ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਚ ਜਯਾਂ ਦੇਵੀਂ ਯੋਗਜ੍ਞਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਦੋषਾਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਜਯਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਃਖਾਨਿ ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਜਨ੍ਮਮਰਣਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਹਵਿਰ੍ਭੁਜਃ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਨਮ ਮੌਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਵਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਃ ਕਾਮਸਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਪਾਂਡਵੇ ਬਲੇ । ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਦਗ੍ਧਂ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਕਾਮ ਨਾਲ ਲਗਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਥੀ ਬਣਨਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸਾੜਨਾ ਤੇ ਦਕ੍ਖ ਦਾ ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨਾ—
ਸ੍ਕਂਦਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਵੈ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਤ੍ਕ੍ਰੀਡਾਦੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਏਵਂ ਤ੍ਰਯੋਪਿ ਰਾਗਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦੋषੈਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਸਕੰਦੇ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਹੋਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਖੇਡਾਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਾਮ ਆਦਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਏਭ੍ਯਃ ਪਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸ਼ਾਂਤਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਃ ਸ ਮੁਕ੍ਤਿਦਃ । ਏਵਮੇਤਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਰਹਿਆ ਹੈ।
ਦੁਃਖੈਰਾਕੁਲਿਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਪਰਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਚ੍ਚ ਵਿਰਾਗਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰਾਗਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਸਂਭਵਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਜਗਤ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਾਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਤ੍ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਿਵਂ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਸਮਸ੍ਤਦੁਃਖਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਤ੍ਮਾ ਸ ਸੁਖੀ ਤਦਾ
ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ । ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਲਿ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਵੇਕੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਇਂਦ੍ਰਲੋਕੇ ਪ੍ਰਗਂਤਵ੍ਯਂ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚੱਲਣਾ ਹੈ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਅਸ੍ਮਦ੍ਭਾਗ੍ਯਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਭਵਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਮ । ਸਂਜਾਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸਂਵਾਹ ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੇਯੋ ਮਮਾਤੁਲਮ੍
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਸਰਥੀ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚੰਗੀ ਨਸੀਬੀ ਹੈ।
ਮਾਨਵਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਚ ਪਾਪਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਦਾਰੁਣਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਂ ਚ ਮਾਤਲੇ ਵਦ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਲਿ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਾਚਾਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਸਤਿ ਮਹਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਤ੍ਰਲੋਕੇ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਮਾਤਲਿ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਵਰਤਾਅ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਨਿਂਦਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਚਾਰਸ੍ਯ ਕੁਤ੍ਸਨਮ੍ । ਮਹਾਪਾਤਕਮੇਵਾਪਿ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਪਂਡਿਤੈਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਧੂਨਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਃ ਪੀਡਾਂ ਹਿ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਮਹਾਪਾਤਕਮੇਵਾਪਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਨ ਹਿ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ।
ਕੁਲਾਚਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਅਨ੍ਯਾਚਾਰਂ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਚ । ਏਤਚ੍ਚ ਪਾਤਕਂ ਘੋਰਂ ਕਥਿਤਂ ਕृਤ੍ਯਵੇਦਿਭਿਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਯੋ ਨਿਂਦਾਂ ਤਾਡਨਂ ਭਗਿਨੀषੁ ਚ । ਪਿਤृਸ੍ਵਸृਨਿਂਦਨਂ ਚ ਤਦੇਵ ਪਾਤਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਜਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਪਂਚਕ੍ਰੋਸ਼ਾਂਤਰੇਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਜਾਮਾਤਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤਥਾ ਚ ਦੁਹਿਤੁਃ ਸੁਤਮ੍
ਜੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਪੰਜ ਕੋਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਜਵਾਈ ਜਾਂ ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ,
ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਸ੍ਰੀਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਕਾਮਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਅਨ੍ਯਂ ਭੋਜਯਤੇ ਯਦਾ
ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਮਾਮੇ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾ ਦੇਵੇ,
ਪਿਤਰੋ ਨੈਵ ਭੁਂਜਂਤਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਭੁਂਜਤੇ । ਏਤਚ੍ਚ ਪਾਤਕਂ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤृਘਾਤਸਮਂ ਕृਤਮ੍
ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤੇ; ਇਹ ਪਾਪ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਆਗਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਕਿਲ । ਭੂਰਿਦਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਤਿਭ੍ਯੋ ਹਿ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ
ਜੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਥੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਏਕਸ੍ਮੈ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਮਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋਪਿ ਨ ਦੀਯਤੇ । ਏਤਚ੍ਚ ਪਾਤਕਂ ਘੋਰਂ ਦਾਨਭ੍ਰਂਸ਼ਕਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਜਮਾਨਗृਹੇ ਸੇਵਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਨਿਜਾਨ੍ । ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਿ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਨ ਦਾਨਸ੍ਯ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਜੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚੇ ਦਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ।
ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਹਿ ਯਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵੋਪਾਯੈਃ ਸੁਪੁष੍ਯੇਤ੍ਤਂ ਸੁਦਾਨੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਨृਪ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਵੇ ਤੇ ਨੇਕ ਰਸਤੇ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਨ।
ਨ ਗਣਯੇਨ੍ਮੂਰ੍ਖਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਪੋष੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਦਾ ਭਵੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਦਾਨੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਨृਪ
ਮੂਰਖ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾ ਕਰੀਏ; ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਲਣਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਨ।
ਤਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਸਦਾਰ੍ਹਯੇਤ੍ । ਤਂ ਹਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਦੇਦ੍ਦਾਨਮਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਵੈ
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ,
ਦਤ੍ਤਂ ਹੁਤਂ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿष੍ਫਲਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਥਕਃ
ਤਾਂ ਉਹ ਦਾਨ ਤੇ ਹਵਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਚੌਥਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਵੇ।
ਪੁਣ੍ਯਕਾਲੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਮ੍ । ਮੂਰ੍ਖਂ ਵਾਪਿ ਹਿ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ
ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਵੇ, ਚਾਹੇ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਸੁਣ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਕਾਰਣਾਦ੍ਰਾਜਞ੍ਛਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਘੋੜਾ-ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦੱਸੋ ਰਾਜਨ, ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ?
ਅਨ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਮਾਯਾਤਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਣਿ । ਉਭੌ ਤੌ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨਾਚ੍ਛਾਦਨੈਸ੍ਤਤਃ
ਜੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂਬੂਲਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਭੁਕ੍ਤਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਦਾ ਦਾਨਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਪਾਨ ਤੇ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਰਾਧ ਖਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਤੇ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।