ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯ ਆਚਾਰੇਣ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ਕਾਰਵੋ ਵੈਦ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਦੇਵਲਕਾ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਕਾਰੀਗਰ, ਹੂੰਨਰਮੰਦ, ਵੈਦ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—
ਭृਤਕਾਮਾਤ੍ਯਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰਯਗਾਮਿਨਃ । ਯਸ਼੍ਚੋਦਿਤਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਆਹਰੇਤ੍ਕਰਮ੍
ਜੋ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਨਰਕੇषੁ ਸ ਪਚ੍ਯੇਤ ਯਸ਼੍ਚ ਦਂਡਂ ਵृਥਾ ਨਯੇਤ੍ । ਉਤ੍ਕੋਚਕੈਰਧਿਕृਤੈਸ੍ਤਸ੍ਕਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਕਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਸਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਵਤ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਬਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਯਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਜਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪਚ੍ਯਤੇ ਨਰਕੇषੁ ਸਃ । ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਂਤਿ ਨृਪਸ੍ਯ ਪਾਪਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਜਿਸ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰਜਾ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਤੇਪਿ ਘੋਰੇषੁ ਨਰਕੇषੁ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੌਰਾਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚੋਰ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਭਵਤ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਤੋ ਘੋਰੋ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਅਚੌਰਂ ਚੌਰਵਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚੌਰਂ ਚਾਚੌਰਵਤ੍ਪੁਨਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੇਕਸੂਰ ਨੂੰ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਦੰਡ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਚੋਰ ਨੂੰ ਬੇਕਸੂਰ ਵਾਂਗ ਮਾਫ ਕਰੇ—
ਅਵਿਚਾਰ੍ਯ ਨृਪਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੋऽਪਿ ਵੈ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਘृਤਤੈਲਾਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿ ਮਧੁਮਾਂਸ ਸੁਰਾਸਵਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੇਕਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਬਿਨਾ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਘੀ, ਤੇਲ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ—
ਗੁਡੇਕ੍ਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ੀਰਸ਼ਾਕਾਦਿ ਦਧਿਮੂਲਫਲਾਨਿ ਚ । ਤृਣਕਾष੍ਠਂ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਰਂ ਕਾਂਸ੍ਯਭਾਜਨਮੇਵ ਚ
ਗੁੜ, ਇੱਖ, ਦੁੱਧ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਹੀਂ, ਜੜਾਂ, ਫਲ, ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵੀ—
ਉਪਾਨਚ੍ਛਤ੍ਰਕਟਕ ਸ਼ਿਬਿਕਾਮਾਸਨਂ ਮृਦੁ । ਤਾਮ੍ਰਂ ਸੀਸਂ ਤ੍ਰਪੁਕਾਂਸ੍ਯਂ ਸ਼ਂਖਾਦ੍ਯਂ ਚ ਜਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ, ਕੜੇ, ਪਲਕੀ, ਨਰਮ ਆਸਣ, ਤਾਮਾ, ਸੀਸਾ, ਟਿਨ, ਕਾਂਸ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—
ਵਾਦਿਤ੍ਰਂ ਵੇਣੁਵਂਸ਼ਾਦ੍ਯਂ ਗृਹੋਪਸ੍ਕਰਣਾਨਿ ਚ । ਊਰ੍ਣਾਕਾਰ੍ਪਾਸਕੌਸ਼ੇਯ ਰਂਗਪਦ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਚ
ਵਾਦਯੰਤਰ, ਬਾਂਸ ਦੀ ਵਾਂਸਲੀ, ਘਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਉਨ, ਕਪਾਹ, ਰੇਸ਼ਮ, ਰੰਗੀਨ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—
ਤੂਲਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੇ ਲੋਭੇਨ ਹਰਂਤਿ ਚ । ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਕਪਾਹ, ਬਹੁਤ ਸੁਤੰਤਰ ਕਪੜੇ—ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ—
ਨਰਕੇषੁ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਚ੍ਛੇਦਪਹृਤ੍ਯਾਲ੍ਪਕਾਨ੍ਯਪਿ । ਯਦ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਮਪਿ ਸਰ੍षਪਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਇਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ—
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਨਰਕੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਬਹ੍ਵਲ੍ਪਕਾਦ੍ਯਪਿ ਤਥਾ ਪਰਸ੍ਯ ਮਮਤਾਕृਤਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਚਾਹੇ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘੱਟ, ਜੇਕਰ ਮਲਕੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਨਰਕੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਏਵਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਰਃ ਪਾਪੈਰੁਤ੍ਕ੍ਰਾਂਤਿਸਮਨਂਤਰਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਐਸੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ—
ਸ਼ਰੀਰਘਾਤਨਾਰ੍ਥਾਯ ਪੂਰ੍ਵਾਕਾਰਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਯਮਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਂਤ੍ਯੇਤੇ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਾ ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣ ਲਈ, ਪਿਛਲਾ ਰੂਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਲੋਕ, ਯਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਯਮਦੂਤੈਰ੍ਮਹਾਘੋਰੈਰ੍ਨੀਯਮਾਨਾਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਦੇਵਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਧਰ੍ਮਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਹਨ—
ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸੁਘੋਰੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਧੈਃ । ਵਿਨਯਾਚਾਰਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾਨ੍ਮਲਿਨਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਧਰਮ-ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਕਰਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਰਾਉਣੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਨਯ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗੰਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੈਰ੍ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਨ ਚ ਤੈਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਯਮਃ । ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੌਰਾਣਾਮਨ੍ਯਾਯਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਰਾਹੀਂ ਨਿਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਯਮ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ; ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਚੋਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨਿਆਇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ—
ਨृਪਤਿਃ ਸ਼ਾਸਕਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਾਂ ਚ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ-ਰਾਜ; ਇਸ ਲਈ, ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਨਾਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਯਥਾ ਨਾਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਾਨੁਮੋਦਯੇਤ੍
ਅਨੁਭਵ ਨਾ ਹੋਏ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਚਾਹੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਣ; ਜੋ ਖੁਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਤਸ੍ਯ ਚਾਧੋਗਤਿਃ ਫਲਮ੍ । ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਾਪਭੇਦਾਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾਧੁਨਾ
ਕਾਇਆ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਨਤੀਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਪਾਪ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਹੁਣ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ—
ਕਥ੍ਯਂਤੇ ਗਤਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਨਰਾਣਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਨृਪਤੇ ਧਰ੍ਮ ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਹੁਣ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਪਿ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਅਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਲਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਨਂ ਸਰ੍ਵਵਤ੍ਸਲਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਇਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਉਥੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਫਲਂ ਸੂਤ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਵਿਭੋ । ਧਰ੍ਮਸ੍ਯਾਪਿ ਫਲਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਸੂਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਅਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਅਥ ਪਾਪੈਰਿਮੇ ਯਾਂਤਿ ਯਮਲੋਕਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ । ਸਂਤ੍ਰਾਸਜਨਨਂ ਘੋਰਂ ਵਿਵਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਃ
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੁਣ, ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੈਰ੍ਜਾਯਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਬਾਲੈਸ੍ਤਰੁਣਮਧ੍ਯਮੈਃ । ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨਪੁਂਸਕੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੈਰ੍ਯਾਤਵ੍ਯਂ ਜਂਤੁਭਿਸ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਜੰਤੂਆਂ ਨੂੰ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਹੋਣ, ਬੱਚੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਮੱਧ ਉਮਰ ਦੇ, ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ—ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਹਿਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯਤੇ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਧ੍ਯਸ੍ਥੈਃ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਉਥੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਨਿਆਉਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੇਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸਂਤਿ ਯੇ ਨ ਯਾਂਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਹਿ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਣੈ ਹੋਇਆ।
ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸੌਮ੍ਯਚਿਤ੍ਤਾਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਤੇ ਨਰਾ ਯਾਂਤਿ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਪਥਾ ਯਮਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਜੋ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖਦਾਈ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।