ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਥਸ੍ਤਥਾਵਿਪ੍ਰਃ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਭਾਤਿ ਤੇਜਸਾ । ਸਰ੍ਪਾ ਦਸ਼ਂਤਿ ਵਿਪ੍ਰਂ ਤਂ ਸਕ੍ਰੋਧਾ ਦਸ਼ਨੈਰਪਿ
ਜਿਵੇਂ ਚਿਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮਾ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ; ਸੱਪ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡੰਘਦੇ ਰਹੇ।
ਨ ਭਿਂਦਂਤਿ ਚ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਗ੍ਰਾਚ੍ਚਰ੍ਮ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੈਕਂ ਤਪ ਆਚਰਤਸ੍ਤਤਃ
ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਗਤਂ ਤੁ ਰਾਜਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਸਾਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ੀਤਵਰ੍षਾਤਪਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਠੰਢ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਧੁੱਪ ਸਹਿ ਕੇ, ਸਮਾਂ ਗੁਜਾਰ ਲਿਆ।
ਗਤਃ ਕਾਲੋ ਮਹਾਰਾਜ ਪਿਪ੍ਪਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਪਿੱਪਲ ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਗਤਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਤਪ੍ਯਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਤੋ ਦੇਵੈਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਃ ਕृਤਾ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞੋਸਿ ਮਹਾਭਾਗ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਯੋऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸਂਜਾਤਃ ਸ੍ਵੇਨਕਰ੍ਮਣਾ
ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ; ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਯਂ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਂਛਸੇ ਕਾਮਂ ਤਂ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਤ ਏਵ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੇਂਗਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਪ੍ਪਲੋਪਿ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਿਤਕਂਧਰਃ
ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ । ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮਵਸ਼੍ਯਂ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ।'
ਤਥਾ ਕੁਰੁਧ੍ਵਂ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮੇਧਾਵੀ ਵਿਰਰਾਮ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸੁਰਾਸ੍ਤਦਾ । ਦਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਮਹਾਭਾਗ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ,' ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੋਲੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਸਾਧਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਵਸ਼੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਪਿੱਪਲ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪਦਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਾਮਗਾਮੀ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਿੱਪਲ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰਦਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਵਂ ਸ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪਦਂ ਗਤਃ । ਸਂਜਾਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿੱਪਲ ਵਿਦਿਆਧਰ ਪਦਵੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਦੇਵਲੋਕ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਿਪ੍ਪਲਃ ਪਰ੍ਯਚਿਂਤਯਤ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਵਸ਼੍ਯਂ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਦਤ੍ਤੋ ਵਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪਿੱਪਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ: 'ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤੋ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਃ । ਯਂ ਯਂ ਚਿਂਤਯਤੇ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤਂ ਤਂ ਹਿ ਵਸ਼ਮਾਨਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ।
ਏਵਂ ਸ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੇ ਜਾਤੇ ਮਨਸਾ ਪਰ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਲੋਕੇ ਮਤ੍ਸਮਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਇਹ ਯਕੀਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ।'
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਹਿ ਕਲ੍ਪਮਾਨਸ੍ਯ ਪਿਪ੍ਪਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਾਨਸਿਕਂ ਭਾਵਂ ਸਾਰਸਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਇਉਂ ਸੋਚਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸਰਸ੍ਤੀਰਗਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਵ੍ਯਂਜਨਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਨਂ ਸੌष੍ਠਵਸਂਯੁਕ੍ਤਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪਿਪ੍ਪਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰਸ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਿੱਪਲ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਕਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਵਹਸੇ ਗਰ੍ਵਮੇਵਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਸਰ੍ਵਵਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੀਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨਾਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵੈਵ ਹਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹਨਾ ਵੱਡਾ ਅਹੰਕਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਵਸ਼੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਮਿਦਂ ਕਰ੍ਮ ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ । ਪਰਾਚੀਨਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਪਿਪ੍ਪਲ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮੂਢਧੀਃ
ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੀ ਵੱਸ ਵਿਚ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਿੱਪਲ, ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਭਟਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਤ੍ਵਯਾ ਤਪਃ । ਸਮਾਚੀਰ੍ਣਂ ਤਤੋ ਗਰ੍ਵਂ ਕੁਰੁषੇ ਕਿਂ ਮੁਧਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਅਹੰਕਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਕੁਂਡਲਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਧੀਰਃ ਸੁਕਰ੍ਮਾਨਾਮ ਯਃ ਸੁਧੀਃ । ਵਸ਼੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾਸੀਚ੍ਛृਣੁ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਸੁਣ, ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੀ।
ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਪਰਾਚੀਨਂ ਸ ਵੈ ਜਾਨਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਲੋਕੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਹਾਜ੍ਞਾਨੀ ਤਤ੍ਸਮਃ ਸ਼ृਣੁ ਪਿਪ੍ਪਲ
ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੇ ਦੂਰ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ—ਸੁਣ, ਹੇ ਪਿੱਪਲ।
ਨ ਕੁਂਡਲਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਦृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸੁਕਰ੍ਮਣਾ । ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਤੇਨ ਵੈ ਦਾਨਂ ਨ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਚਿਂਤਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਨੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਸੋਚਿਆ।
ਹੁਤਯਜ੍ਞਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਵੈ ਕਦਾ । ਨ ਗਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਨ ਚ ਵਹ੍ਨੇਰੁਪਾਸਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਮ ਜਾਂ ਯੱਗ ਆਦਿਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ; ਨਾ ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਗਿਆ, ਨਾ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸ ਕਦਾ ਕृਤਵਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰ ਧਰ੍ਮਸੇਵਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਚਾਰੀ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤृਮਾਤृਸੁਹृਤ੍ਸਦਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ । ਯਾਦृਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨਂ ਬਾਲਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਕਰ੍ਮਣਃ
ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਇੰਨਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਵृਥਾ ਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਵਮੁਦ੍ਵਹੇਃ । ਪਿਪ੍ਪਲ ਉਵਾਚ- ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਰੂਪੇਣ ਮਾਮੇਵਂ ਪਰਿਕੁਤ੍ਸਯੇਤ੍
ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।' ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਝਿੜਕਦਾ ਹੈਂ?'
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਂਦਸਿ ਮੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਾਚੀਨਂ ਤੁ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਤਨ੍ਮੇ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਯਿ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?