ਉਪਵੀਤਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਤਦਾ ਕृਤਮ੍ । ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਤਥਾਭ੍ਯਾਸੋ ਵੇਦਾਨਾਂ ਤੁ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਜਜਮਾਨੀ ਧਾਗਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਹੋਈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਤੋ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਗਵਾਤ੍ਸਗਰੋ ਨृਪਃ । ਜਘਾਨ ਪृਥਿਵੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਲਜਂਘਾਨ੍ਸਹੈਹਯਾਨ੍
ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਤਾਲਜੰਗਾ ਅਤੇ ਹਿਹੈਯਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਸ਼ਕਾਨ੍ ਪਾਰਦਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਜਘਾਨ ਸ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਗਰਸ੍ਯਾਥ ਵਦ ਸ਼ਂਕਰ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਨੇ ਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪਾਰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੁਣ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ, ਸਗਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।'
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ੀ ਮਹਾਰਾਜੋ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸ ਮਹਾਬਲੀ । ਗਰਸ੍ਯ ਵ੍ਯਸਨੇ ਤਾਤ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਮਭੂਤ੍ਕਿਲ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ। ਪਿਆਰੇ, ਜਦ ਉਸਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਆਈ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।'
ਹੈਹਯੈਸ੍ਤਾਲਜਂਘਾਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ਕੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚ ਨਾਰਦ । ਯਵਨਾਃ ਪਾਰਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਾਂਬੋਜਾਃ ਪਹ੍ਲਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਹਿਹੈਯਾ, ਤਾਲਜੰਗਾ, ਸ਼ਕ, ਯਵਨ, ਪਾਰਦ, ਕਾਂਬੋਜ ਅਤੇ ਪਹਲਵ—all ਮਿਲ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਰਾਜ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।
ਏਤੇ ਪਂਚਗਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਹੈਹਯਾਰ੍ਥੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ । ਹृਤਰਾਜ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਸਗਰੋऽਥ ਵਨਂ ਯਯੌ
ਇਹ ਪੰਜ ਗਰੁੱਪ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਹਿਹੈਯਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਗਰ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਚਾਨੁਗਤੋ ਦੁਃਖੀ ਸ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਾਨਵਾਸृਜਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਤੁ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਸਗਰ੍ਭਾ ਚ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਜੀਵਨ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਗਰਭਵਤੀ ਸੀ ਤੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ—
ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸੁਤੇਪ੍ਸਯਾ । ਸਾ ਤੁ ਭਰ੍ਤृਚਿਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਨੇ ਤਂ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ
ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਹਪਤਨੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਲਈ ਰੋਈ।
ਔਰ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਵਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਗਰਪਤ੍ਨੀਂ ਤੁ ਨਾਰਦ । ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਸਾਤ੍ਵਿਕਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਔਰਵ ਨੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਉਸ ਗਰਭਵਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਵਾਨ, ਸਾਫ ਦਿਲ ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਿਵੇਦਿਤੇ ਤਤੋ ਬਾਲੇ ਮਰਣਾਤ੍ਸਾ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਤਤ । ਤਤੋ ਮਾਸਦ੍ਵਯੇ ਜਾਤੇ ਵਵਰ੍ਦ੍ਧੌਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਰੁਕ ਗਈ। ਫਿਰ, ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਬੱਚਾ ਔਰਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਔਰ੍ਵੇਣ ਚ ਤਥਾ ਕृਤਃ । ਉਪਵੀਤਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਤਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਮੁਨੇਃ
ਜਨਮ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਔਰਵ ਨੇ ਕੀਤੀਆਂ। ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਥੇ ਜਜਮਾਨੀ ਧਾਗਾ ਪਹਿਨਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰ ਵੇਦਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਠਿਤਂ ਚੌਰ੍ਵਯੋਗਤਃ । ਅਧ੍ਯਾਪ੍ਯ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਤੋऽਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨ ਔਰਵ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਏ ਗਏ। ਵੇਦ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਤਂ ਮਹਾਭਾਗ ਅਮਰੈਰਪਿ ਦੁਃਸਹਮ੍ । ਸ ਤੇਨਾਸੁਬਲੇਨਾਜੌ ਬਲੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹੈਹਯਾਨ੍ਵੈ ਜਘਾਨਾਸ਼ੁ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ੍ਵਬਲੇਨ ਚ । ਆਜਹਾਰ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਸ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਮਵਾਪ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਿਹੈਯਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕਾਃ ਸਯਵਨਾਃ ਕਾਂਬੋਜਾਃ ਪਲ੍ਲਵਾਸ੍ਤਥਾ । ਹਨ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤਦਾ ਤੇ ਤੁ ਵਸਿष੍ਠਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੁਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਕ, ਯਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ ਅਤੇ ਪੱਲਵ ਲੋਕ, ਜਦ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆ ਗਏ।
ਵਸਿष੍ਠੋऽਪਿ ਚ ਤਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਯੇਨ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਸਗਰਂ ਵਾਰਯਾਮਾਸ ਤੇषਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾऽਭਯਂ ਨृਪਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਗਰ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਸਗਰਃ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂਤੁ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਚ । ਧਰ੍ਮੈਰ੍ਜਘਾਨ ਤਾਂਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਵਿਕृਤਤ੍ਵਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਸਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਸਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧਂਸ਼ਕਨਾਂਸ਼ਿਰਸੋ ਮੁਂਡਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸਰ੍ਜਯਤ੍ । ਯਵਨਾਨਾਂ ਸ਼ਿਰਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਂਬੋਜਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਯਵਨ ਅਤੇ ਕਾਂਬੋਜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪੂਰੇ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤੇ।
ਪਾਰਦਾ ਮੁਂਡਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪਲ੍ਲ੍ਵਾਃ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਰਕ੍ਸ਼ਕਾਃ । ਏਵਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵੈ ਕृਤਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਸਂਗ੍ਰਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਦ, ਮੁੰਡਾ ਕੇਸ਼ ਵਾਲੇ, ਪੱਲਵ ਅਤੇ ਦਾਡ਼ੀ ਵਾਲੇ ਰਖਵੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜਯੀ ਰਾਜਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯੇਮਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ । ਆਸ਼ੁ ਸਂਸ੍ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਾਜਿਮੇਧਾਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਈ; ਫ਼ੌਰਨ ਹੀ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਚਾਰਯਤਃਸੋऽਸ਼੍ਵਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਪੂਰ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ । ਵੇਲਾ ਸਮੀਪੇऽਪਹृਤੋ ਭੂਮਿਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਘੋੜਾ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਤਦਾ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਖਾਨਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਨਾਸ਼੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪੁਸ੍ਤਦਾਤੇਵੈ ਖਨ੍ਯਮਾਨੇ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੋਦਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਪਰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖੋਦਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ।
ਤਤ੍ਰੈਕਮਾਦਿਪੁਰੁषਂ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਤਮਾਦਿਪੁਰੁषਂ ਦੇਵਂ ਕਪਿਲਂ ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਦ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਕਪਿਲ ਦੇਵ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਤਃ । ਦਗ੍ਧਾਃ षष੍ਟਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੇऽਵਸ਼ੇषਿਤਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲੀ; ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਜਲ ਗਏ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਹੀ ਬਚੇ।
ਹृषੀਕੇਤੁਃ ਸੁਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਰਥੋਪਰਃ । ਸ਼ੂਰਃ ਪਂਚਜਨਸ਼੍ਚੈਵ ਤਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ਕਰਾ ਦ੍ਵਿਜ
ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਤੁ, ਸੁਕੇਤੁ, ਧਰਮਰਥੋਪਰ, ਸ਼ੂਰ ਅਤੇ ਪੰਜਜਨ—ਇਹ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜਣੇ ਬਣੇ।
ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ ਪਂਚਵਰਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਵਂਸ਼ਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਕੀਰ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਤਨਯਂ ਵਿਭੁਃ
ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਰ ਦਿਤੇ: ਵੰਸ਼, ਮੁਕਤੀ, ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ।
ਸਾਗਰਤ੍ਵਂ ਚ ਲੇਭੇਥ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਵੈ । ਤਮਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਸੋऽਸ਼੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਦੁਪਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ । ਆਜਹਾਰਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਸ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ਵਮੇਧ ਲਈ ਘੋੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੌ ਆਸ਼ਵਮੇਧ ਕਰ ਚੁਕਿਆ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ-। ਗਾਂਗਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਅਘਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੁਨੀ; ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਾਪ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾਗਂਗੇਤਿ ਯੋਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ 'ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰਣਾਬ੍ਜਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਗਂਗਾ ਨਾਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਪਾਪਾਨਾਂ ਸ੍ਥੂਲਰਾਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਸ਼ਿਨੀ ਚੇਤਿ ਨਾਰਦ
ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਦ।