ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਤਾਵਦ੍ਭੁਂਜਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ । ਸੁਖਭੋਗਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਰਮਤੇ ਨਰਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਜਵਾਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਤਾਵਦ੍ਭੋਗਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਂਜਤੇ । ਵਯਸ੍ਯਪਿ ਗਤੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤਾਰੁਣ੍ਯੇ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਜਵਾਨੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖਾਂ ਉੱਤੇ ਹਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦ ਉਮਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਲੀਏ, ਫਿਰ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕੇ ਦੇਵਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ । ਸ੍ਥਵਿਰਸ਼੍ਚਿਂਤਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵੀ, ਕੋਈ ਕੰਮ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬੁੱਢਾ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵਯਸ੍ਯਪਿ ਗਤੇ ਬਾਲੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸੇਤੁਬਂਧਨਮ੍ । ਤਾਦृਸ਼ੋਯਂ ਭਵੇਤ੍ਕਾਯਸ੍ਤਾਰੁਣ੍ਯੇ ਤੁ ਗਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਮਰ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਕੁੜੀਏ, ਲੋਕ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਜਵਾਨੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸੁਖੇਨਾਪਿ ਪਿਬਸ੍ਵ ਮਧੁਮਾਧਵੀਮ੍ । ਕਾਮਾਬਾਣਾ ਦਹਂਤ੍ਯਂਗਂ ਤਵੇਮੇ ਚਾਰੁਲੋਚਨੇ
ਇਸ ਲਈ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ, ਮਿੱਠਾ ਮਧੁ ਪੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਸਾੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਯਮੇਕਃ ਸਮਾਯਾਤਃ ਪੁਰੁषੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਗੁਣੀ । ਅਯਂ ਹਿ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ਧਨੀ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੀ ਮਰਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਦ ਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹੈ।
ਤਵਾਰ੍ਥੇ ਨਿਤ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ । ਸੁਕਲੋਵਾਚ- ਬਾਲ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਪਿ ਜੀਵਸ੍ਯ ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤੇ
ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਏ। ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜੀਵ ਨੂੰ ਨਾਂ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀ।
ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚੈਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਸਿਦ੍ਧਃ ਸੁਸਿਦ੍ਧਿਦਃ । ਅਮਰੋ ਨਿਰ੍ਜਰੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸੁਸਿਦ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਢਾਪਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਸੌਂਪਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਪੂਰਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਹੈ।
ਅਕਾਮਃ ਕਾਮਦੋ ਲੋਕੇ ਆਤ੍ਮਰੂਪੇਣ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਯਥਾ ਗੇਹਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਤਥਾ ਕਾਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਆਪ ਤਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਦਿੱਖ ਹੈ।
ਯਥਾ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕਿਨਾ ਕਾਯਸ੍ਤਥਾ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਮਂਦਿਰਮ੍ । ਅਨੇਕਕਾष੍ਠਸਂਘਾਤੈਰ੍ਨਾਨਾ ਦਾਰੁਸਮੁਚ੍ਚਯੈਃ
ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਨੂੰ ਤਾਗੇ ਨਾਲ ਨਾਪ ਕੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਤਿਕਯੋਦਕੇਨਾਪਿ ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਰਿਣਾਮਯੇਤ੍ । ਲਿਪਿਤਂ ਲੇਪਕੈਃ ਕਾष੍ਠਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਵਤਿ ਚਿਤ੍ਰਕੈਃ
ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘਰ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਲਿਪਾਈ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਰੂਪਮਾਯਾਤਿ ਗृਹਂ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸੂਤ੍ਰਿਤਮ੍ । ਪੁष੍ਣਂਤਿ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਤਤ੍ਤੁ ਲੇਪਨਾਦ੍ਵੈ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੂਪ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਤਾਗੇ ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਲਿਪਾਈ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਯੁਨਾਂਦੋਲਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗृਹਂ ਚ ਮਲਿਨਾਯਤੇ । ਮਧ੍ਯਮੋ ਵਰ੍ਤੁਤਃ ਕਾਲੋ ਗृਹਸ੍ਯ ਪਰਿਕਥ੍ਯਤੇ
ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਘਰ ਗੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਘਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਰੂਪਹਾਨਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਵਾਮੀ ਵਿਲੇਪਯੇਤ੍ । ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਚ ਗृਹਸ੍ਵਾਮੀ ਰੂਪਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਯੇਦ੍ਗृਹਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਲਿਪਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਗੇਹਸ੍ਯ ਦੂਤਿਕੇ ਪਰਿਕਥ੍ਯਤੇ । ਕਾष੍ਠਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਜੀਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਬਹੁਕਾਲੈਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ
ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਜਵਾਨੀ, ਦੂਤਣੀਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਨਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਮੂਲਾਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਚਲਂਤਿ ਤੇ । ਨ ਸਹੇਲ੍ਲੇਪਨਾਭਾਰਮਾਧਾਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਿ
ਜਿੱਥੇ ਜੜ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਿੱਸੇ ਢੀਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਲਿਪਾਈ ਦਾ ਭਾਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏਤਦ੍ਗृਹਸ੍ਯ ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਕ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਦੂਤਿਕੇ । ਪਤਮਾਨਂ ਗृਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗृਹਸ੍ਵਾਮੀ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰ ਦਾ ਬੁੱਢਾਪਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਸੁਣ ਦੂਤਣੀਏ; ਜਦ ਮਾਲਕ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਘਰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਮਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਤਥਾ ਬਾਲ੍ਯਂ ਚ ਤਾਰੁਣ੍ਯਂ ਨृਣਾਂ ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੋਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲਈ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੰਝ ਹੀ, ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਬਾਲ੍ਯੇ ਬਾਲਰੂਪਸ਼੍ਚ ਜ੍ਞਾਨਹੀਨਂ ਪ੍ਰਕਾਰਯੇਤ੍ । ਚਿਤ੍ਰਯੇਤ੍ਕਾਯਮੇਵਾਪਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਭੂषਣੈਃ
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੇਪਨੈਸ਼੍ਚਂਦਨੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਸ੍ਤਾਂਬੂਲਪ੍ਰਭਵਾਦਿਭਿਃ । ਕਾਯਸ੍ਤਰੁਣਤਾਂ ਯਾਤਿ ਅਤਿਰੂਪੋ ਵਿਜਾਯਤੇ
ਲਿਪਾਈਆਂ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਹੋਰ ਤਾਂਬੂਲ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਂਤਰਮੇਵਾਪਿ ਰਸੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਪੋषਯੇਤ੍ । ਤੇਨ ਪੋषਣਭਾਵੇਨ ਪਰਿਪੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਉਹ ਬਾਹਰਲੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਪਾਲਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਯਤੇ ਮਾਂਸਵृਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਰਸੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਵੋਤ੍ਤਮਾ । ਯਾਂਤਿ ਵਿਸ੍ਤਰਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਨਂਗਾਨ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਿਤਾਨ੍ਯਪਿ
ਮਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਚੰਗੇ ਰਸ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੰਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਂਗਾਨਿ ਰਸੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਵੈ । ਦਂਤਾਧਰੌ ਸ੍ਤਨੌ ਬਾਹੂ ਕਟਿਪृष੍ਠਮੁਰੂ ਉਭੇ
ਹਰ ਅੰਗ ਆਪਣੀ ਅਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਾਸ ਰਸ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੰਦ, ਹੋਠ, ਛਾਤੀਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ, ਕਮਰ, ਪਿੱਠ, ਦੋਵੇਂ ਪੱਟ—all ਅੰਗ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਤਲੌ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵृਦ੍ਧਿਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ । ਉਭਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਵृਦ੍ਧਿਮਾਯਾਂਤਿ ਤਾਨਿ ਵੈ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀ ਤੇ ਪੈਰੀਂ ਦੇ ਤਲਵੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਂਗਾਨਿ ਰਸਮਾਂਸਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਰੂਪਾਣਿ ਭਵਂਤਿ ਤੇ । ਤੈਃ ਸ੍ਵਰੂਪੈਰ੍ਭਵੇਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਰਸਬਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਦੂਤਿਕੇ
ਅੰਗ ਰਸ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਸ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੂਤਿ।
ਸੁਰੂਪਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਲੋਕੇ ਕੇਨ ਪ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿष੍ਠਾਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਕੋਸ਼ਃ ਕਾਯ ਏष ਚ ਦੂਤਿਕੇ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਪਰ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ, ਦੂਤਿ।
ਅਪਵਿਤ੍ਰਸ਼ਰੀਰੋਯਂ ਸਦਾ ਸ੍ਰਵਤਿ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ । ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਰੂਪਂ ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਚ੍ਛੁਭੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰਦਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਦੱਸਣਾ? ਇਹ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਯਾਵਤ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦ੍ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵੈ ਦृਢਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਜਾਯਤੇ ਹਾਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵਾਪਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਂਤਾਃ ਸ਼ਿਥਿਲਤਾਂ ਯਾਂਤਿ ਤਥਾ ਲਾਲਾਯਤੇ ਮੁਖਮ੍ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭ੍ਯਾਮਪਿ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ
ਦੰਦ ਲੱਤਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਚੁੱਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਗਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਹਸ੍ਤਪਾਦੈਸ਼੍ਚ ਦੂਤਿਕੇ । ਅਕ੍ਸ਼ਮੋ ਜਾਯਤੇ ਕਾਯੋ ਜਰਾਕਾਲੇਨ ਪੀਡਿਤਃ
ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਦੂਤਿ। ਜਰ੍ਹਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਰੀਰ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।