ਪੁਤ੍ਰੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਸृਜ੍ਯੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਂਤੇष੍ਟਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਇਲੋ ਰਾਜਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਸਤੇ ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜ
ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਉੱਤਮ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮਹਾਤੀਜੀ ਰਾਜਾ ਇਲਾ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰੂਰਵਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਮਨਾਃ । ਸ਼ਿਬਿਰ੍ਵਸਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਮਨੁਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਭੂਪਤਿਃ
ਪੁਰੂਰਵ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਰਾ ਹੈ; ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤਿ, ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ; ਸ਼ਿਬੀ, ਮਨੁ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਭ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਗਰੋ ਨਾਮ ਮੇਧਾਵੀ ਨਹੁषਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾ ਤਵ । ऋਤਵੀਰ੍ਯਃ ਕृਤਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸ਼ਂਤਨੁਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਸਾਗਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ; ਨਹੁਸ਼, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ; ਰਿਤਵੀਰਿਆ, ਜੋ ਕਦਰਦਾਨ ਹੈ; ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਭਰਤੋ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਯਜ੍ਞਾਨਾਹृਤ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਮੋਦਂਤੇ ਦਿਵਿ ਭੂਭृਤਃ
ਭਰਤ, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਤੇ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਈ ਯੱਗ ਕਰ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਚੈਵ ਤੁ ਰਾਜਾਨੋ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸੁ ਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਦਿਵਿ ਚੇਂਦ੍ਰੇਣ ਮੋਦਂਤੇ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਹ ਮੋਦਸ੍ਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਪਤੇ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ; ਰਾਜਾ, ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਕਿਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਯੇਨ ਮਯ੍ਯਰ੍ਥਿਤਾ ਤਵ । ਇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਵਦਸ੍ਵ ਚ
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ? ਇੰਦਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- [http://www.angelfire.com/in4/vedastudy/pur_index23/matali.htm ਮਾਤਲਿ ਉਪਰਿ ਟਿਪ੍ਪਣੀ] ਯਦਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਹਿ ਤ੍ਵਯਾ ਨृਪ । ਦਾਨਪੁਣ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤੁ ਪਰਿਸਾਧਿਤਮ੍
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਨ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇਕ ਕੰਮ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਹੋਏ।
ਦਿਵਂ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਰਾਜ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ੍ਵੇਨ ਭੂਪਤੇ । ਸਖਿਤ੍ਵਂ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਕੁਰੁ ਗਚ੍ਛ ਸੁਰਾਲਯਮ੍
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਓ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬਣੋ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚੱਲੋ।
ਪਂਚਾਤ੍ਮਕਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਭੂਮੌ ਤ੍ਯਜ ਮਹਾਮਤੇ । ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ਮਨੋਨੁਗਾਨ੍
ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਛੱਡੋ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ। ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗੋ।
ਯਥਾਯਥਾ ਕृਤਾ ਭੂਮੌ ਯਜ੍ਞਾ ਦਾਨਂ ਤਪਸ਼੍ਚ ਤੇ । ਤਥਾਤਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੋਗਾਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਂਤੇ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਯਜਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਤਪ ਕਰੇ, ਨਰੇਸ਼, ਓਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਯੇਨ ਕਾਯੇਨ ਸਿਧ੍ਯੇਤ ਸੁਕृਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਭੁਵਿ । ਮਾਤਲੇ ਤਤ੍ਕਥਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਲ੍ਲੋਕਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਤਲੀ, ਕਿਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ? ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਯਤ੍ਰੈਵੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਕਾਯਂ ਪਂਚਾਤ੍ਮਕਮਿਦਂ ਨृਪ । ਤਤ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯੇਨੈਵ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤਮ੍
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਓਥੇ ਹੀ ਇਹ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਰੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਪਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਸਾਧਕਾਃ । ਤੇऽਪਿ ਕਾਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਅਧਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਵੈ
ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਪਂਚਾਤ੍ਮਕੇਨ ਕਾਯੇਨ ਸੁਕृਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਨਰਾਃ । ਉਤ੍ਪਾਦ੍ਯੈਵ ਪ੍ਰਯਾਂਤ੍ਯੇਵ ਅਧਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਮਾਤਲੇ
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ, ਮਾਤਲੀ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋ ਵਿਸ਼ੇषੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਭੂਮੌ ਕਾਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਪਾਪਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਵੈ ਕਾਯਸ੍ਯ ਪਤਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ? ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਾਂਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੂਤ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਮਂਡਲੇ । ਵਿਸ਼ੇषਂ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਧਿਕਮ੍
ਸੂਤ, ਇਸ ਮਰਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੀ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਵਖਰੀਅਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਯੇਨ ਕਾਯੇਨ ਮਾਨਵਃ । ਸਮਰ੍ਜਯਤਿ ਵੈ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਕਿਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮਰਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਚ, ਧਰਮ ਤੇ ਹੋਰ ਨੇਕ ਕੰਮ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਬੁਧੀਮਾਨ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਕਿਉਂ ਛੱਡੇ?
ਆਤ੍ਮਾ ਕਾਯਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਮਿਤ੍ਰਰੂਪਾਵੁਭਾਵਪਿ । ਕਾਯਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾ ਯਾਤਿ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰੀਰ — ਦੋਵੇਂ ਮਿੱਤਰ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਤਮਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਕਾਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ । ਸਂਬਂਧੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇਨਾਪਿ ਸਮਂ ਕਾਯੇਨ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸਚ ਕਿਹਾ, ਰਾਜਾ; ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਤਮਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਤੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਂਚਤ੍ਵਰੂਪੋऽਯਂ ਸਂਧਿਜਰ੍ਜਰਿਤਃ ਸਦਾ । ਜਰਯਾ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ਦੂषਿਤਃ ਸਦਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੋੜਾਂ ਤੇ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਦੋषੈਃ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨੋऽਸੌ ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ ਨੇਚ੍ਛਤਿ । ਆਕੁਲਵ੍ਯਾਕੁਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜੀਵਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ
ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਆਤਮਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਧਰ੍ਮਪੁਣ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦਾਨੈਰ੍ਨਿਯਮਸਂਯਮੈਃ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤੀਰ੍ਥੈਃ ਸਂਯਮਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਪੁੰਨ, ਦਾਨ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ; ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਰਗੇ ਯਜਨਾਂ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਪੁਣ੍ਯੈਃ ਸੁਕृਤੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਜਰਾ ਨੈਵ ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਤੇ । ਪਾਤਕੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਾਜ ਦ੍ਰਵਤੇ ਕਾਯਮੇਵ ਸਾ
ਚੰਗੇ ਪੁੰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬੁਢਾਪਾ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਹੀ ਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ- ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜਰਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਯਂ ਪ੍ਰਪੀਡਯੇਤ੍ । ਮਮ ਵਿਸ੍ਤਰਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਬੁਜ਼ੁਰਗੀ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ? ਤੂੰ, ਵਧੀਆ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾ।
ਮਾਤਲਿਰੁਵਾਚ- ਹਂਤ ਤੇ ਵਰ੍ਣਯਿष੍ਯਾਮਿ ਜਰਾਯਾਃ ਪਰਿਕਾਰਣਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚੇਯਂ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਕਾਯਮਧ੍ਯੇ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਲੋ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਜ਼ੁਰਗੀ ਦੇ ਕਾਰਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ।
ਪਂਚਭੂਤਾਤ੍ਮਕਃ ਕਾਯੋ ਵਿषਯੈਃ ਪਂਚਭਿਃ ਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਯਦਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਯਜਤੇ ਰਾਜਨ੍ਸ ਕਾਯਃ ਪਰਿਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਆਤਮਾ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸਰਸੋ ਜ੍ਵਲਤੇ ਨृਪ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਜਾਯਤੇ ਧੂਮੋ ਧੂਮਾਨ੍ਮੇਘਾਸ਼੍ਚ ਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਜਦ ਅੱਗ ਨਾਲ ਝੀਲ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਧੂੰਆਂ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਬੱਦਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਮੇਘਾਦਾਪਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਅਦ੍ਭ੍ਯਃ ਪृਥ੍ਵੀ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇ । ਜਲਮਾਯਾਤਿ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸਾ ਯਥਾ ਨਾਰੀ ਰਜਸ੍ਵਲਾ
ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਔਰਤ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਗਂਧੋ ਗਂਧਾਦ੍ਰਸੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਰਸਾਤ੍ਪ੍ਰਭਵਤੇ ਚਾਨ੍ਨਮਨ੍ਨਾਚ੍ਛੁਕ੍ਰਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੋਂ ਸਵਾਦ, ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ। ਸਵਾਦ ਤੋਂ ਖਾਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਵੀਰਜ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।