ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ। ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਈਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਪੰਜਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਹੇਤੁਨਾ ਕੇਨ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਮਾਘਸ੍ਨਾਨੇ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਃ । ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਨੂਨਂ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਿਚ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਚਮਤਕਾਰ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਗਤਪਾਪੋ ਯਦੇਕੇਨ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਦਿਵਂ ਗਤਃ । ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਸੌ ਮਾਘਪੁਣ੍ਯੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਤਤ੍ਕੁਤੂਹਲਮ੍
ਜੋ ਵਪਾਰੀ ਇਕ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਾਘ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ। ਨਿਸਰ੍ਗਾਤ੍ਸਲਿਲਂ ਮੇਧ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਸ਼ੁਚਿਪਾਂਡੁਰਮ੍ । ਮਲਹਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਦ੍ਰਾਵਕਂ ਦਾਹਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਾਰਕਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪੋषਣਂ ਜੀਵਨਂ ਚ ਯਤ੍
ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਗਲਾਊਂਦਾ, ਸੜਨ ਮਿਟਾਉਂਦਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋ ਨਾਰਾਯਣੋਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਪਠ੍ਯਤੇ । ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਥਾ ਸ਼ਸ਼ੀ । ਮਾਸਾਨਾਂ ਚ ਤਥਾ ਮਾਘਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਜ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਦ, ਤਿਵੇਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਘ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਰਵੌ ਮਾਘੇ ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਾਲੇ ਤਥਾऽਮਲੇ । ਗੋष੍ਪਦੇऽਪਿ ਜਲੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦਂ ਪਾਪਿਨਾਮਪਿ
ਜਦ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ, ਭਾਵੇਂ ਗਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗੋऽਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਯੋਗੇ ਤ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤੋऽਪਿ ਸ੍ਨਾਯਾਦ੍ਯਦਿ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਜੋਗ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਜੋਗ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਨ੍ਹਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂਚਿਦਸ਼ਕ੍ਤੋऽਪਿ ਦਰਿਦ੍ਰਾਭਾਵਵਾਂਚ੍ਛਯਾ । ਤ੍ਰਿਸ੍ਨਾਨੇਨਾਪਿ ਮਾਘਸ੍ਯ ਧਨਿਨੋ ਦੀਰ੍ਘਜੀਵਿਨਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਅਮੀਰ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚ ਵਾ ਸਪ੍ਤ ਵਾਹਾਨਿ ਚਂਦ੍ਰਵਦ੍ਵਰ੍ਧਤੇ ਫਲਮ੍ । ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਕਰਾਦਿਤ੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦੇ ਨृਣਾਮ੍
ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਫਲ ਚੰਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਿਥਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਦਾਪਯਂਤੀਹ ਹ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪਦਮ੍
ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਦਰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਘੇ ਬਹਿਃ ਸ੍ਨਾਯਾਦਾਤ੍ਮਨੋ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਅਥਾਤਃ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਘਸ੍ਨਾਨਵਿਧਿਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਿਯਮਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਰਤਰੂਪੀ ਨਰੋਤ੍ਤਮੈਃ । ਫਲਾਤਿਸ਼ਯਹੇਤੋਰ੍ਵੈ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭੋਜ੍ਯਂ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਨੇਮ ਜਾਂ ਵਰਤ ਲੈਣ। ਵਧੀਆ ਫਲ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਕੁਝ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣ।
ਭੂਮੌ ਸ਼ਯੀਤ ਹੋਤਵ੍ਯਮਾਜ੍ਯਂ ਤਿਲਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਚਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਣਾ, ਘਿਉ ਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਾਤਵ੍ਯੋ ਦੀਪਕੋऽਖਂਡੋ ਦੇਵਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਮਾਧਵਮ੍ । ਇਂਧਨਂ ਕਂਬਲਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਪਾਨਤ੍ਕੁਂਕੁਮਂ ਘृਤਮ੍
ਮਾਧਵ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਲਦਾ ਦੀਵਾ ਦਿਓ। ਇੰਧਨ, ਕੰਬਲ, ਕਪੜਾ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਕੇਸਰ ਤੇ ਘਿਉ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੋ।
ਤੈਲਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸਕੋष੍ਠਂ ਚ ਤੂਲੀਂ ਤੂਲਵਟੀਂ ਪਟੀਮ੍ । ਅਨ੍ਨਂ ਚੈਵ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦੇਯਂ ਮਾਘੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਤੇਲ, ਰੂਈ, ਬੱਤੀਆਂ, ਰੂਈ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਕਪੜਾ ਤੇ ਅਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨਾਜ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਰਤ੍ਤਿਕਾਮਾਤ੍ਰਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੇਦਵਿਦੇ ਤਥਾ । ਤਦ੍ਦਾਨਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੋਨਾ ਦਿਓ। ਇਹ ਦਾਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਂ ਨ ਸੇਵੇਤ ਤ੍ਯਜੇਚ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਮਾਘਾਂਤੇ ਭੋਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਨਰਾਧਿਪ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਅੱਗ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਨਾ ਕਰੋ ਤੇ ਦਾਨ-ਉਪਹਾਰ ਵੀ ਨਾ ਲਵੋ। ਮਾਘ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਯਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤੇਭ੍ਯ ਆਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਚ੍ਛਤਾ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਵਿਧਾਨੇਨ ਮਾਘਸ੍ਯੋਦ੍ਯਾਪਨਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦੇਵੇ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਉੱਤਸਵ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੇਨ ਹ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਂਛਯਾ । ਅਨਂਤਪੁਣ੍ਯਾਵਾਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿष੍ਣੁਸਂਪ੍ਰੀਤਿਹੇਤਵੇ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਅਖੁੱਟ ਸੁੱਖ ਤੇ ਅਣੰਤ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ।
ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਰਵੌ ਮਾਘੇ ਗੋਵਿਂਦਾਚ੍ਯੁਤਮਾਧਵ । ਸ੍ਨਾਨੇਨਾਨੇਨ ਭੋ ਦੇਵ ਯਥੋਕ੍ਤਫਲਦੋ ਭਵ
ਜਦ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਦ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਅਚੁਤ, ਮਾਧਵ, ਇਸ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਫਲ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਸ੍ਨਾਯਾਨ੍ਮੌਨੀ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਹਰਿਂ ਕृष੍ਣਂ ਮਾਧਵਂ ਚ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਹਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹੇऽਪਿ ਸਜਲਂ ਕੁਂਭਂ ਵਾਯੁਨਾ ਨਿਸ਼ਿਪੀਡਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੀਰ੍ਥਸਦृਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਾਲ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਰਤੇਨ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਾਨ੍ਨਂ ਚੋਪਸ੍ਕਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਨਰੋ ਨ ਨਿਰਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਥੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਾਥੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤਪ੍ਤੇਨ ਵਾਰਿਣਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਦ੍ਗृਹੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰੈਃ । षਡਬ੍ਦਫਲਦਂ ਤਦ੍ਧਿ ਮਕਰਸ੍ਥੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੇ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਫਲ ਛੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹਿਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਵਾਪ੍ਯਾਦੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਡਾਗੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਰਾਜਨ੍ਨਦ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍
ਬਾਹਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਟਾਂਕ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਫਲ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਚੌਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਧਾ ਦੇਵਖਾਤੇषੁ ਸ਼ਤਧਾ ਤੁ ਮਹਾਨਦੇ । ਸ਼ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਨਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਗਮੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੋ ਫੁੱਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਹ ਫਲ ਚਾਰ ਸੋ ਵਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਗੁਣਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਫਲਂ ਮਕਰੇ ਰਵੌ । ਗਂਗਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਲਭਤੇ ਮਾਨਵੋ ਨृਪ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਗਾਯਾਂ ਯੇऽਵਗਾਹਂਤਿ ਮਾਘਮਾਸੇ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਨ ਪਤਂਤਿ ਸੁਰਾਲਯਾਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੇ।
ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਤੁ ਗਂਗਾਯਾਂ ਯੋ ਮਾਘੇ ਸ੍ਨਾਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤੇਨ ਗੁਣਿਤਂ ਮਾਘੇ ਸਹਸ੍ਰਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ । ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮृषਿਭਿਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਗਂਗਾਯਾਮੁਨਸਂਗਮੇ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਫਲ ਸੋ ਵਾਰੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹੈ।