ਪਾਪੌਘਭੂਰਿਭਾਰਸ੍ਯ ਦਾਹਾਰ੍ਥੇ ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਵਿਦਧੇ ਭੂਪ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਹਿਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸ਼ृਣੁ ਸ੍ਥਾਨਮਿਦਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਿਤਾਸਿਤ ਜਲਂ ਕਿਲ । ਪਾਪਰੂਪ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਿਹਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਹ ਥਾਂ ਸੁਣ, ਜਿੱਥੇ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਸਿਤਾਸਿਤਜਲੇ ਮਜ੍ਜੇਦਪਿ ਪਾਪਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਰਵੌ ਮਾਘੇ ਨੈਵ ਗਰ੍ਭੇषੁ ਮਜ੍ਜਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਂ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਸੂਨਾਰਤੋऽਪਿ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍ । ਮਾਘੇਮਾਸਿ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂਪਦਮ੍
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਤਾਸਿਤਾ ਤੁ ਯਾ ਧਾਰਾ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਵਿਗਰ੍ਭਿਤਾ । ਤਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਸ੍ਯ ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤਾ ਸਸਰ੍ਜ ਵੈ
ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜੋ ਧਾਰਾ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਮਾਯਾ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਾ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਦਹ੍ਯਤੇ ਸਾ ਤੁ ਮਾਘੇ ਮਾਸਿ ਨਰਾਧਿਪ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਇਹ ਮਾਇਆ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤੇਜੋਮਯੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨਨੇਕਸ਼ਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਕ੍ਰਿਣਿ ਲੀਯਂਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਾਘ ਮਜ੍ਜਨਾਤ੍
ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਪਸ੍ਪृਸ਼ਤਿ ਯੋ ਮਾਘੇ ਮਕਰਾਰ੍ਕੇ ਸਿਤਾਸਿਤੇ । ਨ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋऽਪਿ ਵੇਤ੍ਯਲਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਂ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਾ ਸਕਦਾ।
ਸਨ੍ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ ਯੋ ਮਾਘੇ ਮਕਰਸ੍ਥ ਸਿਤਾਸਿਤੇ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਂ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਾਘਮਾਸੇ ਤੁ ਤ੍ਰ੍ਯਹਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਭਾਰਸਹਸ੍ਰੇਣ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਰਵਿਗ੍ਰਹੇ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਮਾਘੇ ਵੇਣ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਜਿਤਨਾ ਫਲ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਣੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਸੂਯਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਨਵਿਕਲਂ ਫਲਮ੍ । ਸਿਤਾਸਿਤੇ ਤੁ ਮਾਘੇ ਚ ਸ੍ਨਾਨਾਨਾਂ ਭਵਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਅਖੰਡ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਰ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤ ਚ ਯਾਃ ਪੁਨਃ । ਵੇਣ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸਮਾਯਾਂਤਿ ਮਾਘੇਮਾਸਿ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੱਤ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਣੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕृष੍ਣਾਨਿ ਪਾਪਿਨਾਂ ਸਂਗਦੋषਤਃ । ਭਵਂਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਨਿ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਾਘਮਜ੍ਜਨਾਤ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਫ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਕਲ੍ਪਸਂਚਿਤਂ ਪਾਪਂ ਜਨ੍ਮਭਿਰ੍ਯਨ੍ਨਰੈਰ੍ਨृਪ । ਤਦ੍ਭਵੇਦ੍ਭਸ੍ਮਸਾਨ੍ਮਾਘੇ ਸ੍ਨਾਤਾਨਾਂ ਚ ਸਿਤਾਸਿਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੇ ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਪ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਗੋਰੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕਾਲੇ, ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਸੁੱਟ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਾਯਜਂ ਪਾਪਂ ਨਰਸ੍ਯ ਵਿਲਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਾਘਮਾਸੇ ਤੁ ਤ੍ਰ੍ਯਹਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜੋ ਪਾਪ ਬੰਦੇ ਨੇ ਬੋਲੀ, ਮਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਾਘਮਾਸੇ ਯਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਸ੍ਨਾਤਿ ਚ ਮਾਨਵਃ । ਪਾਪਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਤਿ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਤ੍ਵਚਮਿਵੋਰਗਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਮਾ ਗਂਗਾ ਯਤ੍ਰਕੁਤ੍ਰਾਵਗਾਹਿਤਾ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਯਤ੍ਰ ਵਿਂਧ੍ਯੇਨ ਸਂਗਤਾ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਵਿਂਧਯ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਾ ਗਂਗਾ ਕਾਸ਼੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਰਵਾਹਿਨੀ । ਕਾਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਗੁਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਗਂਗਾਯਾਮੁਨਸਂਗਮੇ
ਉੱਥੇ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਕਾਸੀ ਵੀ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਸਹਸ੍ਰਗੁਣਾ ਤਾਸਾਂ ਭਵੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਵਾਹਿਨੀ । ਯਾ ਰਾਜਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਹਾਰਿਣੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਾਹਿਨੀ ਗਂਗਾ ਕਾਲਿਂਦ੍ਯਾ ਸਹ ਸਂਗਤਾ । ਹਂਤਿ ਕੋਟਿਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਸਾ ਮਾਘੇ ਨृਪ ਦੁਰ੍ਲਭਾ 6.127.
ਜੋ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਮਿਲਣ ਵੱਡੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਥ੍ਯਤੇऽਮृਤਂ ਰਾਜਨ੍ਸਾ ਵੇਣੀ ਭੁਵਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਮਾਘੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤੁ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੇਣੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਇਕ ਪਲ ਲੈਣਾ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ । ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਕਿਨ੍ਨਰਪਨ੍ਨਗਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਹਾਦੇਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਿਆ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣ, ਗੰਧਰਵ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਨਾਗ, ਇਹ ਸਾਰੇ,
ਅਣਿਮਾਦਿਗੁਣੈਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਾਦਿਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ਼ਚੀ ਮੇਨਾਦਿਤਿਰ੍ਦਿਤਿਃ
ਅਣਿਮਾ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ, ਹੋਰ ਸੱਚ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸ਼ਚੀ, ਮੇਨਾ, ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਿਤੀ,
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਨਾਗਾਂਗਨਾ ਨृਪ । ਘृਤਾਚੀ ਮੇਨਕਾ ਰਂਭਾ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਚ ਤਿਲੋਤ੍ਤਮਾ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਤੇ ਨਾਗ ਕੁੜੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਮੇਨਕਾ, ਰੰਭਾ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤਿਲੋਤਮਾ,
ਗਣਾ ਹ੍ਯਪ੍ਸਰਸਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਗਣਾਸ੍ਤਥਾ । ਸ੍ਨਾਤੁਮਾਯਾਂਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਘੇ ਵੇਣ੍ਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਗਣ ਵੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਣੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਕਲੌ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਰੂਪਿਣਃ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮਾਘਮਾਸੇ ਤੁ ਤ੍ਰ੍ਯਹਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਛੁਪੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ—
ਨਾਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਭੁਵਿ । ਤ੍ਰ੍ਯਹਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਮਾਘੇ ਪੁਰਾ ਕਾਂਚਨਮਾਲਿਨੀ
ਉਹ ਫਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਚਨਮਾਲਿਨੀ ਨੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਯ ਦਦੌ ਭੂਪ ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਪਾਪਕृਤ੍ । ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਕੋऽਸੌ ਸਾ ਕਾ ਕਾਂਚਨਮਾਲਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਫਲ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ। ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੌਣ ਸੀ, ਤੇ ਕਾਂਚਨਮਾਲਿਨੀ ਕੌਣ ਸੀ?
ਕਥਂ ਦਤ੍ਤਵਤੀ ਧਰ੍ਮਂ ਕਥਂ ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਗਤਿਃ । ਏਤਤ੍ਕਥਯ ਯੋਗੀਂਦ੍ਰ ਅਤ੍ਰਿਸਂਤਾਨਭਾਸ੍ਕਰ । ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਅਤ੍ਰਿ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੂਰਜ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਚਾਉ ਹੈ।