ਪੌਰੁषਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ਯੈਵ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਕੁਰੁ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਕਾਮ ਉਵਾਚ- ਆਤ੍ਮਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਚਤੁਰਂ ਲੀਲਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
'ਆਪਣੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਹੁਣ ਦਿਖਾ, ਜੇ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਕਾ ਕਰ।' ਕਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਪਣਾ ਚਤੁਰ ਤੇ ਖੇਡ ਭਰਿਆ ਰੂਪ ਦਿਖਾ।'
ਯੇਨਾਹਂ ਪ੍ਰਹਰਾਮ੍ਯੇਤਾਂ ਪਂਚਬਾਣੈਃ ਸਹਸ੍ਰਦृਕ੍ । ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਕ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਤੇ ਪੌਰੁषਂ ਮੂਢ ਯੇਨ ਲੋਕਂ ਵਿਡਂਬਸੇ
'ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਾਂਗਾ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।' ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੇਰੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਮੂਰਖ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਖੌਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?'
ਮਮਾਧਾਰਪਰੋਭੂਤ੍ਵਾ ਯੋਦ੍ਧੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਕਾਮ ਉਵਾਚ- ਤੇਨਾਪਿ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਮਹਾਦੇਵੇਨ ਸ਼ੂਲਿਨਾ
'ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।' ਕਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।'
ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਹृਤਂ ਰੂਪਂ ਮਮਕਾਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਯਦਾ ਨਾਰੀਂ ਹਂਤੁਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
'ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਵੱਜਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'
ਪੁਂਸਾਂ ਕਾਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਆਤ੍ਮਰੂਪਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯੇ । ਪੁਮਾਂਸਂ ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨਾਰ੍ਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇ
ਮੈਂ ਮਰਦ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਾਂ, ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਪਣਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪੂਰ੍ਵਦृष੍ਟਾ ਯਦਾ ਨਾਰੀ ਤਾਮੇਵ ਪਰਿਚਿਂਤਯੇਤ੍ । ਚਿਂਤ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪੁਂਸਸ੍ਤੁ ਨਾਰ੍ਯਾਰੂਪਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰਦ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪੁਂਸਮੁਨ੍ਮਾਦਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਤਥਾਪ੍ਯੁਨ੍ਮਾਦਯਾਮ੍ਯੇਵਂ ਨਾਰੀਰੂਪਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਪਰ ਜੇਕਰ ਨਾ ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਮਰਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸਂਸ੍ਮਰਣਾਤ੍ਸ੍ਮਰੋ ਨਾਮ ਮਮ ਜਾਤਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਦृਸ਼ੋਰਂਗ ਵਸ੍ਤੁਰੂਪਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇ
ਸਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ 'ਕਾਮ' ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਆਤ੍ਮਤੇਜਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਨ ਬਾਧ੍ਯਬਾਧਕਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਨਾਰੀਰੂਪਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਧੀਰਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਮੋਹਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਅਪਣਾਂ ਕੇ, ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰੁषਂ ਤੁ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਭਾਵਯਾਮਿ ਸੁਯੋषਿਤਮ੍ । ਰੂਪਹੀਨੋਸ੍ਮਿ ਹੇ ਇਂਦ੍ਰ ਅਸ੍ਮਦ੍ਰੂਪਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਮਰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਅਪਣਾਂ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਹਣੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਰੂਪ ਅਪਣਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਤਵਰੂਪਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਾਂ ਸਾਧਯੇ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਂ ਕਾਯਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅਪਣਾਂ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਖਾਸੌ ਮਾਧਵਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸੁਮਾਯੁਧਃ
ਉਹ, ਜੋ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਅਪਣਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮੇਵ ਹਂਤੁਂ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧੋਪਿ ਸਾਧ੍ਵੀਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਾਂ ਕृਕਲਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਮ੍ । ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਬਾਣਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕਾਯਂ ਨਯਨੈਰ੍ਵਿਲੋਕ੍ਯ
ਕੁਸੁਮ-ਧਨੁ, ਜੋ ਤੀਰ-ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਕਲਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਖੜਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸੁਕਲਾਚਰਿਤ੍ਰੇ ਸਪ੍ਤਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੇਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਸਤਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ-ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਕ੍ਰੀਡਾਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਸੁ ਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਕਲਾ ਸੁਤਨ੍ਵੀ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਰ੍ਵਂ ਗਹਨਂ ਮਨੋਰਮਂ ਤਾਮੇਵ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਖੀਂ ਸਤੀ ਸਾ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਵਣ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਕਲਾ, ਜੋ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਦਾਖਲ ਹੋਈ; ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸੁਹਣਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਰਣ੍ਯਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਵਰਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਖੇ ਕਸ੍ਯ ਮਨੋਭਿਰਾਮਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧਂਸੁਕਾਮੈਃ ਪ੍ਰਵਰੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਹਰ੍षਾਤ੍ਸੁਕਲਾ ਸਖੀਂ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਥਣੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਸਾਥੀ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਵਧੀਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਧ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ?'
