ਅਨਿਤ੍ਯਤਾਤ੍ਰ ਭਾਵਾਨਾਂ ਕृਤਕਾਮ੍ਯਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਮਰ੍ਮਭੇਦਾਚ੍ਚ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਕਰਪੀਡਨਾਤ੍
ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚਾਹ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਾਪਭੇਦੇਨ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਰ੍ਦੁਃਖੈਰ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭੀਤਂ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਲੋਭੀ ਲੋਕ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਯਾਦਿ ਮਨੁष੍ਯਾਂਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਸ੍ਕਂਧਾਤ੍ਸ੍ਕਂਧੇਨ ਯਨ੍ਭਾਰਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਯਥਾ
ਨਰਕ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਤੱਕ, ਇਸ ਲਈ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦੇਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਇਕ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆਰਾਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਲੋਕੇ ਦੁਃਖਂ ਦੁਃਖੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯੋਪੇਤਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭੋਗਸਂਪ੍ਲਵਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੇਰੇ ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਾਚ੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਿਵਿ ਦੁਃਖਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨਾਨਾਯੋਨਿਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਸਂਭਵਃ ਪੁਣ੍ਯਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਜੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਗਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਦੇਵਲੋਕੇऽਪਿ ਸਂਸ੍ਮृਤਾਃ । ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਹਿ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਮਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਸਂਧਿਤਂ ਪੁਨਃ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਯਜਨ ਦਾ ਸਿਰ ਜਦੋਂ ਵੱਢ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤੇਨ ਦੋषੇਣ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋਰੋਗਃ ਸਦੈਵ ਹਿ । ਮਾਰ੍ਤਂਡਭਾਨੋਃ ਕੁष੍ਠਂ ਚ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਜਲੋਦਰਮ੍
ਉਸ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਾ ਰੋਗ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਪਿਆ।
ਪੂष੍ਣੋਦਸ਼ਨਵੈਕਲ੍ਯਂ ਭੁਜਸ੍ਤਂਭਃ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ । ਸੁਮਹਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਯਰੋਗਸ਼੍ਚ ਸੋਮਸ੍ਯ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਾਂਹ ਸੁੱਕ ਗਏ ਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਘਟਣ ਵਾਲਾ ਰੋਗ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚ ਸੁਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਪਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਮਹਤਾਮਪਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਦਕ੍ਖ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਬੁਖਾਰ ਆ ਗਿਆ। ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਘਟਦੇ ਹਨ।
ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਕਾਲਾਂਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਿਤ੍ਯਤਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾਂ ਪੌਤ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਾਮਿਤਵਾਨ੍ਪੁਨਃ
ਦੋ ਪਰਾਰਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫੇਰ ਦਕ੍ਖ ਦੀ ਪੋਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ।
ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਚ ਜਯਾਂ ਦੇਵੀਂ ਯੋਗਜ੍ਞਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਸ੍ਥਿਤੌ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਦੋषਾਸ੍ਤਦਾਤ੍ਮਕਾਃ
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਜਯਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਃਖਾਨਿ ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਜਨ੍ਮਮਰਣਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਹਵਿਰ੍ਭੁਜਃ
ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਨਮ ਮੌਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਵਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਃ ਕਾਮਸਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਪਾਂਡਵੇ ਬਲੇ । ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਦਗ੍ਧਂ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ
ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ, ਕਾਮ ਨਾਲ ਲਗਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਰਥੀ ਬਣਨਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸਾੜਨਾ ਤੇ ਦਕ੍ਖ ਦਾ ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨਾ—
ਸ੍ਕਂਦਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਵੈ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਤ੍ਕ੍ਰੀਡਾਦੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਏਵਂ ਤ੍ਰਯੋਪਿ ਰਾਗਾਦ੍ਯੈਰ੍ਦੋषੈਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਸਕੰਦੇ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਹੋਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਖੇਡਾਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕਾਮ ਆਦਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਏਭ੍ਯਃ ਪਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸ਼ਾਂਤਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਃ ਸ ਮੁਕ੍ਤਿਦਃ । ਏਵਮੇਤਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਰਹਿਆ ਹੈ।
ਦੁਃਖੈਰਾਕੁਲਿਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਪਰਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਚ੍ਚ ਵਿਰਾਗਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰਾਗਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਸਂਭਵਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਜਗਤ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਾਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਤ੍ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਿਵਂ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਸਮਸ੍ਤਦੁਃਖਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਤ੍ਮਾ ਸ ਸੁਖੀ ਤਦਾ
ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ । ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਲਿ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਵੇਕੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਇਂਦ੍ਰਲੋਕੇ ਪ੍ਰਗਂਤਵ੍ਯਂ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚੱਲਣਾ ਹੈ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਅਸ੍ਮਦ੍ਭਾਗ੍ਯਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਭਵਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਮ । ਸਂਜਾਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸਂਵਾਹ ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੇਯੋ ਮਮਾਤੁਲਮ੍
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਸਰਥੀ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚੰਗੀ ਨਸੀਬੀ ਹੈ।
ਮਾਨਵਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਚ ਪਾਪਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਦਾਰੁਣਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕਂ ਚ ਮਾਤਲੇ ਵਦ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਲਿ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਾਚਾਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਸਤਿ ਮਹਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਤ੍ਰਲੋਕੇ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਮਾਤਲਿ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਵਰਤਾਅ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਨਿਂਦਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਚਾਰਸ੍ਯ ਕੁਤ੍ਸਨਮ੍ । ਮਹਾਪਾਤਕਮੇਵਾਪਿ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਪਂਡਿਤੈਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਵੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਧੂਨਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਃ ਪੀਡਾਂ ਹਿ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਮਹਾਪਾਤਕਮੇਵਾਪਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਨ ਹਿ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੇਹੜਾ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ।
ਕੁਲਾਚਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਅਨ੍ਯਾਚਾਰਂ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਚ । ਏਤਚ੍ਚ ਪਾਤਕਂ ਘੋਰਂ ਕਥਿਤਂ ਕृਤ੍ਯਵੇਦਿਭਿਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਯੋ ਨਿਂਦਾਂ ਤਾਡਨਂ ਭਗਿਨੀषੁ ਚ । ਪਿਤृਸ੍ਵਸृਨਿਂਦਨਂ ਚ ਤਦੇਵ ਪਾਤਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਜਾਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਪਂਚਕ੍ਰੋਸ਼ਾਂਤਰੇਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਜਾਮਾਤਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤਥਾ ਚ ਦੁਹਿਤੁਃ ਸੁਤਮ੍
ਜੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਪੰਜ ਕੋਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਜਵਾਈ ਜਾਂ ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ,
ਸ੍ਵਸਾਰਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਸ੍ਰੀਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਕਾਮਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਭਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਅਨ੍ਯਂ ਭੋਜਯਤੇ ਯਦਾ
ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਮਾਮੇ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਲਾਲਚ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾ ਦੇਵੇ,
ਪਿਤਰੋ ਨੈਵ ਭੁਂਜਂਤਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਭੁਂਜਤੇ । ਏਤਚ੍ਚ ਪਾਤਕਂ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤृਘਾਤਸਮਂ ਕृਤਮ੍
ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤੇ; ਇਹ ਪਾਪ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਾਨਕਾਲੇਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਆਗਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਕਿਲ । ਭੂਰਿਦਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਤਿਭ੍ਯੋ ਹਿ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ
ਜੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਥੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,