ਕਸ੍ਯ ਲਜ੍ਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਏਕਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਕਸ੍ਯ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਕਿਸ ਲਈ ਲੱਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨਸਾਨ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕੌਣ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਥ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਯਥਾ ਕੁਲਾਲਕਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮृਤ੍ਪਿਂਡਂ ਚ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਉਲੇਖਿਆ ਸੀ: ਜਿਵੇਂ ਕੁੰਮ੍ਹਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਚੱਕ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਨਾਨਾਭੇਦਾਨ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍ । ਭਾਂਡਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮਤਿਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਂ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਂਡੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸਮਝ ਮੁਤਾਬਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾਯਂ ਸृਜਤੇ ਧਾਤਾ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਮਾਯਾਂਤਿ ਯੇਨਕੇਨਾਪਿ ਹੇਤੁਨਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਤੇषਾਂ ਲਜ੍ਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਾਵਰ੍ਤਂਤੇ ਹਿ ਤੇ ਭੁਵਿ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੱਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਆਕਾਸ਼ਵਾਯੁਤੇਜਾਂਸਿ ਪृਥ੍ਵੀ ਚਾਪਸ਼੍ਚ ਪਂਚਮਃ । ਅਮੀ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂਤੇ ਯੇ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੰਜਵਾਂ—ਇਹ ਲੋਕ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮਂਗਦੇਸ਼ੇषੁ ਪਂਚੈਤੇषੁ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਕਸ੍ਯ ਲਜ੍ਜਾ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੀਵ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਲੱਜਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਾਤ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯਥਾਘਟਸਹਸ੍ਰੇषੁਸੋਦਕੇषੁਵਿਰਾਜਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਵੇਲੇ: ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਕਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਿਰਾਜਤੇ । ਗਤੋ ਜਂਤੁਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਮੋਹਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੰਦ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੋਹ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਵਰੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਜਂਗਮੇषੁ ਤਥਾ ਭਵਾਨ੍ । ਯੋਨਿਦ੍ਵਾਰੇਣ ਪਾਪੇਨ ਮਾਯਾਮੋਹਮਯੇਨ ਵੈ
ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਕੁਚਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਿਤਂਬਾਭ੍ਯਾਂ ਵਯਸਾ ਚ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਹृਨ੍ਮਾਂਸਸ੍ਯਾਧਿਕਾ ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਦृष੍ਟਾ ਚਾਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀਆਂ, ਕਮਰ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦਿਲ ਦੇ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪਤਨਾਯ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਮੋਹਰੂਪਂ ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਨਭਵਤ੍ਯੇਵ ਸਾ ਨਾਰੀ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਤਨ ਲਈ, ਉਸ ਦਾ ਮੋਹ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਔਰਤ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ।
ਲੀਲਯਾ ਕੁਰੁਤੇ ਧਾਤਾ ਵਿਨੋਦਾਯ ਸਦਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਥਾ ਨਾਰ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਪੁਂਸੋ ਜੀਵਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਰਾਹੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਔਰਤ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਮਰਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕੁਚਯੋਨਿਵਿਹੀਨਾ ਯੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਦੈਵ ਹਿ । ਨਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਨਾਰੀ ਪ੍ਰਕृਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਛਾਤੀ ਤੇ ਜਣਨ ਅੰਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮਰਦ ਨੂੰ 'ਪੁਰੁਸ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਔਰਤ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ'।
ਰਮਤੇ ਤੇਨ ਵੈ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨ ਮੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਕਦਾਚਨ । ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਕृਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਰੁषੇषੁ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਮਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਤੁਸੀਂ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।
