ਗ੍ਰਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਦੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਾਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਮਹਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਮृਤਂ ਸੋਸ਼੍ਨੁਤੇ ਸਦਾ
ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਇਕ ਗੁੱਟ ਅੰਨ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਭਵਸਂਭਵਮ੍ । ਤृਣਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਚ ਵਚਨਂ ਗृਹਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸੁਸ਼ੀਤਲਾਮ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਘਾਹ, ਸੌਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਮਿੱਠੀ ਗੱਲ, ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਠੰਡੀ ਛਾਂ।
ਭੂਮਿਮਾਪਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਕ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਸਨਂ ਵਚਨਾਲਾਪਂ ਕੌਟਿਲ੍ਯੇਨ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੰਨ, ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ, ਆਸਣ, ਤੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਗੱਲਬਾਤ—
ਆਤ੍ਮਨੋ ਜੀਵਨਾਰ੍ਥਾਯ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਏਵਂ ਦਾਨਂ ਦਦਾਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਸਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਇਹੈਵ ਮੋਦਤੇ ਸੋ ਵੈ ਪਰਤ੍ਰ ਹਿ ਤਥੈਵ ਚ । ਅਵਂਧ੍ਯਂ ਦਿਵਸਂ ਯੋ ਵੈ ਦਾਨਾਧ੍ਯਯਨਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ, ਪਾਠ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਿਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਾਨੁषੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ ਦੇਵੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਨਿਯਮਂ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਸਾਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਯਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਪੂਜਾਸ੍ਵਭਿਰਤੋ ਹਿ ਯਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਯਮਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਦਾਨਵ੍ਰਤੇषੁ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਨਿਯਮਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ—
ਉਪਕਾਰੇषੁ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਨਿਯਮੋऽਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਮਾਰੂਪਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਭਲਾਈ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਖਿਮਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਪਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਹਿ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਤਾਡਿਤੇ ਸਤਿ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਕ੍ਰੋਧਂ ਨ ਚੈਵ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਤਾਡਿਤੋ ਨ ਹਿ ਤਾਡਯੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਮਾਰੇ।
ਸਹਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਹਿ ਰਾਗਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਚ । ਸਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਪਰਂ ਸੌਖ੍ਯਮਿਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਵਾਪਿ ਚ
ਜੋ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਸ਼ੌਚਮੇਵਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਂਤਰੇ ਯੋ ਵੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਰਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—
ਸ੍ਨਾਨਾਚਮਨਕੈਰੇਵ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਸ਼ੌਚਮੇਵਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਮਹਿਂਸਾਂ ਤੁ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣ, ਆਚਮਨ ਤੇ ਚੰਗੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤृਣਮਪਿ ਵਿਨਾ ਕਾਰ੍ਯਞ੍ਛੇਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਵਿਜਾਨਤਾ । ਅਹਿਂਸਾਨਿਰਤੋ ਭੂਯਾਦ੍ਯਥਾਤ੍ਮਨਿ ਤਥਾਪਰੇ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਘਾਹ ਦੀ ਟੰਡੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਛੇੜੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਰੱਖੇ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਂਤਿਮੇਵ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਾ ਸੁਖਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਸ਼ਾਂਤਿਰੇਵ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਨ੍ਨੈਵ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਅਸਲ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਅਮਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਲੇਸ਼ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ।
ਭੂਤਵੈਰਂ ਵਿਸृਜ੍ਯੈਵ ਮਨ ਏਵਂ ਪ੍ਰਕਾਰਯੇਤ੍ । ਏਵਂ ਸ਼ਾਂਤਿਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਅਸ੍ਤੇਯਂ ਤੁ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਗਈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਚੋਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪਰਸ੍ਵਂ ਨੈਵ ਹਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਰਜਾਯਾ ਤਥੈਵ ਚ । ਮਨੋਭਿਰ੍ਵਚਨੈਃ ਕਾਯੈਰ੍ਮਨ ਏਵਂ ਪ੍ਰਕਾਰਯੇਤ੍
ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਲਵੋ; ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲਵੋ।
ਦਮਮੇਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਦਮਨਾਦਿਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵੈ ਮਨਸੋਪਿ ਵਿਕਾਰਿਣਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਮਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਦਮਨ ਮਤਲਬ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ, ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਉਤਲੇਪਨ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਣਾ।
ਔਦ੍ਧਤ੍ਯਂ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਸ ਚੈਤਨ੍ਯੋ ਵਸ਼ੀ ਤਦਾ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਯਾਦृਸ਼ੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯੈਰ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤਾਮੇਵਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਵਾਚਾ ਦੇਹੇਨ ਮਨਸਾ ਗੁਰੁਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਾਧਯੇਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਬੋਲ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਜਾਯਤੇऽਨੁਗ੍ਰਹੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਸਾ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ । ਸਾਂਗੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਪਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸੇਵਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ਯਤ੍ਪਤੇ । ਈਦृਸ਼ੇ ਚਾਪਿ ਧਰ੍ਮੇ ਤੁ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯੋ ਨਰਃ ਸਦਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਭੂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸਂਸਾਰੇ ਤਸ੍ਯ ਸਂਭੂਤਿਃ ਪੁਨਰੇਵ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਹੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਧਰ੍ਮਮੇਵ ਵ੍ਰਜਸ੍ਵ ਹਿ । ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਕਾਂਤ ਯਦਸਾਧ੍ਯਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਲੈ; ਕਿਉਂਕਿ, ਪਿਆਰੇ, ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸੰਭਵ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸਾਦਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਮੈਵ ਹਿ । ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤੁਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸੁਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ; ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ—
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੁਮਨਾਂ ਧਰ੍ਮਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਸੁਮਨਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਏਵਂਵਿਧਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਜਾਨਾਸਿ ਭਦ੍ਰੇ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ; ਭਲੀਏ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿਸ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ?
ਸੁਮਨੋਵਾਚ-। ਭਾਰ੍ਗਵਾਣਾਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਪਿਤਾ ਮਮ ਮਹਾਮਤੇ । ਚ੍ਯਵਨੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਭਾਰਗਵਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਸਮਝਦਾਰ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਚ੍ਯਵਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਪ੍ਰਿਯ ਕਨ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਾਦਪਿ ਚ ਵਲ੍ਲਭਾ । ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯੇष ਤੀਰ੍ਥਾਰਾਮੇषੁ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ; ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਵ੍ਰਤ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ—
ਸਭਾਸੁ ਚ ਮੁਨੀਨਾਂ ਤੁ ਦੇਵਤਾਯਤਨੇषੁ ਚ । ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯੇਕਾ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨਾ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਖੇਡਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਕੌਸ਼ਿਕਾਨ੍ਵਯਸਂਭੂਤੋ ਵੇਦਸ਼ਰ੍ਮਾ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ਸਖਾ ਦੈਵਾਦਟਮਾਨਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੇਦਸ਼ਰਮਾ, ਵੱਡਾ ਸਮਝਦਾਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਮਿਲਿਆ।