ਵਾਹਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਯਾਨਾਨ੍ਯੇਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਨਾਨਾਗਂਧਾਨ੍ਸਕਰ੍ਪੂਰਂ ਯਮਪਂਥ ਸੁਖਪ੍ਰਦੇ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਰਥ ਆਦਿ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਤੇ ਕਪੂਰ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਪਾਨਹੌ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯੇ ਯਦੀਚ੍ਛੇਦ੍ਵਿਪੁਲਂ ਸੁਖਮ੍ । ਏਤੈਰ੍ਦਾਨੈਰ੍ਮਹਾਰਾਜ ਯਮਪਂਥਂ ਸੁਖੇਨ ਵੈ
ਜੇ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਵੀ ਦਿਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਮਾਨਵੋ ਰਾਜਨ੍ਯਮਦੂਤੈਰਲਂਕृਤਮ੍
ਇਨਸਾਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ 2.41 ਵੇਨ ਉਵਾਚ- ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਿਤਾਮਾਤਾ ਕਥਂ ਵਦ । ਗੁਰੁਸ਼੍ਚੈਵ ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਨ੍ਮੇ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਵਦ
ਵੇਨਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਪਤਨੀ ਕਿਵੇਂ, ਪਿਉ-ਮਾਂ ਕਿਵੇਂ, ਦੱਸੋ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕਿਵੇਂ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਅਸ੍ਤਿ ਵਾਰਾਣਸੀ ਰਮ੍ਯਾ ਗਂਗਾਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਪੁਰੀ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਸਤਿ ਵੈਸ਼੍ਯੈਕਃ ਕृਕਲੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਾਰਾਣਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸੁੰਦਰ, ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵੱਡੀ ਨਗਰੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕ੍ਰਕਲੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਣਜਾਰਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ । ਧਰ੍ਮਾਚਾਰਪਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾ ਵੈ ਪਤਿਪਰਾਯਣਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਨੇਕ ਰਸਤੇ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ।
ਸੁਕਲਾ ਨਾਮ ਪੁਣ੍ਯਾਂਗੀ ਸੁਪੁਤ੍ਰਾ ਚਾਰੁਮਂਗਲਾ । ਸਤ੍ਯਂਵਦਾ ਸਦਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਿਯਾਕਾਰਾ ਪ੍ਰਿਯਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਸੁਕਲਾ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਧੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗਣ ਸੀ। ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।
ਏਵਂਗੁਣੈਃ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸੁਭਗਾ ਚਾਰੁਕਾਰਿਣੀ । ਸ ਵੈਸ਼੍ਯ ਉਤ੍ਤਮੋ ਨਾਨਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ਗੁਣੀ
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਭਾਗਣ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਣਜਾਰਾ ਵੀ ਵਧੀਆ, ਕਈ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਗੁਣੀ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਰੌਤਧਰ੍ਮੇ ਚ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਵਣਤਤ੍ਪਰਃ । ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸਦਾ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪੁੰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਮਂਗਲਾਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਸਾਰ੍ਥਵਾਹੇਨ ਤੇਨ ਚ
ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰਥਵਾਹ ਵੀ ਸਾਥੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਂ ਤੁ ਤਮੁਵਾਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਪਤਿਸ੍ਨੇਹੇਨ ਸਂਮੁਗ੍ਧਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸੁਕਲੋਵਾਚ- ਅਹਂ ਤੇ ਧਰ੍ਮਤਃ ਪਤ੍ਨੀ ਸਹਪੁਣ੍ਯਕਰਾ ਪ੍ਰਿਯ । ਪਤਿਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹਂ ਪਤਿਦੇਵਂ ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁੰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਪਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਾਂਗ ਪੂਜਦੀ ਹਾਂ।
ਕਦਾ ਨੈਵ ਮਯਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਸਾਮੀਪ੍ਯਂ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਤਵਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣਾ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡਾਂ? ਤੇਰੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਕਰਾਂ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਖ੍ਯਂ ਪਾਪਘ੍ਨਂ ਨਾਰੀਣਾਂ ਗਤਿਦਾਯਕਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਥ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਤਿਪਰਾਯਣਾ
ਜਿਸਨੂੰ ਪਤੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਔਰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
ਯੁਵਤੀਨਾਂ ਪृਥਕ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਨਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ । ਸੁਖਦਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਲੋਕੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੀਰਥ ਜਾਣਾ ਸੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਜੋ ਸੁਰਗ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਵੇ।
ਸਵ੍ਯਂ ਪਾਦਂ ਚ ਭਰ੍ਤੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਤ੍ਤਮ । ਵਾਮਂ ਚ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤਸ੍ਯ ਯਾ ਨਾਰੀ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਪਤੀ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪੈਰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਹੈ ਤੇ ਖੱਬਾ ਪੈਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹੈ—
ਤਸ੍ਯ ਪਾਦੋਦਕਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਰਿ ਜਾਯਤੇ । ਪ੍ਰਯਾਗਪੁष੍ਕਰਸਮਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯੋ ਭਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਪੁਣ੍ਯਮਯਃ ਪਤਿਃ । ਮਖਾਨਾਂ ਯਜਨਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵੈ ਭਵਤਿ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ
ਪਤੀ ਹੀ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਯਗਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸੇਵਯਾ ਭਰ੍ਤੁਰੇਵ ਹਿ । ਗਯਾਦੀਨਾਂ ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਿ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹੀ ਫਲ ਕੇਵਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗਯਾ ਆਦਿਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭਰ੍ਤੁਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਦਪਿ । ਸਮਾਸੇਨ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਉਹੀ ਫਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਾਸਾਂ ਹਿ ਪृਥਗ੍ਧਰ੍ਮਃ ਪਤਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਵਿਨਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਂਤਸਹਾਯਂ ਤੇ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਸੁਖਦਾਯਿਨੀ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਸਾਥਣ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਵਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਆਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਰੂਪਂ ਸ਼ੀਲਂ ਗੁਣਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਯਸ੍ਤਥਾ
ਤੇਰੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਵਾਂਗੀ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਰੂਪ, ਚਲਣ, ਗੁਣ, ਭਗਤੀ ਤੇ ਉਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵਂ ਕृਕਲਃ ਸ ਪੁਨਃਪੁਨਃ । ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਹਿ ਨਯਿष੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਂ ਸੁਦੁਃਖਦਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਰਮੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਛੂਆ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ: ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਰੂਪਨਾਸ਼ੋ ਭਵੇਚ੍ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੀਤਾਤਪਵਿਲੋਡਨਾਤ੍ । ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਮਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਂਗਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਣਕਮ੍
ਠੰਢ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਗ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲੀ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮਲਿਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਝਂਝਾਵਾਤੇਨ ਸ਼ੀਤੇਨ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪਂਥਾਃ ਕਰ੍ਕਸ਼ ਸੁਗ੍ਰਾਵਾ ਪਾਦੌਚਾਸ੍ਯਾਃ ਸੁਕੋਮਲੌ
ਝੱਕੜ ਤੇ ਠੰਢ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਕਰੜਾ ਤੇ ਪੱਥਰੀਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੈਰ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਹਨ।
ਏष੍ਯਤੇ ਵੇਦਨਾਂ ਤੀਵ੍ਰਾਮਥੋ ਗਂਤੁਂ ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾ । ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृष੍ਣਾਭਿਪਰੀਤਾਂਗੀ ਕੀਦृਸ਼ੀਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹਨੂੰ ਤੀਬਰ ਦਰਦ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਇਹ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕੇਗੀ। ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?
ਵਾਮਾਂਗੀ ਮਮ ਚ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਖਸ੍ਥਾਨਂ ਵਰਾਨਨਾ । ਮਮ ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਿਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਇਸ ਦਾ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਮੇਰਾ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਸੁਖ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਇਹ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਮੇਤਿ ਯਦਾ ਬਾਲਾ ਮਮ ਨਾਸ਼ੋ ਭਵੇਦਿਹ । ਇਯਂ ਮੇ ਜੀਵਿਕਾ ਨਿਤ੍ਯਮਿਯਂ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯ ਚੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਇਥੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਦੀਵੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਹੈ।
ਨ ਨਯਿष੍ਯੇ ਵਨਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਕਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਯਹਂ ਵ੍ਰਜੇ । ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਨੂਨਂ ਕृਕਲੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਤੀਰਥ। ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਛੂਏ ਨੇ—
ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਗੋ ਭਾਵਸ੍ਤਯਾ ਜ੍ਞਾਤੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਪੁਨਰੂਚੇ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ, ਤੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ। ਫਿਰ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਆਪਣੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਹੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਦੀ ਹੈ।