ਦੁਃਖਾਨਲੈਰ੍ਵਿਵਿਧਮੋਹਮਯੈਃ ਸੁਧੂਮੈਃ ਸ਼ੋਕੈਰ੍ਵਿਯੋਗਮਰਣਾਂਤਿਕ ਸਨ੍ਨਿਭੈਸ਼੍ਚ । ਦਗ੍ਧੋਸ੍ਮਿ ਕृष੍ਣ ਸਤਤਂ ਮਮ ਦੇਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਜ੍ਞਾਨਾਂਬੁਦੈਃ ਸਮਭਿषਿਂਚ ਸਦੈਵ ਮਾਂ ਤ੍ਵਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੋਹ ਦੇ ਗਾੜ੍ਹ ਧੂੰਏ ਨਾਲ, ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਗ਼ਮਾਂ ਨਾਲ। ਮੈਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ, ਤੇ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭੁਜਾ ਕਰ।
ਘੋਰਾਂਧਕਾਰਪਟਲੇ ਮਹਤੀਵ ਗਰ੍ਤੇ ਸਂਸਾਰਨਾਮ੍ਨਿਪਤਿਤਂ ਸਤਤਂ ਹਿ ਕृष੍ਣ । ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਕृਪੋ ਮਮ ਹਿ ਦੀਨਭਯਾਤੁਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਰਜ੍ਯਸ਼ਰਣਂ ਤਵ ਆਗਤੋਸ੍ਮਿ
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਦਿਨ-ਦੁਖੀ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਯੇ ਨਿਯਤਮਾਨਸਭਾਵਯੁਕ੍ਤਾ ਧ੍ਯਾਯਂਤਿ ਜ੍ਞਾਨਮਨਸਾ ਪਦਵੀਂ ਲਭਂਤੇ । ਨਤ੍ਵੈਵ ਪਾਦਯੁਗਲਂ ਚ ਮਹਾਸੁਪੁਣ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦੇਵਕਿਨ੍ਨਰਗਣਾਃ ਪਰਿਚਿਂਤਯਂਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨ੍ਯਂ ਵਦਾਮਿ ਨ ਭਜਾਮਿ ਨ ਚਿਂਤਯਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਯੁਗਲਂ ਸਤਤਂ ਨਮਾਮਿ । ਕਾਮਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਮਮ ਪੂਰਯ ਮੇਦ੍ਯ ਕृष੍ਣ ਦੂਰੇਣ ਯਾਤੁ ਮਮ ਪਾਤਕਸਂਚਯਸ੍ਤੇ
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚਿੰਤਦਾ ਨਹੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਸਭ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣ।
ਦਾਸੋਸ੍ਮਿ ਦੇਵ ਤਵ ਕਿਂਕਰਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਯੁਗਲਂ ਸਤਤਂ ਸ੍ਮਰਾਮਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਜਨਮ। ਤੇਰੇ ਕਵਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਿ ਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸਿ ਦੇਹਿ ਮੇ ਸੁਵਰਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਮਨ੍ਮਾਤਾਪਿਤਰੌ ਕृष੍ਣ ਸਕਾਯੌ ਮਂਦਿਰੇ ਨਯ
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਜੀ ਹੋਵੇਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੰ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾ।
ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦੇਵ ਮਯਾਸਹ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਤੇ ਪਰਮਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਤੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤੋषਿਤਃ । ਪ੍ਰਯਾਤੌ ਵੈष੍ਣਵਂ ਲੋਕਂ ਦਾਹਪ੍ਰਲਯਵਰ੍ਜਿਤੌ
ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਸੜਨ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਨਾਸ।
ਸੁਵ੍ਰਤੇਨ ਸਮਂ ਤੌ ਦ੍ਵੌ ਸੁਮਨਾ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਕੌ । ਯਾਵਤ੍ਕਲ੍ਪਦ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਾਵਤ੍ਸ ਸੁਵ੍ਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸੁਵ੍ਰਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ—ਸੁਮਨਾ ਤੇ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ—ਦੋ ਕਲਪਾਂ ਤਕ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਇੰਨਾ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਦੁਜਾ ਸੁਵ੍ਰਤ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਬੁਭੁਜੇ ਬੁਭੁਜੇ ਦਿਵ੍ਯਾਁਲ੍ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਮਤੇ । ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਤ੍ਰੈਵ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮਿਆ।
ਅਵਤੀਰ੍ਣੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਹਿ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਵੱਡਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਉਥੇ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਭੋਗਿਆ।
ਵਸੁਦਤ੍ਤੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਹਿ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਵਾਸਵੋ ਦਿਵਿ
ਉਹ ਵਸੁਦੱਤ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸृष੍ਟਿਸਂਬਂਧਕਾਰਣਮ੍ । ਅਨ੍ਯਦੇਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦੇਵ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ—ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਜੋੜ ਦਾ ਕਾਰਨ। ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਧਰ੍ਮਾਙ੍ਗਦੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਰੁਕ੍ਮਾਙ੍ਗਦਸੁਤੋ ਬਲੀ । ਆਦ੍ਯੇ ਕृਤਯੁਗੇ ਜਾਤਃ ਸृष੍ਟਿਕਾਲੇ ਸ ਵਾਸਵਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਧਰਮਾਂਗਦ, ਜੋ ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਬਣਿਆ।
ਤਤ੍ਕਥਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਅਨ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਾਙ੍ਗਦੋ ਭੁਵਿ । ਅਨ੍ਯੋ ਰੁਕ੍ਮਾਂਙ੍ਗਦੋ ਰਾਜਾ ਕਿਂ ਚਾਯਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪਃ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਧਰਮਾਂਗਦ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ?
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਜਾਤਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਹਂਤ ਤੇ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਸਂਦੇਹਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਵਸ੍ਯ ਲੀਲਾਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਯਥਾ ਵਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾਸ਼੍ਚ ऋਤਵੋ ਯਥਾ
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ, ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ਼੍ਚ ਮਨਵਸ੍ਤਥਾ ਯਾਂਤਿ ਯੁਗਾਃ ਪੁਨਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਲ੍ਪਃ ਸਮਾਯਾਤਿ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯੇਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਸਾਲ, ਮਨੂ ਤੇ ਯੁਗ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਕਲਪ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਮੇਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਮਯਿ ਯਾਂਤਿ ਚਰਾਚਰਾਃ । ਪੁਨਃ ਸृਜਤਿ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਆ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਯੋਗੀ ਆਤਮਾ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਹਂ ਪੁਨਰ੍ਵੇਦਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤਥਾ ਭੂਪਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਚਰਿਤ੍ਰਸਮਾਵਿਲਾਃ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੇਦ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ।
ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ । ਪੂਰ੍ਵਕਲ੍ਪੇ ਮਹਾਭਾਗੋ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਮਾਂਗਦੋ ਨृਪਃ
ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਥੇ ਭਟਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਰੁਕਮਾਂਗਦ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਾਂਗਦਸ਼੍ਚਾਯਂ ਸਂਜਾਤਃ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ਰਾਮਾਦਯੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਸ੍ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਧਰਮਾਂਗਦ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਯਯਾਤਿ ਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਵੀ।
ਮਨ੍ਵਾਦਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਲਯਂਤਿ ਚ । ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਪ੍ਰਭੁਂਜਂਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਮਨੂ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਧਰ੍ਮਾਂਗਦੋ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਭੁਂਜਤਿ ਮਹਤ੍ਪਦਮ੍ । ਏਵਂ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਿਪੂਰ੍ਵਕਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਮਾਂਗਦ ਵੀਰ ਮਹਾਨ ਪਦ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਵੇਦ, ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਵਾਜ, ਜੋ ਸਮਝ ਤੇ ਯਾਦ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਚਰਿਤਂ ਸੁਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਥ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸੁਗਤਿਦਾਯਕਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਉਸ ਸੁਵਰਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਮੌਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ- ਵਿਚਿਤ੍ਰੇਯਂ ਕਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਧਨ੍ਯਾ ਯਸ਼ੋਵਿਧਾਯਿਨੀ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਭਵਤਾ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਕਥਾ ਵਧੀਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਯਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਿਸਂਬਂਧਮੇਤਨ੍ਨਸ੍ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਯਥਾਸृष੍ਟਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਸੂਤਨਂਦਨ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ — ਹੇ ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ, ਪੂਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਣਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਨਰਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣ ਲੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼੍ਯਪੇਨਾਪਿ ਵ੍ਯਾਪਿਤਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਤਪਸਾਰਾਧ੍ਯ ਪ੍ਰਬਹ੍ਮਾਣਂ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਵੱਡਾ, ਔਖਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਫੈਲਾ ਲਈ।