ਤਥਾ ਤਾਞ੍ਜਾਰਯਾਮ੍ਯੇਤਾਨੁਪਾਯੈਰ੍ਦਾਰੁਣੈਃ ਕਿਲ । ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਤਥਾ ਕਾਲਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚੈਵ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤਕਲੀਫ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਪਰਃ । ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀ ਤਥੈਵ ਚ
ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਚੰਗੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਅਮਾਵੱਸ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ, ਮਹਾਰਾਜਾ—
ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਸਂਕ੍ਰਾਂਤਿਰ੍ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਵੈਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਯਦਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਯਦਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਸੰਕਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਵੇ, ਨਰਪਤੀ, ਜਦੋਂ ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਹੋਵੇ—
ਮਹਾਮਾਘੀ ਤਥਾषਾਢੀ ਵੈਸ਼ਾਖੀ ਕਾਰ੍ਤਿਕੀ ਤਥਾ । ਅਮਾਸੋਮਸਮਾਯੋਗੇ ਮਨ੍ਵਾਦਿषੁ ਯੁਗਾਦਿषੁ
ਮਹਾ ਮਾਘ, ਆਢ, ਵਿਸਾਖ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਦਿਨ, ਅਮਾਵੱਸ ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ, ਮਨੁਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ—
ਗਜਚ੍ਛਾਯਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪਿਤृਕ੍ਸ਼ਯਾ ਤਥੈਵ ਚ । ਏਤੇ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਃ ਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਹਾਥੀ ਦੀ ਛਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਘਟਤੀ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਏਤੇषੁ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਦਾਨਸ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਮਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪੇਨ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗृਹਂ ਸੌਖ੍ਯਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਾਦਿਕਂ ਬਹੁ । ਕਾਮ੍ਯਂ ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਾਨਸ੍ਯ ਫਲਦਾਯਕਮ੍
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ, ਸੁਖਾਲਤਾ, ਸਵਰਗ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਦਾਨਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲਂ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮੈਃ
ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ, ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਆਭ੍ਯੁਦਯਿਕਮੇਵਾਪਿ ਕਾਲਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਨृਪ । ਮਖਾਨਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੈਵਾਹਿਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸਮੇਂ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਘੜੀਆਂ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚੌਲਮੌਂਜ੍ਯਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਪ੍ਰਾਸਾਦਧ੍ਵਜਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਦਿਕਕਰ੍ਮਣਿ
ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਚੁਲ ਅਤੇ ਜਨੇਉ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ—
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਨਾਂ ਗृਹਵਾਸ੍ਤੁਮਯਂ ਨृਪ । ਤਦਾਭ੍ਯੁਦਯਿਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਾਤॄਣਾਂ ਯਤ੍ਰ ਪੂਜਨਮ੍
ਕੂਆਂ, ਪੋਖਰ, ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਮੇਂ ਸੁਖਦਾਇਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੇ ਮੌਕੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਦਦੇਦ੍ਦਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਆਭ੍ਯੁਦਯਿਕ ਏਵਾਯਂ ਕਾਲਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਮਾਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਪੀਡਾਨਿਵਾਰਣਮ੍ । ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਪਾਪ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਟਤੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਮਮਾਰ੍ਗਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਃ ਕਾਲਾਃ ਕਾਮ੍ਯਾਭ੍ਯੁਦਯਿਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਥੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਮੇਂ ਨਿੱਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਇੱਛਤ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹਨ।
ਅਂਤ੍ਯਃਕਾਲੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਏਤੇ ਕਾਲਾਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਦਾਯਕਾਃ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਅੰਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮਿਯਂ ਗਂਗਾ ਭਾਤਿ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਲਕੜ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰੇਵਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਤਾਪੀ ਤਥਾ ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀ ਨਦੀ । ਸਰਯੂਰ੍ਘਰ੍ਘਰਾ ਵੇਣਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ
ਰੇਵਾ, ਯਮੁਨਾ, ਤਾਪੀ ਅਤੇ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ; ਸਰਯੂ, ਘਰਘਰਾ ਤੇ ਵੇਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਵੇਰੀ ਕਪਿਲਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵਿਸ਼੍ਵਤਾਰਣੀ । ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਤੁਂਗਭਦ੍ਰਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਕਾਵੇਰੀ, ਕਪਿਲਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੁੰਗਭਦਰਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਪਾਪਾਨਾਂ ਭੀਤਿਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭੀਮਰਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਪਠ੍ਯਤੇ । ਦੇਵਿਕਾ ਕृष੍ਣਗਂਗਾ ਚ ਅਨ੍ਯਾਃ ਸਰਿਦ੍ਵਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਭੀਮਰਥੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਿਕਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਨਦੀਆਂ।
ਏਤਾਸਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲੇषੁ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਣ੍ਯੇ ਨਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪਾਵਨਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਬੇਅੰਤ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਨਦੀਆਂ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਯਦਾ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਾਮ ਤਾਸਾਂ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਥੇ ਉਥੇ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਣ।
ਨਾਮੋਚ੍ਚਾਰਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਿष੍ਣੁਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਨृਪ । ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਤਦ੍ਵਦਹਮੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਮਾਮੇਵਮੁਚ੍ਚਰੇਦ੍ਯੋ ਵੈ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦੇਵੇषੁ ਸਾਧਕਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਜਾਤਂ ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਨृਪਨਂਦਨ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਤਾਨਾਂ ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਾਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮਨ੍ਨਾਮ ਹਿ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਦੋਂ ਅਣਜਾਣ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੇਵ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰਾ ਧਾਤ੍ਰ੍ਯ ਇਮਾਃ ਕृਤਾਃ । ਸਿਂਧਵਃ ਸਰ੍ਵਪੁਣ੍ਯਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਥਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਂਡਲੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਧਾਤ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਥਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਂ ਨृਪ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਖੰਡ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਰੂਪਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾਃ ਸਾਗਰਾ ਸਪ੍ਤ ਏਵ ਚ । ਮਾਨਸਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਸਰਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਾਨਸ ਆਦਿ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਝਰਾਃ ਪਲ੍ਵਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਰੂਪਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸ੍ਵਲ੍ਪਾ ਨਦ੍ਯੋ ਮਹਾਰਾਜ ਤਾਸੁ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਨਦੀਆਂ, ਝਰਨੇ ਅਤੇ ਪਲਵਲ ਵੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਤੀਰਥ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਖਾਤੇष੍ਵੇਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕੂਪਕਮ੍ । ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਮੇਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹੀਤਲੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਖੋਦੇ ਹੋਏ ਥਾਂ, ਕੂਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੂ ਆਦਿ ਪਹਾੜ ਵੀ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ।