ਬਾਂਧਵਾਨਾਂ ਸਮੋਹੇਨ ਭਾਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਆਕੁਲਵ੍ਯਾਕੁਲੋ ਦੇਵਿ ਜਾਯਤੇ ਚ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਉਲਝਣ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਮੋਹੇਨ ਸਂਦਿਗ੍ਧੋ ਮੋਹਜਾਲਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕੈਵਰ੍ਤੇਨ ਯਥਾ ਬਦ੍ਧਃ ਸ਼ਕੁਲੋ ਜਾਲਬਂਧਨੈਃ
ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਭਟਕਣ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਲਿਤੁਂ ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਤੋਸ੍ਤਿ ਤਥਾਤ੍ਮਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਬਂਧਿਤਃ । ਮੋਹਜਾਲੈਸ੍ਤੁ ਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦृਢਬਂਧੈਸ੍ਤੁ ਬਂਧਿਤਃ
ਉਹ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਆਤਮਾ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਭਟਕਣ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਮਾਦਿਪ੍ਰਪਂਚੇਨ ਵ੍ਯਾਪਿਤੋ ਵ੍ਯਾਪਕੇਨ ਹਿ । ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਵਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਦਿਭਿਰ੍ਹਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਘੇਰੀ ਹੋਈ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਲਗਾਵ, ਵਿਰੋਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਮੇਨ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੋਧੇਨੈਵ ਤਥੈਵ ਵਾ । ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮਣਾਬਦ੍ਧੋ ਮਹਾਮੂਢੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਮੂਢੋ ਯਦਾਤ੍ਮਾਸੌ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਂਗਤਃ । ਲੋਭਰਾਗਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪृਤਸ੍ਤੈਰ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਭਟਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲੋਭ, ਲਗਾਵ ਆਦਿ ਮੰਦੇ ਲੋਗਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਯਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਹ੍ਯਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਇਦਂ ਮਿਤ੍ਰਮਿਦਂ ਗृਹਮ੍ । ਏਵਂ ਸਂਸਾਰਜਾਲੇਨ ਮਹਾਮੋਹੇਨ ਬਂਧਿਤਃ
ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਿਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਘਰ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜਾਲ ਤੇ ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਦਿਭਿਰ੍ਦੁਃਖੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਾਕੁਲਸ੍ਤਦਾ । ਜਰਯਾਵ੍ਯਾਧਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਗ੍ਰਸ੍ਤਸ਼੍ਚਾਧਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਗਮ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਬੁਢਾਪੇ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਤ੍ਮਾ ਸਂਪ੍ਰਤਪ੍ਤੋ ਦੁਃਖਮੋਹੈਃ ਸੁਦਾਰੁਣੈਃ । ਅਭਿਮਾਨੈਰ੍ਮਾਨਭਂਗੈਰ੍ਨਾਨਾਦੁਃਖੈਸ਼੍ਚ ਖਂਡਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਕਠੋਰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ, ਇੱਜਤ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵੇਨ ਤਥਾ ਦੇਵਿ ਸ਼ਬਲਤ੍ਵੇਨ ਪੀਡਿਤਃ । ਦੁਃਖਂ ਚਿਂਤਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਾਹਾਭੂਤੋ ਵਿਚੇਤਨਃ
ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਬੁਢੇਪੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬੇਸਮਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯੇਤ ਦਿਵਾ ਚੈਤਨ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਵੈਕਲ੍ਯੇਨ ਤਥਾਂਗਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰੇ ਭ੍ਰਮਮਾਣੇਨ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਨਿਃਸ਼ਂਕਂ ਬਂਧੁਹੀਨਂ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਂ ਤੁष੍ਟਮੇਵ ਚ
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਉਥੇ ਵੈਰਾਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਮੁਵਾਚ ਤਦਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਨਗ੍ਨਰੂਪੇਣ ਕਥਂ ਮਿਤ੍ਰੈਰ੍ਨ ਲਜ੍ਜਸੇ
ਫਿਰ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਬੋਲੇ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਇਸ ਨੰਗੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ? ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਲੱਜਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?
ਯਤ੍ਰ ਲੋਕਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵृਦ੍ਧਾ ਯੁਵਤ੍ਯੋ ਮਾਤਰਸ੍ਤਥਾ । ਏਤਾਸਾਂ ਹਿ ਗਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਨ ਬਿਭੇषਿ ਅਨਾਵृਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ, ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵੀਤਰਾਗ ਉਵਾਚ- ਕੋ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਨਗ੍ਨੋ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਨ ਨਗ੍ਨੋਸ੍ਮੀਤਿ ਵੈ ਕਦਾ । ਸੁਸਂਬਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵਾਪਿ ਪਰਿਧਾਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਵੈਰਾਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਨੰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਨ ਨਗ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਕਦਾ ਦਿਵ੍ਯਭਵਾਨ੍ਨਗ੍ਨਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਵਸ਼ੇਵਰ੍ਤੀ ਮਰ੍ਯਾਦਾਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਜੋ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਮਰਯਾਦਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੋਵਾਚ- ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਕਾ ਹਿ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਤਾਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਆਤਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਮਰਯਾਦਾ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
ਵੀਤਰਾਗੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਸੁਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਭਜਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੁਖਦੁਃਖੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਦਾ
ਵੈਰਾਗੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤਂ ਸਰ੍ਵਭਾਵੈਸ਼੍ਚ ਤੇषੁਤੇषੁ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਅਥ ਲਜ੍ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨੋ ਯਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਤ੍ਯਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਲੱਜਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾਦ੍ਯੈਵਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਗ੍ਨਃ ਸ੍ਥਾਨਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪੇ ਸੁਸਂਲੀਨਃ ਸਾ ਲਜ੍ਜਾ ਪਰਿਕਥ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਅੱਜ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਜਦੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਵਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਲੱਜਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯ ਲਜ੍ਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਏਕਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਕਸ੍ਯ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਕਿਸ ਲਈ ਲੱਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਕਦੇ ਵੀ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਨਸਾਨ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕੌਣ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਥ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਯਥਾ ਕੁਲਾਲਕਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮृਤ੍ਪਿਂਡਂ ਚ ਨਿਧਾਪਯੇਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਉਲੇਖਿਆ ਸੀ: ਜਿਵੇਂ ਕੁੰਮ੍ਹਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਚੱਕ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਨਾਨਾਭੇਦਾਨ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍ । ਭਾਂਡਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮਤਿਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਾਂ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਂਡੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸਮਝ ਮੁਤਾਬਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾਯਂ ਸृਜਤੇ ਧਾਤਾ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਮਾਯਾਂਤਿ ਯੇਨਕੇਨਾਪਿ ਹੇਤੁਨਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਤੇषਾਂ ਲਜ੍ਜਾ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਾਵਰ੍ਤਂਤੇ ਹਿ ਤੇ ਭੁਵਿ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੱਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਆਕਾਸ਼ਵਾਯੁਤੇਜਾਂਸਿ ਪृਥ੍ਵੀ ਚਾਪਸ਼੍ਚ ਪਂਚਮਃ । ਅਮੀ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂਤੇ ਯੇ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੰਜਵਾਂ—ਇਹ ਲੋਕ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮਂਗਦੇਸ਼ੇषੁ ਪਂਚੈਤੇषੁ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਚ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਕਸ੍ਯ ਲਜ੍ਜਾ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੀਵ ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਲੱਜਾ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਾਤ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯਥਾਘਟਸਹਸ੍ਰੇषੁਸੋਦਕੇषੁਵਿਰਾਜਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਵੇਲੇ: ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਕਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਭਵਾਂਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਿਰਾਜਤੇ । ਗਤੋ ਜਂਤੁਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਮੋਹਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਚੰਦ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੋਹ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਵਰੇषੁ ਚ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਜਂਗਮੇषੁ ਤਥਾ ਭਵਾਨ੍ । ਯੋਨਿਦ੍ਵਾਰੇਣ ਪਾਪੇਨ ਮਾਯਾਮੋਹਮਯੇਨ ਵੈ
ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।