ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਂਤਰਮੇਵਾਪਿ ਰਸੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਪੋषਯੇਤ੍ । ਤੇਨ ਪੋषਣਭਾਵੇਨ ਪਰਿਪੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਪਾਲਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਯਤੇ ਮਾਂਸਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਰਸੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਵੋਤ੍ਤਮਾ । ਯਾਂਤਿ ਵਿਸ੍ਤਰਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਨਂਗਾਨ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਿਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਮਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਚੰਗੇ ਰਸ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੰਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਂਗਾਨਿ ਰਸੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਵੈ । ਦਂਤਾਧਰੌ ਸ੍ਤਨੌ ਬਾਹੂ ਕਟਿਪृष੍ਠਮੁਰੂ ਉਭੇ
ਹਰ ਅੰਗ ਆਪਣੀ ਅਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਾਸ ਰਸ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੰਦ, ਹੋਠ, ਛਾਤੀਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਕਮਰ, ਪਿੱਠ, ਦੋਵੇਂ ਪੱਟ—all ਅੰਗ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਤਲੌ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵृਦ੍ਧਿਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ । ਉਭਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਵृਦ੍ਧਿਮਾਯਾਂਤਿ ਤਾਨਿ ਵੈ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀ ਤੇ ਪੈਰੀਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਂਗਾਨਿ ਰਸਮਾਂਸਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਰੂਪਾਣਿ ਭਵਂਤਿ ਤੇ । ਤੈਃ ਸ੍ਵਰੂਪੈਰ੍ਭਵੇਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਰਸਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਦੂਤਿਕੇ
ਅੰਗ ਰਸ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਸ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੂਤਿ।
ਸੁਰੂਪਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਲੋਕੇ ਕੇਨ ਪ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿष੍ਠਾਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਕੋਸ਼ਃ ਕਾਯ ਏष ਚ ਦੂਤਿਕੇ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਪਰ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ, ਦੂਤਿ।
ਅਪਵਿਤ੍ਰਸ਼ਰੀਰੋਯਂ ਸਦਾ ਸ੍ਰਵਤਿ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ । ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਰੂਪਂ ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਚ੍ਛੁਭੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰਦਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਦੱਸਣਾ? ਇਹ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਯਾਵਤ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵੈ ਦृਢਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਹਾਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵਾਪਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਂਤਾਃ ਸ਼ਿਥਿਲਤਾਂ ਯਾਂਤਿ ਤਥਾ ਲਾਲਾਯਤੇ ਮੁਖਮ੍ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਮਪਿ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ
ਦੰਦ ਲੱਤਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਚੁੱਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਗਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਹਸ੍ਤਪਾਦੈਸ਼੍ਚ ਦੂਤਿਕੇ । ਅਕ੍ਸ਼ਮੋ ਜਾਯਤੇ ਕਾਯੋ ਜਰਾਕਾਲੇਨ ਪੀਡਿਤਃ
ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਦੂਤਿ। ਜਰ੍ਹਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਰੀਰ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਰਸਃ ਸ਼ੋषਮਾਯਾਤਿ ਜਰਾਗ੍ਨਿਤਾਪਸ਼ੋषਿਤਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਮੋ ਜਾਯਤੇ ਦੂਤਿ ਕੇਨ ਰੂਪਤ੍ਵਮਿष੍ਯਤੇ
ਉਹ ਰਸ ਵੀ ਜਰ੍ਹਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਤਿ—ਫਿਰ ਰੂਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਥਾ ਜੀਰ੍ਣਂ ਗृਹਂ ਯਾਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯਮੇਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਥਾ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮਾਯਾਤਿ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਤੁ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਬੁੱਢੇਪੇ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਮਮਰੂਪਂ ਸਮਾਯਾਤਂ ਵਰ੍ਣਸ੍ਯੇਵਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ । ਕੇਨਾਹਂ ਰੂਪਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਕੇਨ ਰੂਪਤ੍ਵਮਿष੍ਯਤੇ
ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰੰਗ ਵਾਂਗ ਘਟਦਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਸੋਹਣੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਰੂਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਯਥਾ ਜੀਰ੍ਣਂ ਗृਹਂ ਯਾਤਿ ਕੇਨਾਸੌ ਪੁਰੁषੋ ਬਲੀ । ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾ ਦੂਤਿ ਭਵਤੀ ਕੇਨ ਸ਼ਂਸਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਘਰ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਲਈ ਤੂੰ ਆਈਂ, ਦੂਤਿ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਮੁ ਚੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਮਮਾਂਗੇ ਵਦ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਂਗਾਦਿਹ ਹੀਨਂ ਚ ਦੂਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਧਿਕਂ ਤਥਾ
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਵੇਖਿਆ? ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਦੂਤਿ—ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾਸੌਵੈ ਤਥਾਹਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਕਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਰੂਪਵਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਭੂਤਲੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਇੰਝ ਉਹ ਵੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਕਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਘਟਦਾ? ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਸਦਾ ਸੋਹਣਾ ਨਹੀਂ।
ਉਚ੍ਛ੍ਰਾਯਾਃ ਪਤਨਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਨਗਾਸ੍ਤੁ ਗਿਰਯਃ ਸ਼ੁਭੇ । ਕਾਲੇਨ ਪੀਡਿਤਾ ਯਾਂਤਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉੱਚੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ, ਸੋਹਣੀਏ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੀ—ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦਾ।
ਅਰੂਪੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯ ਆਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸ੍ਥਾਵਰੇष੍ਵੇਵ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਜਂਗਮੇषੁ ਚ ਦੂਤਿਕੇ
ਦਿਵਿਆ ਆਤਮਾ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ ਪਰ ਸੋਹਣੀ ਵੀ ਹੈ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਡੋਲ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦੂਤਿ।
ਏਕੋ ਨਿਵਸਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਘਟੇष੍ਵੇਕਂ ਯਥੋਦਕਮ੍ । ਘਟਨਾਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੇਕਮੇਕਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਇਕੱਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ। ਜਦ ਘੜਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਮੁੜ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ।
ਪਿਂਡਨਾਸ਼ਾਦਯਂ ਚਾਤ੍ਮਾ ਏਕਰੂਪੋ ਵਿਜਾਯਤੇ । ਏਕਂ ਰੂਪਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸਂਸਾਰੇ ਵਸਤਾ ਸਦਾ
ਜਦ ਸਰੀਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਤਮਾ ਇਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਵੱਸਦਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਦ ਸ੍ਵਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥਮਿਹ ਚਾਗਤਾ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਅਪੂਰ੍ਵਂ ਮੇ ਯਦਿ ਭੋਕ੍ਤੁਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਆਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ, ਸੋ ਦੱਸ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸੁਖ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਨਵਾਂ ਚੀਜ਼ ਵਿਖਾ।
ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਕਫੇਨਾਪਿ ਵृਤਸ੍ਯ ਚ । ਅਂਗਾਦ੍ਵਿਚਲਤੇ ਸ਼ੋਣਃ ਸ੍ਥਾਨਭ੍ਰष੍ਟੋਭਿਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਬੰਦਾ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਫ਼ ਵਧ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਂਗਸਂਧਿषੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਪਲਤ੍ਵਂ ਚਾਂਤਰਂ ਗਤਃ । ਏਕਤੋ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਸ੍ਵਂ ਹਿ ਰੂਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਠਾਤ੍ਵਂ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਕृਮਿਭਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ਕਿਲ । ਤਦ੍ਵਦ੍ਦੁਃਖਕਰਂ ਵਾਪਿ ਨਿਜਰੂਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਜਾਯਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕृਮਿਦੁਰ੍ਗਂਧਸਂਕੁਲਮ੍ । ਜਾਯਂਤੇ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਯੂਕਾਃ ਕृਮਯੋ ਵਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸੁਣ, ਫਿਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਕੀੜਿਆਂ ਤੇ ਮਾੜੀ ਬੂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜੂੰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਕृਮਿਃ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਫੋਟਂ ਕਂਡੂਂ ਚ ਪਰਿਦਾਰੁਣਾਮ੍ । ਵ੍ਯਥਾਮੁਤ੍ਪਾਦਯੇਦ੍ਯੂਕਾ ਸਰ੍ਵਾਂਗਂ ਪਰਿਚਾਲਯੇਤ੍
ਕੀੜਾ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਛਾਲਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਖੁਜਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੂੰ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਾ ਸਰੀਰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਖਾਗ੍ਰੈਰ੍ਘृष੍ਯਮਾਣਾ ਸਾ ਕਂਡੂਃ ਸ਼ਾਂਤਾ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਵ ਸੁਰਤਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਖੁਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਜਲੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ, ਸੁਣ, ਭੋਗ ਦਾ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਭੁਂਜਤ੍ਯੇਵ ਰਸਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸੁਭਿਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਪਿਬਤੇ ਪੁਨਃ । ਵਾਯੁਨਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਪਾਕਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ
ਮਨੁੱਖ ਸੁਆਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀਆਂ ਪੀਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਵਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ, ਇਹ ਸਭ ਪਚਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਣਿਭਿਰ੍ਦੂਤਿ ਪਾਕਸ੍ਥਾਨਂ ਗਤਂ ਪੁਨਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪਿਹਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਯੁਰ੍ਵੈ ਪਾਤਯੇਨ੍ਮਲਮ੍
ਜੋ ਭੋਜਨ ਜੀਵ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਚਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਉੱਥੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਮਲ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਰਭੂਤੋ ਰਸਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਨਿਰ੍ਮਲਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ
ਉੱਥੇ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਰਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਰਸ ਤੋਂ ਲਹੂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।