ਵੈष੍ਣਵਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਸ ਤਦਾ ਪੁਤ੍ਰਮੀਦृਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਧਾਰਕਮ੍
'ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ ਦੇ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਐਸਾ ਪੁੱਤ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਃ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗੀ ਤਥਾਯਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਤਿ
'ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਕ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਵੇਖੀ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹਰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਐਸੇ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।'
ਏਨਂ ਗਚ੍ਛ ਵਰਾਰੋਹੇ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਯਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਵਿष੍ਣੁਤੇਜਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
'ਤੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਸੋਹਣੀਏ, ਉਸ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਜੋ ਚੰਗੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤਥਾਹਂ ਪृਚ੍ਛਿਤਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਅਯਂ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਤ੍ਯਰ੍ਹੋ ਭਵੇਦੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਸੁਸ਼ਂਖਸ੍ਯਾਪਿ ਯਃ ਸ਼ਾਪੋ ਵृਥਾ ਸੋऽਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਚਾਰਿਣਿ
'ਸੁਸ਼ੰਖ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਜਦੋਂ ਇਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਸੁਖੀ ਭਦ੍ਰੇ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕृषਿਕਾਰਸ੍ਤੁ ਬੀਜਂ ਵਪਤਿ ਤਤ੍ਪਰਃ
'ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਂਗੀ, ਭਲੀਏ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਚੰਗੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਬੀਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।'
ਸ ਤਥਾ ਭੁਂਜਤੇ ਦੇਵਿ ਯਥਾ ਬੀਜਂ ਤਥਾ ਫਲਮ੍ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਨੈਵ ਜਾਯੇਤ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਦृਸ਼ਂ ਭਵੇਤ੍
'ਉਹ ਫਲ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਪਾਇਆ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਅਯਮੇष ਮਹਾਭਾਗਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਪੁਣ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਅਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਯੈਵਗੁਣਸਂਪਦਾ
'ਇਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਪੱਸਵੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁੱਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।'
ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃਸਰ੍ਵਦੇਹਭृਤਾਂ ਵਰਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗਤਤ੍ਵਵਿਤ੍
'ਉਹ ਪੁੱਤ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਵੱਡੀ ਜੋਤਿ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਫ ਆਤਮਾ ਤੇ ਜੋਗ ਦਾ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਏਵਂ ਹਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਬਾਲਾ ਰਂਭਾਪ੍ਰਿਯੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਦਾਯਕਂ ਤਤ੍ । ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯੇਹ ਸੁਨੀਥਯਾ ਤਦਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਮੇਤਤ੍ਪਰਿਸਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ
'ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਰੰਭਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ, ਕੁੜੀ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਸੱਚਾ ਅਰਥ ਮੰਨ ਲਿਆ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਪਂਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਇਸ ਉਪਾਖਿਆਨ ਦਾ ਪੈਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੁਨੀਥੋਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਏਵਮੇਤਤ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਅਨਯਾ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਮੋਹਯਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਸੁਨੀਥ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭੈਣੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੀ। ਇਸ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾਂਗੀ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਯਾ ਰਂਭਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਮਦਦ ਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰੰਭਾ ਨੇ ਉਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੀਦृਗ੍ਦਦਾਮਿ ਸਾਹਾਯ੍ਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਯ ਭਾਮਿਨਿ । ਦੂਤਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ ਮੇ ਭਦ੍ਰੇ ਏਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਸੋਹਣੀਏ, ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂ। ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਉਸ ਕੋਲ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਂ ਤਯਾ ਤਾਂ ਤੁ ਰਂਭਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਲੋਚਨਾਮ੍ । ਏਵਮੇਵ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਰਂਭਯਾ ਦੇਵਯੋषਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਜਦ ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਓਹੀ ਕਰਾਂਗੀ।' ਰੰਭਾ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਔਰਤ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਕਰਿष੍ਯੇ ਤਵ ਸਾਹਾਯ੍ਯਮਾਦੇਸ਼ੋ ਮਮ ਦੀਯਤਾਮ੍ । ਸਦ੍ਭਾਵੇਨ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਦੇ। ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਨੇ ਇਹ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।
ਮਾਯਯਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾ ਸਾ ਸਂਬਭੂਵ ਵਰਾਨਨਾ । ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾਲੋਕੇ ਮੋਹਯਂਤੀ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਮਾਇਆ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੋਹਣੀਅਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਮੇਰੋਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਸ਼ਿਖਰੇ ਚਾਰੁਕਂਦਰੇ । ਨਾਨਾਧਾਤੁਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ,
ਦੇਵਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਬਹੁਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤੇ । ਦੇਵਵृਂਦਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੇਵਿਤੇ
ਉਥੇ ਦੇਵਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮਨੋਹਰੇ ਸੁਰਮ੍ਯੇ ਚ ਸ਼ੀਤਚ੍ਛਾਯਾਸਮਾਕੁਲੇ । ਚਂਦਨਾਨਾਮਸ਼ੋਕਾਨਾਂ ਤਰੂਣਾਂ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ
ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸੀ, ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਸੀ।
ਦੋਲਾਯਾਂ ਸਾ ਸਮਾਰੂਢਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਸ਼ੋਭਿਤਾ । ਕੌਸ਼ੇਯੇਨ ਸੁਨੀਲੇਨ ਰਾਜਮਾਨਾ ਵਰਾਨਨਾ
ਉਹ ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਹਰ ਇਕ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਨੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਬਂਧੂਕਪੁष੍ਪਵਰ੍ਣੇਨ ਕਂਚੁਕੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਸਰ੍ਵਾਂਗਸੁਂਦਰੀ ਬਾਲਾ ਵੀਣਾਤਾਲਕਰਾਵਿਲਾ
ਬੰਧੂਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਕੰਜੀ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਹਰ ਅੰਗ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਵੀਣਾ ਦੇ ਤਾਲ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਗਾਯਮਾਨਾ ਵਰਂ ਗੀਤਂ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੋਹਨਮ੍ । ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾ ਬਾਲਾ ਸਖੀਭਿਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾ
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਂਗਸ੍ਤੁ ਕਂਦਰੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਏਕਾਂਤੇ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਧ੍ਯਾਯਮਾਨੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਿਰਸ ਇਕੱਲਾ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਗੀਤਂ ਮਧੁਰਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍ । ਤਾਲਮਾਨਕ੍ਰਿਯੋਪੇਤਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਵਿਕਰ੍षਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਜਦ ਉਹ ਮਿੱਠਾ, ਸੁਰੀਲਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਤਾਲ ਤੇ ਲੈ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਧ੍ਯਾਨਾਚ੍ਚਚਾਲ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਮਾਯਾਗੀਤੇਨ ਮੋਹਿਤਃ । ਸਮੁਤ੍ਥਾਯਾਸਨਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਤੇਜੀ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਵੇਗੇਨ ਮਾਯਾਚਲਿਤਮਾਨਸਃ । ਦੋਲਾਸਂਸ੍ਥਾਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯੈਵ ਵੀਣਾਦਂਡਕਰਾਵਿਲਾਮ੍
ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਨ ਡੋਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਵੀਣਾ ਦਾ ਡੰਡਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਹਸਮਾਨਾਂ ਸੁਗਾਯਂਤੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ । ਮੋਹਿਤਸ੍ਤੇਨ ਗੀਤੇਨ ਰੂਪੇਣਾਪਿ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਸਦੀ, ਮਿੱਠਾ ਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀ ਵੇਖਿਆ। ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਲਾਵਣ੍ਯਭਾਵੇਨ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ ਸ਼ਰਾਹਤਃ । ਆਕੁਲਵ੍ਯਾਕੁਲਜ੍ਞਾਨ ऋषਿਪੁਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੀਰ ਲੱਗਣ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਲਪਤ੍ਯਤਿਮੋਹੇਨ ਜृਂਭਤੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸ੍ਵੇਦਃ ਕਂਪੋਥ ਸਂਤਾਪਸ੍ਤਸ੍ਯਾਜਾਯਤ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਂਘਣ ਲੱਗਾ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪਸੀਨਾ, ਕੰਪਨ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਆ ਗਈ।