ਕਃ ਕਸ੍ਯ ਕੁਰੁਤੇ ਲਜ੍ਜਾਮੇਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵ੍ਰਜ । ਵृਦ੍ਧਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਦਾਵृਦ੍ਧਾਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤੋਂ ਲੱਜਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਸੁਖ ਵੱਲ ਚੱਲੋ। ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤ੍ਵਚਾ ਜਰ੍ਜਰਤਾਂ ਯਾਤਾ ਯਸ੍ਯਾਪ੍ਯਂਗੇ ਵਰਾਨਨੇ । ਸ਼੍ਵੇਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਕੇਸ਼ੈਃ ਪਲਿਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕੁਲਾ
ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਜਰਜਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵੀ; ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਸਲੇਟੀ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਬਲਹੀਨਾਥ ਦੀਨਾਪਿ ਵ੍ਯਾਪਿਤਾ ਵਲਿਨਾ ਤਦਾ । ਨੇਯਂ ਵृਦ੍ਧਾ ਭਵੇਨ੍ਨਾਰੀ ਪਰਂ ਵृਦ੍ਧਾ ਚ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਜੁਰੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੁਵਤੀਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜੀਵਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਮਤਿਰ੍ਨਾਮ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਾ ਵृਦ੍ਧਾ ਯੁਵਤੀਤਿ ਚ । ਨਾਰੀ ਪੁਰੁषਲੋਕੇषੁ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਉਸ ਨੂੰ 'ਸੁਮਤਿ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਜਵਾਨ ਵੀ; ਔਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਲਜ੍ਜਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੈਵ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਮਾਤਰਂ ਵੈ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਜਾ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਸ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਂਗਦੇਸ਼ੇषੁ ਸਦੈਵ ਚੇਤਨਾ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਪਰਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾ ਯਾ ਚ ਸਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪਰਿਕਥ੍ਯਤੇ
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚੇਤਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਪ੍ਰਜ੍ਯਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਮਾਤਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪਾਲਨਾਯ ਸਾ । ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪੋषਣਾਯ ਹਿਤਾਯ ਵਾ
'ਪ੍ਰਜ੍ਯਾ' ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਭਲੇ ਲਈ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸੁਮਤਿਰ੍ਨਾਮ ਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਾ ਮਾਤਾ ਪਰਿਕਥ੍ਯਤੇ । ਸਂਸਾਰਦ੍ਵਾਰਮਾਰ੍ਗਾਣਿ ਯਾਨਿ ਰੂਪਾਣਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸੁਮਤਿ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਅਤੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
ਭਵਂਤਿ ਮਾਤਰੋ ਹ੍ਯੇਤਾ ਬਹੁਦੁਃਖਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਕਾਃ । ਮਾਤृਰੂਪਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਮਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂ ਤੇ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਹ ਮਾਵਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਆਤ੍ਮੋਵਾਚ- ਭਵਾਨ੍ਕੋ ਹਿ ਸਮਾਯਾਤੋ ਮਮ ਸਂਤਾਪਨਾਸ਼ਕਃ । ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸ੍ਵਰੂਪਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ ਜੋ ਆਏ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ? ਆਪਣੇ ਸਵੈ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਵੀਤਰਾਗ ਉਵਾਚ- ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਮਾਨਿ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ । ਯਂ ਦੁष੍ਟਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਵੀਤਰਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਹੜੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਬੇਉਮੀਦ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀਆਂ।
ਯਤ੍ਸਮੀਪਂ ਹਿ ਨਾਯਾਤਿ ਆਸ਼ਾ ਚੈਵ ਕਦਾਚਨ । ਕ੍ਰੋਧੋ ਲੋਭਸ੍ਤਥਾ ਮੋਹੋ ਯਦ੍ਭਯਾਤ੍ਪ੍ਰਲਯਂ ਗਤਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਥੇ ਗੁੱਸਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਭੁਲੇਖਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੀਤਰਾਗੋਸ੍ਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਿਵੇਕੋ ਮਮ ਬਾਂਧਵਃ । ਆਤ੍ਮੋਵਾਚ- ਕੀਦृਸ਼ੋऽਸੌ ਤਵ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਮੈਂ ਵੀਤਰਾਗ ਹਾਂ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ! ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਵਿਵੇਕ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਤ੍ਮਨ ਏਵ ਚ । ਵੀਤਰਾਗ ਉਵਾਚ- ਤਸ੍ਯੈਵ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰੂਪਂ ਨ ਵਦਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਉਸ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਲਕੜਨ ਦੇ ਲਕੜਨ ਦੱਸ। ਵੀਤਰਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਲਕੜਨ ਜਾਂ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ।