ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਭਾਗ ਆਹ੍ਵਾਨਂ ਚ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਭੋਭੋ ਵਿਵੇਕ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤਰਾਵਯੋਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਚਃ ਸ਼ृਣੁ
ਉਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੁਣ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਵੇਕ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ, ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਸੁਮਹਾਭਾਗ ਮਮ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ਮਹਾਮਤੇ । ਕਸ਼੍ਯਪ ਉਵਾਚ- ਸ਼ਾਂਤਿਕ੍ਸ਼ਮਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਭਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸਮਾਗਤਃ
ਆ ਜਾ, ਆ ਜਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਇਆ।
ਸਰ੍ਵਦृਕ੍ਸਰ੍ਵਗੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਪਰਾਯਣਃ । ਸਂਦੇਹਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯੋ ਰਿਪੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਧਾਰਣਾ ਧੀਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਪੁਤ੍ਰ੍ਯੌ ਤਸ੍ਯੈਵ ਹਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਃ ਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਗੁਰੁਃ
ਧਾਰਨਾ ਤੇ ਬੁਧੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ; ਯੋਗ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਗੁਰੂ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰੋ ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਸਰ੍ਵਵੇਲਾਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਗਤਦ੍ਵਂਦ੍ਵੋ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ, ਦੁੰਦ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ।
ਸ ਵਿਵੇਕਃ ਸਮਾਯਾਤੋ ਗੁਣਰਤ੍ਨੈਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਃ । ਯਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਧਰ੍ਮਸਤ੍ਯੌ ਮਹਾਮਤੀ
ਉਹ ਵਿਵੇਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ; ਜਿਸਦੇ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮ ਤੇ ਸਚ, ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ਾਂਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਵਿਵੇਕਃ ਸਮਾਗਤਃ । ਵੀਤਰਾਗਮੁਵਾਚੇਦਮਾਹੂਤੋਹਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਧੀਰਜ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਹ ਵਿਵੇਕ ਆ ਗਿਆ। ਵੀਤਰਾਗ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਤਦ੍ਭ੍ਰਾਤਃ ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਹਿ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ । ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾਦ੍ਯੈਵ ਕृਤਮਾਹ੍ਵਾਨਮੇਵ ਮੇ
ਭਰਾ, ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ।
ਵੀਤਰਾਗ ਉਵਾਚ- ਪੁਮਾਨ੍ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਃ ਪੁਰਤੋ ਮਹਾਪਾਸ਼ੈਰ੍ਨਿਯਂਤ੍ਰਿਤਃ । ਮੋਹਸ੍ਯ ਬਾਣੈਃ ਸਂਭ੍ਰਾਂਤਃ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਚ ਬਂਧਨੈਃ
ਵੀਤਰਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਵੱਡੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਮੋਹ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ—
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਪਕਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਅਯਮਾਤ੍ਮਾ ਮਮੈਵ ਚ । ਪਂਚਤਤ੍ਤ੍ਵੈਃ ਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਜ੍ਞਾਨਧ੍ਯਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੀ ਹੈ; ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ।
ਪृਚ੍ਛਤਾਮੇਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਭਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇषੁ ਪਂਡਿਤਃ । ਵੀਤਰਾਗਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਵੇਕੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਤੂੰ, ਜੋ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛ। ਵੀਤਰਾਗ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਵੇਕ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਵਿਵੇਕ ਉਵਾਚ- ਸੁਖੇਨ ਸ੍ਥੀਯਤੇ ਦੇਵ ਭਵਤਾ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਯਕ । ਆਗਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਸਂਸਾਰੇ ਕਿਂ ਕਿਂ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਵਿਵੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਤੇਰੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਭੋਗਿਆ?
ਆਤ੍ਮੋਵਾਚ- ਗਰ੍ਭਵਾਸੋ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਮਸਹ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਂ ਮਯਾ । ਭੁਕ੍ਤਮੇਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਜ੍ਞਾਨਹੀਨੇਨ ਵੈ ਸਦਾ
ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਰਭ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਝੱਲਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਡਰਾਉਣਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭੋਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋਇਆ।
ਦੇਹੇਪਿ ਜ੍ਞਾਨਵਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਸੋਹਂ ਜਾਤੋ ਹ੍ਯਨੇਕਧਾ । ਬਾਲ੍ਯਾਵਸ੍ਥਾਂ ਗਤੇਨਾਥ ਕृਤ੍ਯਾਕृਤ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੀ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਬਚਪਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਰਣ ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ ਕਰਣ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਤਾਰੁਣ੍ਯੇਨ ਕृਤਾ ਕ੍ਰੀਡਾ ਭੁਕ੍ਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਵਾਰ੍ਧਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਤਪ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਵਾਰ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸੁਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਗਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭਾਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਵਿਯੋਗੈਸ੍ਤੁ ਦਗ੍ਧੋਸ੍ਮ੍ਯਹਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ । ਦੁਃਖੈਰਨੇਕਸਂਵਰ੍ਣੈਃ ਸਂਤਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਪਤਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦਾ ਹਾਂ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰੌ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਨ ਵਿਂਦਾਮਿ ਸੁਖਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਏਵਂ ਦੁਃਖੈ ਸੁਸਂਤਪ੍ਤਃ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ?
ਤਮੁਪਾਯਂ ਵਦਸ੍ਵੈਵ ਸੁਖਂ ਵਿਂਦਾਮਿ ਯੇਨ ਵੈ । ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਸਾਰਜਾਲੌਘਾਨ੍ਮੋਚਯਾਦ੍ਯ ਸੁਬਂਧਨਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਢੰਗ ਦੱਸੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਸਲ ਸੁਖ ਪਾ ਸਕਾਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਵਿਵੇਕ ਉਵਾਚ- ਭਵਾਞ੍ਛੁਦ੍ਧੋਸਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਹ੍ਯਪਾਪੋਸਿ ਜਗਤ੍ਪਤੇ । ਏਨਂ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੀਤਰਾਗਂ ਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍
ਵਿਵੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੋਲ ਜਾਓ ਜੋ ਰਾਗ ਰਹਿਤ ਹੈ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਨਗ੍ਨਮਾਚਾਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸੁਖਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕੋ ਹ੍ਯੇष ਸਰ੍ਵਸਂਤਾਪਨਾਸ਼ਕਃ
ਬਿਨਾ ਸ਼ੱਕ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨੰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਸੁਖ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵੀਤਰਾਗਂ ਗਤਃ ਪੁਨਃ । ਤਮੁਵਾਚ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਦੀਨਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ
ਇੰਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਰਾਗ ਰਹਿਤ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।'
ਸੁਖਂ ਵਿਂਦਾਮਿ ਯੇਨਾਹਂ ਤਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਮਮ ਦਰ੍ਸ਼ਯ । ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਕਰਿष੍ਯੇ ਵਚਨਂ ਤਵ
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਰਾਹ ਦਿਖਾਓ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੁਖ ਪਾ ਸਕਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪੁਨਰ੍ਗਚ੍ਛ ਵਿਵੇਕਂ ਹਿ ਸੁਖਵਾਰ੍ਤਾ ਕृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਸੁਖਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਵੈ ਵਕ੍ਤਾ ਤਵ ਏष ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਵਿਵੇਕ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹੋ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇ ਰਾਹ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇਗਾ।
ਵੀਤਰਾਗੇਣ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਗਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਵੇਕਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਗ ਰਹਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਨੇ ਭੇਜ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਵੇਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਤਤ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸੁਖਂ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਵੀਤਰਾਗੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ । ਭਵਚ੍ਛਰਣਮਾਪਨ੍ਨੋ ਰਕ੍ਸ਼ ਸਂਸਾਰਦਾਰੁਣਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿਖਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਗ ਰਹਿਤ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਠੋਰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।
ਵਿਵੇਕ ਉਵਾਚ- ਜ੍ਞਾਨਂ ਗਚ੍ਛਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵਦਿष੍ਯਤਿ । ਆਤ੍ਮਾ ਤਥੋਕ੍ਤਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਵਿਵੇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੇਗਾ; ਆਤਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਓਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭੋਭੋ ਜ੍ਞਾਨ ਮਹਾਤੇਜਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕ । ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਖਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਹੇ ਗਿਆਨ, ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਓ।
ਜ੍ਞਾਨਮੁਵਾਚ- ਭृਤ੍ਯੋਹਂ ਤਵ ਲੋਕੇਸ਼ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਨ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਮਯਾ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਵੈ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਾਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਗਿਆਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਹੇ ਸਚੇ ਵਰਤਾਰ ਵਾਲੇ; ਮੇਰੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ।
ਪਂਚਾਤ੍ਮਕਾਨਾਂ ਸਂਗੇਨ ਆਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਭਵਾਨ੍ । ਧ੍ਯਾਨਂ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ ਤੇ ਦਾਤਾ ਸੁਖਸ੍ਯ ਚ
ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋ; ਧਿਆਨ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ।
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੁਖਮਤ੍ਯਂਤਸਿਦ੍ਧਂ ਚ ਧ੍ਯਾਨਂ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਹ
ਗਿਆਨ ਨੇ ਭੇਜ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਤਿ ਉੱਚਾ ਸੁਖ ਦਿਖਾਓ ਜੋ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।