ਵਾਤਾਤਪੇਨ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਚ ਕਾਲੇਪ੍ਯੇਵਂ ਕੁਤਃ ਸੁਖਮ੍ । ਵਿਵਾਹਵਿਸ੍ਤਰੇ ਦੁਃਖਂ ਤਦ੍ਗਰ੍ਭੋਦ੍ਵਹਨੇ ਪੁਨਃ
ਹਵਾ, ਧੁੱਪ ਤੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ, ਹਰ ਸਮੇਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਵਿਆਹ ਦੇ ਲੰਮੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੈ।
ਸੂਤਿਵੈषਮ੍ਯਦੁਃਖੈਸ਼੍ਚ ਦੁਖਂ ਵਿष੍ਠਾਦਿਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਦਨ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਿਰੋਗੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਹਾ ਕष੍ਟਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਦੁੱਖ, ਤੇ ਗੰਦ ਆਦਿ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦੁੱਖ; ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ—ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਗਾਵੋ ਨष੍ਟਾਃ ਕृषਿਰ੍ਭਗ੍ਨਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤਾ । ਅਮੀ ਪ੍ਰਾਘੂਰ੍ਣਿਕਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਭਯਂ ਮੇ ਸ਼ਂਸਿਨੋ ਗृਹਾਨ੍
ਗਾਂ ਵਿੱਖੋ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਵੀ ਘਰ ਛੱਡ ਗਈ। ਇਹ ਭਟਕਦੇ ਮੰਗਤੇ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਡਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਆਏ ਹਨ।
ਬਾਲਾਪਤ੍ਯਾ ਚ ਮੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਰਂਧਨਮ੍ । ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹਨ—ਹੁਣ ਰੋਟੀ ਕੌਣ ਪਕਾਏਗਾ? ਕੁੜੀ ਦੀ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਮਿਲੇਗਾ?
ਏਤਚ੍ਚਿਂਤਾਭਿਭੂਤਾਨਾਂ ਕੁਤਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਕੁਟੁਂਬਿਨਾਮ੍
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਹੇਠ ਆ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਕੁਟੁਂਬਚਿਂਤਾਕੁਲਿਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਸ਼ੀਲਂ ਚ ਗੁਣਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ । ਅਪਕ੍ਵਕੁਂਭੇ ਨਿਹਿਤਾ ਇਵਾਪਃ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਦੇਹੇਨ ਸਮਂ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਘਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਗਿਆਨ, ਚੰਗਿਆਈ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਗੁਣ, ਕੱਚੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜ੍ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੁਤਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਸਂਧਿਵਿਗ੍ਰਹਚਿਂਤਯਾ । ਪੁਤ੍ਰਾਦਪਿ ਭਯਂ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸੌਖ੍ਯਂ ਹਿ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਸਾਂਝ ਤੇ ਵੈਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਵੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸ੍ਵਜਾਤੀਯਾਦ੍ਭਯਂ ਪ੍ਰਾਯਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਏਕਦ੍ਰਵ੍ਯਾਭਿਲਾषਿਤ੍ਵਾਚ੍ਛੁਨਾਮਿਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵਨਂ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨृਪਃ ਖ੍ਯਾਤੋਸ੍ਤਿ ਭੂਤਲੇ । ਨਿਖਿਲਂ ਯਸ੍ਤਿਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਿਰ੍ਭਯਃ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਨਿਡਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਹੋਵੇ।
ਯੁਦ੍ਧੇ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ । ਸ਼੍ਰੀਮਤਃ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ऋषਿਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ऋषਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ । ਜਘਾਨ ਵੀਰ੍ਯਮਤੁਲਮੂਰ੍ਧ੍ਵਗਂ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਰਤਾ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਰਾਸਂਧੇਨ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ ਨਾਸ਼ਿਤਂ ਯਸ਼ਃ । ਜਰਾਸਂਧਸ੍ਯ ਭੀਮੇਨ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਜਰਾਸੰਧ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀ; ਭੀਮ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹਰਾਇਆ।
ਹਨੁਮਾਨਪਿ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਪਤਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਨ੍ਸਰ੍ਵਦਾਨਵਾਨ੍ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਨ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸੂਰਜ ਨੇ ਠੋਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਪਰ ਉਸਨੇ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾਇਆ।
ਹਤਵਾਨਰ੍ਜੁਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਗੋਪਾਲੈਃ ਸ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ । ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਾਪਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਮੇਘੈਃ ਸਂਛਾਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਹਾਨ ਅਰਜੁਨ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਗੋਪਾਲਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਹਰਾਏ ਗਏ; ਸੂਰਜ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਵਾਯੁਨਾ ਮੇਘੋ ਵਾਯੋਰ੍ਵੀਰ੍ਯਂ ਨਗੈਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਦਹ੍ਯਂਤੇ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਸ਼ੈਲਾਃ ਸ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤੇ ਜਲੈਃ
ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਹਵਾ ਉਡਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਪਹਾੜ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਪਹਾੜ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਜ੍ਜਲਂ ਸ਼ੋष੍ਯਤੇ ਸੂਰ੍ਯੈਸ੍ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਾਃ ਸਹ ਵਾਰਿਣਾ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇਨ ਸਮਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਿਨੇ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਸੂਰਜ ਵਲੋਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਸੂਰਜ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮੁਪਸਂਹ੍ਰਿਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਪਰਾਰ੍ਧਦ੍ਵਯਕਾਲਾਂਤੇ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੋ ਪਰਾਰਧ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਸਮੇਟ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਯਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਂ ਬਲਮ੍ । ਵਿਹਾਯੈਕਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਕੋ ਅਟੱਲ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਿਵਾ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਾਤਿਸ਼ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਤਿਮਾਨਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਏਵਂਭੂਤੇ ਜਗਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਃ ਸੁਰਃ ਪਂਡਿਤੋਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਐਸੇ ਜਗਤ ਵਿਚ, ਭਾਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ—
ਨ ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਵਾ ਮੂਰ੍ਖੋਪਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਯਾਵਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਤਾਵਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਪਂਡਿਤਃ
ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਉਹ ਇਥੇ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਧਾਨੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹਰ ਥਾਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵਧੇਰੇ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਉਸਦੀ ਚਲ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਾਨਵੈਰ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਦੈਵੈਰ੍ਨਿਜਿਤਾਃ ਪੁਨਃ । ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਿਤੋ ਲੋਕੋ ਭਾਗ੍ਯੈਰ੍ਜਯਪਰਾਜਯੈਃ
ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਤੇ ਹਾਰ ਭਾਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਤ੍ਰਾਂਬੁਭੋਜਨਮ੍ । ਯਾਨਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਂ ਚੈਵ ਸ਼ੇषਂ ਦੁਃਖਾਯ ਕੇਵਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਜੋੜਾ ਕੱਪੜੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸਵਾਰੀ, ਸੋਣ ਲਈ ਖਟਿਆ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹਨ। ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਦੁੱਖ ਹੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮੇ ਚਾਪਿ ਭਵਨੇ ਖਟ੍ਵਾਮਾਤ੍ਰ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਉਦਕੁਂਭਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਯਾਸ ਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਸੱਤਵੇਂ ਮਹਲ ਵਿਚ ਵੀ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਇਕ ਖਟਿਆ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषੇ ਤੂਰ੍ਯਨਿਰ੍ਘੋषਃ ਸਮਂ ਪੁਰਨਿਵਾਸਿਭਿਃ । ਰਾਜ੍ਯੇਭਿਮਾਨਮਾਤ੍ਰਂ ਹਿ ਮਮੇਦਂ ਵਾਦ੍ਯਤੇ ਗृਹੇ
ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰ ਵਿਚ ਰਾਜ ਦੀ ਮਾਣ ਹੀ ਵਜਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ'।
ਸਰ੍ਵਮਾਭਰਣਂ ਭਾਰਃ ਸਰ੍ਵਮਾਲੇਪਨਂ ਮਲਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਲਪਿਤਂ ਗੀਤਂ ਨृਤ੍ਯਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ ਝੰਝਟ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਾ ਲੇਪ ਗੰਦਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਗੀਤ ਤੇ ਨੱਚਣ, ਇਹ ਸਭ ਮਸਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਰਾਜ੍ਯਸਂਭੋਗੈਃ ਕੁਤਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰਤਃ । ਨृਪਾਣਾਂ ਵਿਗ੍ਰਹੇ ਚਿਂਤਾ ਵਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਿਜਿਗੀषਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੀਏ, ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਲੜਾਈ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਲੇਪਾਨ੍ਨਹੁषਾਦ੍ਯਾ ਮਹਾਨृਪਾਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਕਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਂਦਤੇ ਸੁਖਮ੍
ਅਕਸਰ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਹੁਸ਼ ਆਦਿਕ, ਦੌਲਤ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇਪਿ ਚ ਕੁਤਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਪਰਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਦੇਵਾਨਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਦੌਲਤ ਵੇਖੀਏ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਨਰੈਃ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮੂਲਚ੍ਛੇਦੇਨ ਭੁਜ੍ਯਤੇ । ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਸੋऽਤ੍ਰ ਦੋषਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮੂਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਹੈ।