ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੇਦਾਨਧੀਤੇ ਸ ਪਿਤੁਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਸਰ੍ਵਾਚਾਰਪਰੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਜ੍ਞਾਨਵਤ੍ਸਲਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲੋਂ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹੇ। ਉਹ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਹੁਨਰਮੰਦ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਂਗਸਂਵਾਹਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਗੁਰ੍ਵੋਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸਃ । ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਚੈਵ ਸ੍ਨਾਨਭੋਜਨਕੀਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਵੀ ਆਪ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਆਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੈਵ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨੇ ਤਨ੍ਮਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਉਪਚਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਉਸ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਮਾਂ-ਪਿਉਂ ਦੀ ਭੀ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਤਦ੍ਵਰ੍ਤਮਾਨਕਾਲੇ ਤੁ ਬਭੂਵ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਨਾਮ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਸ਼ਯਪ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿੱਪਲ ਸੀ।
ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਜਿਤਮਤ੍ਸਰਃ । ਦਯਾਦਾਨਦਮੋਪੇਤਃ ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਃ
ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਇਆ, ਦਾਨ ਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ।
ਦਸ਼ਾਰਣ੍ਯਗਤੋ ਧੀਮਾਞ੍ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਾਂਤਿਪਰਾਯਣਃ । ਸਰ੍ਵੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸਂਯਮ੍ਯ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਦਸਾਰਣਯ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਂਤਵੋ ਗਤਵਿਗ੍ਰਹਾਃ । ਵਸਂਤਿ ਸੁਯੁਗੇ ਤਤ੍ਰ ਏਕੋਦਰਗਤਾ ਇਵ
ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਕ ਹੀ ਪੇਟ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਮਿਲ ਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਤਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਨਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਯਯੁਃ । ਨੇਦृਸ਼ਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਤਪ੍ਤਂ ਯਥਾਸੌ ਤਪ੍ਯਤੇ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਤਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ; ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੁਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਯਯੁਃ । ਅਹੋ ਅਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸ਼ਮਸ਼੍ਚੇਂਦ੍ਰਿਯਸਂਯਮਃ
ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ: 'ਵਾਹ! ਇਸ ਦਾ ਤਪ ਕਿੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ!'
ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰੋ ਨਿਰੁਦ੍ਵੇਗਃ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਤਪਸਹੋ ਧਰਾਧਰ ਇਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਆਏ, ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਠੰਢ, ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਸੀ।
ਵਿषਯੇ ਵਿਮੁਖੋ ਧੀਰੋ ਮਨਸੋਤੀਤਸਂਗ੍ਰਹਮ੍ । ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਥਾ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮੁੰਹ ਮੋੜ ਕੇ, ਦਿਲੋਂ ਡਿੱਠਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ ਸੀ।
ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਏਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਾਨਂਦਮੁਖਪਂਕਜਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਅਸ਼੍ਮਕਾष੍ਠਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਗਿਰਿਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ੍ਥਾਣੁਵਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਾਸੌ ਸੁਸ੍ਥਿਰੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ
ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਹਿਲੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿਚ ਸਥਾਨੁ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਪਃਕ੍ਲਿष੍ਟਸ਼ਰੀਰੋਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਨਨਸੂਯਕਃ । ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੈਕਂ ਸਂਜਾਤਂ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਤਪ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵੈਰ ਦੇ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬਿਤਾ ਲਏ।
ਪਿਪੀਲਿਕਾਭਿਰ੍ਬਹ੍ਵੀਭਿਃ ਕृਤਂ ਮृਦ੍ਭਾਰਸਂਚਯਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਮਹਾਕਾਯਂ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਨਿਜਮਂਦਿਰਮ੍
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿਟੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਵਲਮੀਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਲ੍ਮੀਕੋਦਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਜਡੀਭੂਤ ਇਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ ਏਵਂ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਪਤੇ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਉਹ ਵਲਮੀਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਿੱਪਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੰਝ ਹੀ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪੈਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਸ਼ਂਤਿ ਵਿषੋਲ੍ਬਣਾਃ
ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਡੰਘਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਾਤ੍ਰਮਰ੍ਮਾਣਿ ਵਿषਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਭੇਦਯੇਤ੍ । ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਨਾਗਾਃ ਸ਼ਾਂਤਿਮਥਾਗਮਨ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਸਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੱਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਕਾਯਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਅਰ੍ਚਿषੋ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਃ । ਨਾਨਾਰੂਪਾਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਲੌਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ, ਹਰ ਇਕ ਲੌ ਵੱਖਰੀ ਸੀ।
ਯਥਾ ਵਹ੍ਨੇਃ ਖਰਤਰਾਸ੍ਤਥਾਵਿਧਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਯਥਾਮੇਘੋਦਰੇ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਭਾਤਿ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲੌਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ; ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਲ੍ਮੀਕਸ੍ਥਸ੍ਤਥਾਵਿਪ੍ਰਃ ਪਿਪ੍ਪਲੋ ਭਾਤਿ ਤੇਜਸਾ । ਸਰ੍ਪਾ ਦਸ਼ਂਤਿ ਵਿਪ੍ਰਂ ਤਂ ਸਕ੍ਰੋਧਾ ਦਸ਼ਨੈਰਪਿ
ਜਿਵੇਂ ਚਿਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮਾ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ; ਸੱਪ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਡੰਘਦੇ ਰਹੇ।
ਨ ਭਿਂਦਂਤਿ ਚ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਗ੍ਰਾਚ੍ਚਰ੍ਮ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੈਕਂ ਤਪ ਆਚਰਤਸ੍ਤਤਃ
ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਗਤਂ ਤੁ ਰਾਜਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਸਾਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ੀਤਵਰ੍षਾਤਪਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਠੰਢ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਧੁੱਪ ਸਹਿ ਕੇ, ਸਮਾਂ ਗੁਜਾਰ ਲਿਆ।
ਗਤਃ ਕਾਲੋ ਮਹਾਰਾਜ ਪਿਪ੍ਪਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਪਿੱਪਲ ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਗਤਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਤਪ੍ਯਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਤੋ ਦੇਵੈਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਃ ਕृਤਾ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞੋਸਿ ਮਹਾਭਾਗ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਯੋऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸਂਜਾਤਃ ਸ੍ਵੇਨਕਰ੍ਮਣਾ
ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ; ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਯਂ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਂਛਸੇ ਕਾਮਂ ਤਂ ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਤ ਏਵ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੇਂਗਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਪ੍ਪਲੋਪਿ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਿਤਕਂਧਰਃ
ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਃ । ਇਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮਵਸ਼੍ਯਂ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ।'
ਤਥਾ ਕੁਰੁਧ੍ਵਂ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮੇਧਾਵੀ ਵਿਰਰਾਮ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
'ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ।