਾ ਸਾਭ੍ਰੇਣ ਦੇਹਿਨਃ । ਦਿਵ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨਾ ਯਾਂਤਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ
ਛਤਰੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਛਾਇਆ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਕਪੜੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਬਿਕਾਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਸੁਖਾਸਨਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸੁਖਂ ਯਾਂਤਿ ਯਮਾਲਯਮ੍
ਸ਼ਿਬਿਕਾ (ਪਲਕੀ) ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਖਦਾਈ ਆਸਣ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਆਰਾਮਕਰ੍ਤਾ ਛਾਯਾਸੁ ਸ਼ੀਤਲਾਸੁ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਯਾਂਤਿ ਪੁष੍ਪਕਯਾਨੇਨ ਪੁष੍ਪਾਰਾਮਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ
ਬਾਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਠੰਢੀ ਤੇ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਯਤਨਕਰ੍ਤਾ ਚ ਯਤੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯ ਚ । ਅਨਾਥਮਂਡਪਾਨਾਂ ਚ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਯਾਤਿ ਗृਹੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਯਤੀਆਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਾਂ ਅਨਾਥਾਂ ਲਈ ਝੋਪੜੀਆਂ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਘਰਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਗ੍ਨਿਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਪੂਜਕਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅੱਗ, ਗੁਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਦੀਨੇषੁ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੇषੁ ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਪਿ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨ੍ਸਮੁਪੈਤਿ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਚ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਸਂਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਹੜੇ ਗਰੀਬ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਛਤੀਆਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸ੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਹੀ ਸੱਚਾ ਦਾਨ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਦਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਞੇਯਮਪਿ ਵਾਲਾਗ੍ਰਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ । ਯਤ੍ਪਾਤ੍ਰਾਦਿ ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਤੇषੁ ਸਦਾ ਮਮ
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ, ਚਾਹੇ ਵਾਲ ਦੀ ਨੋਕ ਜਿੰਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਮਝੋ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ; ਜੋ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੀਯਤੇ ਸਦਾ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਯਾਸ੍ਤਤ੍ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੇषੁ ਦੀਨੇषੁ ਯਚ੍ਛਤ੍ਯਾਵਸਥਾਨ੍ਯਪਿ
ਇਸ ਲਈ ਭਾਵਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪੈਤਾਮਹਂ ਨृਪ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਯੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਤ੍ਤਂ ਕਾਕਿਣਿਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਇੱਛਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ। ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਇਕ ਕੌਡੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਸ੍ਯਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਤਿਥਿਰ੍ਭੂਪ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਦੇਯਂ ਤਤ੍ਫਲਂ ਭਵਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਵਰ੍ਣਨੇ ਯਯਾਤਿਚਰਿਤ੍ਰੇऽष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਅਥ ਧਰ੍ਮਾਃ ਸ਼ਿਵੇਨੋਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮਾਗਮੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਜ੍ਞੇਯਾ ਬਹੁਵਿਧਾਸ੍ਤੇ ਚ ਕਰ੍ਮਯੋਗਪ੍ਰਭੇਦਤਃ
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਉਹ ਧਰਮ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉੱਚੇ ਸ਼ਿਵਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਹਿਂਸਾਦਿਦੋषਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਯਾਸਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯਾਸਾ ਮਹਤ੍ਫਲਾਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਹਿੰਸਾ ਆਦਿ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨਾਜੁਕ, ਵੱਡਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਨ।
ਅਨਂਤਸ਼ਾਖਾਕਲਿਤਾਃ ਸ਼ਿਵਮੂਲੈਕਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਧ੍ਯਾਨਸੁਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯਾਃ ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ
ਇਹ ਸ਼ਿਵਧਰਮ ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਹਨ।
ਧਾਰਯਂਤਿ ਸ਼ਿਵਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਸ਼ਿਵਭਾषਿਤੈਃ । ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਤਾਰਕਾਃ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਥਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵਧਰਮ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾऽਹਿ ਸਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸਤ੍ਯਂ ਹ੍ਰੀਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਯਮਃ । ਦਾਨਮਿਜ੍ਯਾਤਪੋਦਾਨਂ ਦਸ਼ਕਂ ਧਰ੍ਮਸਾਧਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧੈਰਜ, ਸਚਾਈ, ਲਜਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ, ਤਪ, ਅਤੇ ਦਾਨ — ਇਹ ਦਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ।
ਅਥ ਵ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਧਰ੍ਮੈਰਨੁष੍ਠਿਤੈਃ । ਸ਼ਿਵੈਕਰਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੈਰ੍ਗਤਿਰੇਕੈਵ ਕਲ੍ਪਿਤਾ
ਚਾਹੇ ਇਹ ਸ਼ਿਵਧਰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਅਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਿਸਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਭੂਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਤਥਾ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਤੁਲ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਪੁਰਂਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਥਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਸਭ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥੇਹ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭੋਗਾਃ ਸਾਤਿਸ਼ਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਨਾਨਾਪੁਣ੍ਯਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਭੋਗਾਃ ਸ਼ਿਵਪੁਰੇ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਸਭ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।