ਕੁਂਡਲਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸੁਕਰ੍ਮਣਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਆਗਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਮਤਿਮ੍
ਕੁੰਡਲ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੁਕਰਮ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਨੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪਿੱਪਲ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਆਸਨਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਥਾਯ ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਂ ਕृਤਂ ਪੁਨਃ । ਆਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਹ ਫੌਰਨ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਓ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਧਰ।'
ਆਸਨਂ ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਘਂ ਚ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨੋऽਸਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਕੁਸ਼ਲੇਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਸੇ
ਉਸ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਥਾਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। 'ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।'
ਨਿਰਾਮਯਂ ਚ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਤਂ ਸਮਾਗਤਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਦਾਗਮਨਂ ਤੇਦ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਉਸ ਆਏ ਹੋਏ ਪਿੱਪਲ ਨੂੰ ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। 'ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।'
ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਤਪਃ । ਤਪ੍ਤਮੇਵ ਮਹਾਭਾਗ ਸੁਰੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਵਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਵਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਾਮਚਾਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਤੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਗਰ੍ਵਮੁਦ੍ਵਹਸੇ ਵृਥਾ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਤੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਾਰਸੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਮਮਾਭਿਧਾਨਂ ਕਥਿਤਂ ਮਮ ਜ੍ਞਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਾਰਸੇਨ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਤੇ ਮੇਰਾ ਉੱਤਮ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ।
ਪਿਪ੍ਪਲ ਉਵਾਚ- ਯੋਸੌ ਮਾਂ ਸਾਰਸੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸਰਿਤ੍ਤੀਰੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਦੇਨ੍ਮਾਂ ਹਿ ਸ ਤੁ ਕਃ ਪ੍ਰਭੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਸਾਰਸੇਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਮਿਲਿਆ, ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ?'
ਸੁਕਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਭਵਂਤਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਯੋ ਵੈ ਸਰਿਤ੍ਤੀਰੇ ਤੁ ਸਾਰਸਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨਂ ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੋ ਸਾਰਸੇਨ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣ।'
ਅਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂ ਪृਚ੍ਛਸੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਮੇਵਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਕਰ੍ਮਾ ਨृਪਨਂਦਨ
ਜੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁੱਛੋ, ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੁਕਰਮ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ—
ਪਿਪ੍ਪਲ ਉਵਾਚ- ਤ੍ਵਯਿ ਵਸ਼੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ ਭੂਤਲੇ । ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਕੌਤੁਕਂ ਵਿਪ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਮੈਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵਿਖਾ।'
ਪਸ਼੍ਯ ਕੌਤੁਕਮੇਵਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਸ਼੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਕਾਰਣਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਕਰ੍ਮਾ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
'ਅੱਜ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ, ਜੋ ਵੱਸ ਤੇ ਅਵੱਸ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।' ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਪਿੱਪਲ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਅਥ ਸਸ੍ਮਾਰ ਵੈ ਦੇਵਾਨ੍ਸੁਕਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਯ ਵੈ । ਇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਫਿਰ ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆ ਗਏ।
ਸਮਾਗਤਾਃ ਸਮਾਹੂਤਾ ਨਾਨਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਸੁਕਰ੍ਮਾਣਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਜਦ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੁਕਰਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਮृਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਪ੍ਰ ਤਤੋਰ੍ਥਕਾਰਣਂ ਵਦ । ਸੁਕਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਅਯਮੇष ਸੁਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋ ਹਿ ਪਿਪ੍ਪਲਃ
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ।" ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵਿਦਿਆਧਰ ਪਿੱਪਲ ਨਾਂ ਦਾ ਇਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
ਮਾਮੇਵਂ ਭਾषਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਵਸ਼੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਤ੍ਵਕਾਰਣਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਹੂਤਾ ਅਸ੍ਯੈਵ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
"ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਹਨ।"
ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸੁਰਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਤਮੂਚੁਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸੁਕਰ੍ਮਾਣਂ ਮਹਾਮਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।" ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਸੁਕਰਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵ੍ਰਿਪ੍ਰ ਨ ਮੋਘਂ ਜਾਯਤੇ ਵਰਮ੍ । ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਮਨਸਾ ਯਦ੍ਧਿਰੋਚਤੇ
"ਸਾਡਾ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।"
ਤਤ੍ਤੇ ਦਦ੍ਮੋ ਨ ਸਂਦੇਹਸ੍ਤ੍ਵੇਵਮੂਚੁਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਯਯਾਚੇ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
"ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਰ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ," ਐਸਾ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਸੁਕਰਮ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ।
ਅਚਲਾਂ ਦਤ੍ਤ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਾ ਸੁਃਭਕ੍ਤਿਂ ਭਾਵਸਂਯੁਤਾਮ੍ । ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਮੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵੈ ਵਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
"ਹੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਾਵ ਭਰੀ ਭਗਤੀ ਦਿਓ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ—ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਹੈ।"
ਪਿਤਾ ਮੇ ਵੈष੍ਣਵਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਵੇਤਦ੍ਵਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਾਤਾ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ਾ ਵਰਮਨ੍ਯਂ ਨ ਯਾਚਯੇ
"ਮੇਰਾ ਪਿਉ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ—ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੈ। ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਮਿਲੇ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ।"
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ- ਪਿਤृਭਕ੍ਤੋਸਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਵ ਵਯਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਸੁਕਰ੍ਮਞ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਦੈਵ ਤੇ
ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਤੂੰ ਪਿਉ-ਭਗਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸੁਕਰਮ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹੇ ਸਾਡੇ ਬਚਨ ਸੁਣ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਂ ਨृਪਨਂਦਨ । ਸਰ੍ਵਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮੇਤੇਨ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਪਰਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ। ਉਸ ਅੱਗੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਨ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਿਖਾਈ ਗਈ।
ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਪਿਪ੍ਪਲੇਨਾਪਿ ਕੌਤੁਕਂ ਚ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਕੁਂਡਲਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪਿੱਪਲ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਤ੍ਵਿਦਂ ਰੂਪਂ ਪਰਾਚੀਨਂ ਚ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਪ੍ਰਭਾਵਮੁਭਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਵਦਸ੍ਵ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
"ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ।"
ਸੁਕਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਪਰਾਚੀਨਸ੍ਯ ਰੂਪਸ੍ਯ ਲਿਂਗਮੇਵ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਯੇਨਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਮੋਦਂਤੇ ਇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਸਚਰਾਚਰਾਃ
ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਸ ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਅਯਮੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਸਰ੍ਵਗੋ ਵ੍ਯਾਪਕਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਅਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਨ ਦृष੍ਟਂ ਹਿ ਕੇਨਾਪ੍ਯੇਵ ਹਿ ਯੋਗਿਨਾ
"ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਯੋਗੀ ਵੀ ਨਹੀਂ।"
ਸ਼੍ਰੁਤਿਰੇਵ ਵਦਤ੍ਯੇਵਂ ਤਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਂਕਿਤੇਵ ਸਾ । ਅਪਾਣਿਪਾਦਨਾਸਸ਼੍ਚ ਅਕਰ੍ਣੋ ਮੁਖਵਰ੍ਜਿਤਃ
"ਵੇਦ ਵੀ ਇਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹਿਚਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਾ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਕੰਨ, ਨਾ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਹੈ।"
ਸਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਵੈ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਾਸਿਨਾਮ੍ । ਤੇषਾਮੁਕ੍ਤਮਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸੁਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯਦਃ
"ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ।"
ਗਤਿਹੀਨੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਸੋਪਿ ਸ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਪਾਣਿਹੀਨੋਪਿ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਪਾਦਹੀਨਃ ਪ੍ਰਧਾਵਤਿ
"ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਉਹ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।"