ਕ੍ਰੀਡੋਵਾਚ- ਏਤਦ੍ਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯਗੁਣੈਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਸ੍ਵਭਾਵੈਃ ਪਰਿਭਾਵਨੇਨ । ਪੁष੍ਪਾਕੁਲਂ ਕਾਮਫਲੋਪਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਪਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਮਕਰਧ੍ਵਜਸ੍ਯ
ਸਾਥਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਧ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਕਰ-ਧਵਜ ਦਾ ਹੈ।'
ਏਵਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਹਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਕਾਮਸ੍ਯ ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ, ਜੋ ਮੰਦ-ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਯੁਨਾ ਨੀਯਮਾਨਂ ਤਂ ਸਮਾਘ੍ਰਾਤਿ ਨ ਸੌਰਭਮ੍ । ਵਾਤਿ ਵਾਯੁਃ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸੌਰਭੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਹਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸੁਗੰਧ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਹਵਾ ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤਦ੍ਬਾਣੋ ਵਿਸ਼ਤੇਨਾਸਾਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਸੁਲੀਲਯਾ । ਸਾ ਗਂਧਂ ਨੈਵ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਚ ਵਰਾਨਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਤੀਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ।
ਨ ਚਾਸ੍ਵਾਦਯਤੇ ਸਾ ਤੁ ਸੁਰਸਾਨ੍ਸਾ ਮਹਾਸਤੀ । ਸ ਸਖਾ ਕਾਮਦੇਵਸ੍ਯ ਰਮਮਾਣੋ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਲਾ ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ; ਕਾਮ ਦੇਵ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਲਜ੍ਜਿਤਃ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਂ ਪਪਾਤ ਲਵਚ੍ਛਦੈਃ । ਫਲੇਭ੍ਯੋ ਹਿ ਸੁਪਕ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪੁष੍ਪਮਂਜਰਿਸਂਸ੍ਕृਤਃ
ਲੱਜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਿੱਠ ਕਰ ਕੇ, ਪਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।
ਲਵਰੂਪੋਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਰਸਸ੍ਤ੍ਵੇष ਤਯਾ ਜਿਤਃ । ਮਕਰਂਦਃ ਸੁਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਫਲਾਦ੍ਭੂਮਿਂ ਤਤਃ ਪੁਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਪੌਲਨ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਥੇ ਰਸ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਫਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਮਧੁ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਭਿਸ਼੍ਚ ਯਥਾਮृਤੋ ਰਣੇ ਤਥਾ । ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਾਹੇਨ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਧੁ ਮੱਖੀਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਖੀਆਂ ਜਦ ਮਧੁ ਖਾ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਉਹ ਵਹਾਵੇ ਨਾਲ ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਂਦਂਮਂਦਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੇਵ ਤਂ ਹਸਂਤਿ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਨਾਨਾਰੁਤੈਃ ਪ੍ਰਚਲਂਤਿ ਸੁਖਮਾਨਂਦਨਿਰ੍ਭਰੈਃ
ਮਧੁ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪੰਛੀ ਉਸ 'ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸ਼ਕੁਨਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਨਮਧ੍ਯਨਗਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਸੁਕਲਯਾ ਜਿਤੋ ਹ੍ਯੇष ਨਿਮ੍ਨਂ ਪਂਥਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਥੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਇਹ ਸੁਕਲਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਥੱਲੇ ਰਾਹ ਲੈ ਲਿਆ।'
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਮੇਤਾ ਰਤਿਃ ਕਾਮਭਾਰ੍ਯਾ ਗਤ੍ਵਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਾ ਸੁਕਲਾਂ ਵਿਹਸ੍ਯ । ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ੍ਵਾਗਤਮੇਵ ਭਦ੍ਰੇ ਰਮਸ੍ਵ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨਯਨਾਭਿਰਾਮਮ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਰਤੀ ਜੋ ਕਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਸੁਕਲਾ ਕੋਲ ਆਈ, ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: 'ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਭਲੀ ਮਹਿਲਾ; ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰਮ।'
ਤੇ ਰੂਪਮਿष੍ਟਮਮਲਮਿਂਦ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਦੇष੍ਟਂ ਤੇ ਤਦਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਮਾਨੇष੍ਯੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਵਦਂਤ੍ਯੌ ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੋਵਾਚ ਸੁਭਾषਿਤਮ੍ । ਰਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮੇ ਗਤੋ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਦੋਨੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਾਲਕ ਰਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਤਿष੍ਠਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਪਤਿਸਂਯੁਤਾ । ਤਤ੍ਰ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰੀਤਿਰਯਂ ਕਾਯੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਉਥੇ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਹੈ।