ਨ ਜਾਨੇ ਕੇਨ ਪਾਪੇਨ ਧਨਹੀਨੋਸ੍ਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਏਤਦ੍ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਰਹਿਤ ਹਾਂ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਸੁਮਨੋਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਸਂਦੇਹਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ੍ਵਰੂਪਮੁਪਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਸੁਮਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗੀ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ—ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ, ਸਾਰੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਝਲਕ।
ਲੋਭਃ ਪਾਪਸ੍ਯ ਬੀਜਂ ਹਿ ਮੋਹੋ ਮੂਲਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਹਿ । ਅਸਤ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸ੍ਕਂਧੋ ਮਾਯਾ ਸ਼ਾਖਾ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਾ
ਲਾਲਚ ਪਾਪ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ, ਭਟਕਣਾ ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਝੂਠ ਉਸ ਦਾ ਤਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਡਾਢੀਆਂ ਹਨ।
ਦਂਭਕੌਟਿਲ੍ਯਪਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪੁष੍ਪਿਤਃ ਸਦਾ । ਅਨृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸੌਗਂਧਂ ਫਲਮਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ
ਪਖੰਡ ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਫਲਦੇ ਹਨ। ਝੂਠ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।
ਛਦ੍ਮਪਾਖਂਡਸ਼ੌਰ੍ਯੇਰ੍ष੍ਯਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਕੂਟਾਸ਼੍ਚ ਪਾਪਿਨਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਮੋਹਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮਾਯਾਸ਼ਾਖਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਧੋਖਾ, ਝੂਠੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਝੂਠਾ ਦਿਲੇਰੀ, ਤੇ ਈਰਖਾ—ਇਹ ਕਠੋਰ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਪਾਪੀ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਡਾਢੀਆਂ 'ਚ ਭਟਕਣ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਸੁਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਰਸੋऽਧਰ੍ਮਃ ਫਲਸ੍ਯ ਹਿ । ਤृष੍ਣੋਦਕੇਨ ਸਂਵृਦ੍ਧਾऽਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵਃ ਪ੍ਰਿਯ
ਅਗਿਆਨਤਾ ਉਸ ਦਾ ਵਧੀਆ ਫਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਫਲ ਦਾ ਸੁਆਦ ਅਧਰਮ ਹੈ। ਲਾਲਚ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਰਸਦ, ਪਿਆਰੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
ਅਧਰ੍ਮਃ ਸੁਰਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਉਤ੍ਕਟੋ ਮਧੁਰਾਯਤੇ । ਯਾਦृਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਫਲੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਫਲੋ ਲੋਭਪਾਦਪਃ
ਅਧਰਮ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲਚ ਦਾ ਰੁੱਖ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯੋ ਨਰਃ ਪਰਿਤੁष੍ਯਤੇ । ਫਲਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਸੁਪਕ੍ਵਾਨਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਛਾਂ 'ਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਉਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਨਾਂ ਤੁ ਰਸੇਨਾਪਿ ਅਧਰ੍ਮੇਣ ਤੁ ਪਾਲਿਤਃ । ਸ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਭਵੇਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪਤਨਾਯਾਭਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ 'ਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤਨ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਂਤਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪੁਮਾਁਲ੍ਲੋਭਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਧਨਪੁਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚਿਂਤਾਮੇਕਾਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਫਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੋ ਹਿ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍ਕਾਂਤ ਮੂਰ੍ਖਾਣਾਂ ਪਥਮੇਤਿ ਹਿ । ਮੂਰ੍ਖਸ਼੍ਚਿਂਤਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਥਮਰ੍ਥਂ ਮਮੈਵ ਹਿ
ਪਿਆਰੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮੂਰਖਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰਾਹ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੂਰਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਧਨ ਆਵੇ?'
ਸੁਭਾਰ੍ਯਾਮਿਹ ਵਿਂਦਾਮਿ ਕਥਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨਹਂ ਲਭੇ । ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰੌ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
'ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭਾਂ? ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣ?'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਕਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯੇਤ ਚਿਂਤਾਮਧ੍ਯੇ ਮਹਤ੍ਸੁਖਮ੍ । ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਤਨ੍ਯਮਾਯਾਤਿ ਮਹਾਦੁਃਖੇਨ ਪੀਡ੍ਯਤੇ
ਚਿੰਤਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪੀੜ੍ਹਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਿਤृਮਾਤृਸਭृਤ੍ਯਕਾਃ । ਸਂਬਂਧਿਨੋ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਕਲਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥੈਵ ਚ
ਮਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਨੌਕਰ—ਇਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਸਂਬਂਧਃ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਭਦ੍ਰੇ ਤਥਾ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਵਦ । ਯੇਨ ਸਂਬਂਧਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਧਨਪੁਤ੍ਰਾਦਿਬਾਂਧਵਾਃ
ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਭਾਗਵਤੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਭ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ?'
ਸੁਮਨੋਵਾਚ- ऋਣਸਂਬਂਧਿਨਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਨ੍ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਕਾਃ । ਲਾਭਪ੍ਰਦਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਕੇ ਉਦਾਸੀਨਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਸੁਮਨਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕੁਝ ਰਿਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸਾ ਲੈਣ ਦੇ। ਕੁਝ ਲਾਭ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।'
ਭੇਦੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਜਾਯਂਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਥਾ । ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਿਤਾ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਜਨਬਾਂਧਵਾਃ
ਇਹ ਚਾਰ ਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਭਾਰਤੀ, ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਨੌਕਰ, ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵੇਨਸ੍ਵੇਨ ਹਿ ਜਾਯਂਤੇ ਸਂਬਂਧੇਨ ਮਹੀਤਲੇ । ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਭਾਵੇਨ ਯਸ੍ਯ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਭੁਵਿ
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੀਤਾ।
ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਵਾਮੀ ਭਵੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ਰੂਪਵਾਨ੍ਭੁਵਿ । ਯੇਨੈਵਾਪਹ੍ਰਤਂ ਨ੍ਯਾਸਂ ਤਸ੍ਯ ਗੇਹੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸਾ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ 'ਚ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਰਣਾਦ੍ਦੁਃਖਂ ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਣਂ ਗਤਃ । ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਵਾਮੀ ਸੁਪੁਤ੍ਰੋਭੂਨ੍ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰਕਸ੍ਯ ਚ
ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ, ਉਹ ਦੇ ਕੇ ਕਠੋਰ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ।
ਗੁਣਵਾਨ੍ਰੂਪਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਃ । ਭਕ੍ਤਿਂ ਤੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯਵਾਙ੍ਮਧੁਰੋ ਰੋਗੀ ਬਹੁਸ੍ਨੇਹਂ ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ । ਸ੍ਵੀਯਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਮੁਦ੍ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਿਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ, ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਧਨ ਹਥਿਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਯੇਨ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਹਰਣਾਤ੍ਪੁਰਾ । ਦੁਃਖਮੇਵ ਮਹਾਭਾਗ ਦਾਰੁਣਂ ਪ੍ਰਾਣਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯ ਸੌਹृਦ੍ਯਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹਾਗੁਣੈਃ । ਅਲ੍ਪਾਯੁषਸ੍ਤਥਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਚੋਪਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਃਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੇਵਂ ਭੂਤ੍ਵਾਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃਪੁਨਃ । ਯਦਾ ਹਾ ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਪ੍ਰਲਾਪਂ ਹਿ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੰਮਦਾ ਤੇ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਵੀ 'ਹਾਏ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ!' ਕਰਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਹਾਸ੍ਯਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿ ਕਃ ਪਿਤਾ । ਅਨੇਨਾਪਹृਤਂ ਨ੍ਯਾਸਂ ਮਦੀਯਸ੍ਯੋਪਕਾਰਣਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਣ ਪਿਤਾ ਹੈ? ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਭਰੋਸਾ ਲੈ ਲਿਆ।'
ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪਹਰਣੇਨਾਪਿ ਨ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾ ਗਤਾਃ ਕਿਲ । ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਅਸਹ੍ਯੇਨ ਚ ਵੈ ਪੁਰਾ
ਧਨ ਲੈ ਜਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬੜਾ ਅਸਹਿਣੀ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਥਾ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਦਤ੍ਵਾਹਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਮੁਦ੍ਗृਹ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਂਤਾਸ੍ਮਿ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਚਾਦ੍ਯ ਕਸ੍ਯਾਹਂ ਸੁਤ ਈਦृਸ਼ਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਐਸਾ ਹੋ ਕੇ?
ਨ ਚੈष ਮੇ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਯੈਵੇਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਹ ਨਾ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਸਾਚ ਬਣਾਇਆ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯੇਵਂ ਤਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਃ । ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯਨੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਦੁਃਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਸੀ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ।