ਨਿਰਰ੍ਥਕਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਣਾ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤ੍ਵਾਮੇਵਂ ਹਿ ਹਨਿष੍ਯਂਤਿ ਧਰ੍ਮਾਦਯੋ ਮਹਾਭਟਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਧਰਮ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਤੈਨੂੰ ਇੰਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।
ਦੂਰਂ ਗਚ੍ਛ ਪਲਾਯਤ੍ਵਮਤ੍ਰ ਮਾ ਤਿष੍ਠ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ਯਦਾ ਤਿष੍ਠੇਰ੍ਭਸ੍ਮੀਭੂਤੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾ, ਇੱਥੋਂ ਭੱਜ ਜਾ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ; ਜੇ ਤੂੰ ਰੋਕਣ ਤੇ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਨਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਮਮ ਰੂਪਂ ਯਦਾ ਭਵਾਨ੍ । ਯਥਾ ਦਾਰੁ ਦਹੇਦਗ੍ਨਿਸ੍ਤਥਾ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗੀ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯ ਪੌਰੁषਮੇਤਸ੍ਯਾ ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਨਿਜਪੌਰੁषੈਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨਮਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਵੇਖ—ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੜ।
ਯਥਾਗਤਾਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਸ਼ਾਪਭਯਾਤੁਰਾਃ । ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਰਾਜ ਇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਯੁਸ੍ਤਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਏ ਸੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸੁਕਲਾ ਸਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪੁਣ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਪਤਿਧ੍ਯਾਨੇਨ ਚਾਗਤਾ
ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਸੁਕਲਾ, ਜੋ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਸੀ, ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਤੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪੁਣ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਤਦਾ । ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਮਯਂ ਰਾਜਨ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪਤਿਦੇਵਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਤੀ-ਦੇਵੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸੁਕਲਾਚਰਿਤ੍ਰੇष੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿਚ ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਅਠਵਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਕृਕਲਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਃ ਸਾਰ੍ਥਵਾਹੇਨ ਮਹਾਨਂਦਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕ੍ਰਕਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ।
ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਸਾਰਃ ਸਫਲੋ ਮਮ । ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਿਤਰੋ ਮਮ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦਾ ਸੀ: 'ਮੇਰਾ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵਣਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪੇਣ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ । ਪੁਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਬ੍ਰੂਤੇ ਨਹਿ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।'
ਦਿਵ੍ਯਰੂਪੋ ਮਹਾਕਾਯਃ ਕृਕਲਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤਵ ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰਮਮੇਵ ਵृਥਾ ਕृਥਾਃ
ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕ੍ਰਕਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੈਨੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਜਤਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਸ੍ਵਯਂ ਸਂਤੋषਮਾਪ੍ਨੋषਿ ਨਹਿ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕृਕਲੋ ਦੁਃਖਪੀਡਿਤਃ
'ਤੂੰ ਆਪ ਤਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਪਾਰੀ ਕ੍ਰਕਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਭਵਾਨ੍ਕਃ ਸਂਵਦਸ੍ਯੇਵਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਬਦ੍ਧਾਃ ਪਿਤਾਮਹਾਃ । ਕੇਨ ਦੋषਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤਨ੍ਮੇਤ੍ਵਂ ਕਾਰਣਂ ਵਦ
ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਪਿਤਾਮਹ ਕਿਉਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ? ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ? ਇਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।'
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਮ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਥਂ ਨਹਿ । ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਸਂਸ੍ਫੁਟਮ੍
'ਮੈਨੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ? ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਉਂ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ? ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸੋ।'
ਧਰ੍ਮ ਉਵਾਚ- ਪੂਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਤਮਾਂ ਸ੍ਵੀਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਯਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਥਾ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।'
ਧਰ੍ਮਾਚਾਰਪਰਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸਾਧੁਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾਮ੍ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਰਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੁਗੁਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਤ੍ਸਲਾਮ੍
'ਭਾਰਤੀ ਜੋ ਧਰਮ ਅਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਚੀ ਰਹੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ—'
ਤਾਮੇਵਾਪਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਯਃ । ਵृਥਾ ਤਸ੍ਯ ਕृਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਧਰ੍ਮੋ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
'ਜੇ ਕੋਈ ਐਸੀ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮਕ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।'
ਸਰ੍ਵਾਚਾਰਪਰਾ ਭਵ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸਾਧਨਤਤ੍ਪਰਾ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਜ੍ਞਾਨਵਤ੍ਸਲਾ
'ਭਾਰਤੀ ਜੋ ਹਰ ਅਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਚੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ—'
ਏਵਂ ਗੁਣਾ ਭਵੇਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਸਤੀ । ਤਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਸਦਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਚ ਮਹੌਜਸਃ
'ਜਿਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਉੱਤਮ, ਮਹਾਨ ਸਤੀ ਭਾਰਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।'
ਪਿਤਰੋ ਗੇਹਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਾਂਛਂਤਿ ਤਸ੍ਯ ਚ । ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
'ਪਿਤਰ ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।'
ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਤੀ ਯਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਤ੍ਯਤਤ੍ਪਰਾ । ਤਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ऋषਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
'ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ, ਸਚੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਭਾਰਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਯਜਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਭਾਰ੍ਯਾਯੋਗੇਨ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
'ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੈ।'
ਪੁਣ੍ਯਭਾਰ੍ਯਾਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਾਤ੍ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੂਤਲੇ
'ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।'
ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਗृਹਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਪੁਣ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
'ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦਾ ਘਰ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵਪਾਰੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਚ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਜੀਵਂਤਿ ਜਂਤਵਃ । ਤਾਦृਸ਼ਂ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਅਨ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸ਼੍ਰਮ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।'
ਮਂਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਦਾਨਾਚਾਰਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਯਸ੍ਯ ਪੁਂਸਸ਼੍ਚ ਵੈ ਗृਹੇ
ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਹਵਨ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਧਰਮ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਯੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਹੀਨਸ੍ਤਸ੍ਯਗੇਹਂ ਵਨਾਯਤੇ । ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਨ ਸਿਧ੍ਯਂਤਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਪਰ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਯਜਨ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਭਾਰ੍ਯਾਹੀਨਸ੍ਯ ਪੁਂਸੋਪਿ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍ । ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਧਰਮਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਭਾਰ੍ਯਾਸਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਸਾਧਨਹੇਤਵੇ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ; ਸੁਣ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।