ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮੇਤਨ੍ਮੇ ਕਾਰਣਂ ਵਦ । ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੂ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼—
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੌ । ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਂ ਮਹਜ੍ਜਾਤਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚੈਵ ਸਖੇ ਵਦ
ਤੇਰੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਦੱਸ, ਸੱਜਣੇ।
ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਰੋਦਿषਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਵਿਰਰਾਮ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ
ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਰੋਂਦੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬੁਧਵਾਨ ਦਿਤੀ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
ਦਨੁਰੁਵਾਚ- ਪਸ਼੍ਯ ਪਸ਼੍ਯ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਨੋਰਥਮ੍ । ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਚਕ੍ਰਿਣਾ
ਦਨੁ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਵੇਖ, ਵੇਖ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ, ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤੋ ਹ੍ਯਦਿਤ੍ਯੈ ਦੇਵਿ ਵਿष੍ਣੁਨਾ । ਤਥੇਦਾਨੀਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਤਸ੍ਯਾ ਦਤ੍ਤੋ ਵਰੋ ਮਹਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਪਾਲਕਃ ਸੁਤਃ । ਇਂਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਦਤ੍ਤਂ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਹृਤ੍ਯ ਚ
ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ।
ਮਨੋਰਥੈਸ੍ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਅਦਿਤਿਃ ਸੁਖਵਰ੍ਦ੍ਧਿਨੀ । ਕਨੀਯਾਨ੍ਵਸੁਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਂਪ੍ਰਤਿ
ਅਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸੁਦੱਤ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਦੇਵੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਚ । ਦਿਤਿਰੁਵਾਚ- ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਦਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਉਹ ਦਰਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੌਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਮੇਰਾ ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਹਟ ਗਿਆ?
ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਦਾਨਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ਤੇਜੋਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਕਥਂ ਸਖੇ । ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨਵ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਕਿਵੇਂ ਗਵਾ ਬੈਠੇ, ਸੱਜਣੇ? ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।
ਤਾਮਾਭਾष੍ਯ ਦਿਤਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਰਰਾਮ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ । ਦਨੁਰੁਵਾਚ- ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਕ੍ਰੋਧਾਃ ਸਂਗਰਂ ਗਤਾਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਦਿਤੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਦਨੁ ਨੇ ਆਖਿਆ — ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਜ੍ਜਾਤਂ ਦੈਤ੍ਯਸਂਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਕਮ੍ । ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ
ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਥੈਵ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਚਕ੍ਰਿਣਾ । ਵਨੇ ਗਤਾਨ੍ਯਥਾ ਸਿਂਹੋ ਦ੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਤੇ ਮਾਮਕਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨਿਹਤਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਪਾਣਿਨਾ । ਕਾਲਨੇਮਿਮੁਖਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਸਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਧਾਰੀ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
ਨਾਸ਼ਿਤਂ ਮਰ੍ਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਰਾਵਿਤਂ ਵਿਕਲੀਕृਤਮ੍ । ਸ੍ਵੈਰਰ੍ਚਿਭਿਰ੍ਯਥਾ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤृਣਾਨਿ ਜ੍ਵਾਲਯੇਦ੍ਵਨੇ
ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘਾਹ ਸਾੜ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਦੈਤ੍ਯਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤ੍ਯੇਵ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮृਤਾ ਦੇਵਿ ਬਹੁਸ਼ਸ੍ਤਵ ਨਂਦਨਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਐਸੇ ਹੀ ਮਰੇ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਲਭਾ ਯਾਂਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਤਥਾ ਤੇ ਦਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਨੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਹਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਏਵਮੇਤਂ ਹਿ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਦਿਤਿਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਦਾਰੁਣਮ੍ । ਦਿਤਿਰੁਵਾਚ- ਵਜ੍ਰਪਾਤੋਪਮਂ ਭਦ੍ਰੇ ਵਦਸ੍ਯੇਵਂ ਕਥਂ ਮਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਤੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਲੀਏ, ਦੱਸ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਨਿਪਪਾਤ ਹ । ਹਾ ਹਾ ਕष੍ਟਮਿਦਂ ਜਾਤਂ ਬਹੁਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਤਾਪਕਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਤੇ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਹਾਏ, ਹਾਏ! ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ!'
ਰੁਰੋਦ ਕਰੁਣਂ ਸਾਥ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਸੁਪੀਡਿਤਾ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਬੜੀ ਕਰੂਣਤਾ ਨਾਲ ਰੋਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਮਾ ਰੋਦਿषਿ ਚ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨੈਵਂ ਸ਼ੋਚਂਤਿ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਃ । ਸਤ੍ਵਵਂਤੋ ਮਹਾਭਾਗੇ ਲੋਭਮੋਹੇਨ ਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਰੋ ਨਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾ ਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਕਸ੍ਯ ਦੇਵੀ ਸੁਬਾਂਧਵਾਃ । ਨਾਸ੍ਤਿਕਸ੍ਯੇਹ ਕੇਨਾਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਸੱਚੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਪਿਆਰੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਤਾ ਯੂਯਂ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਮਕਾਃ । ਭਵਤੀਨਾਮਹਂ ਭਰ੍ਤਾ ਕਾਮਨਾਪੂਰਕਃ ਸ਼ੁਭੇ
ਤੁਸੀਂ ਦੱਖ ਦੇ ਪੁਤਰੀਆਂ ਹੋ, ਮੇਰੀਆਂ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਸੁਭਾਗਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਤੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯੋਜਕਃ ਪਾਲਕਸ਼੍ਚੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਕੋਸ੍ਮਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈਰਂ ਕृਤਂ ਕ੍ਰੂਰੈਰਸੁਰੈਰਜਿਤਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ, ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਵੈਰ ਪਾ ਲਿਆ?
ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਤੇਨ ਦੋषੇਣ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਵ ਦੋषੇਣ ਵੈ ਸ਼ੁਭੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਇਸੀ ਕਾਰਨ ਤੇਰੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ।
ਨਿਹਤਾ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਦੈਵਤੈਸ੍ਤੁ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੋਕੋ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਮੋਕ੍ਸ਼ਵਿਨਾਸ਼ਨਃ
ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਖ ਸੱਚ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਕੋ ਹਿ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛੋਕਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ ਵਿਘ੍ਨਰੂਪਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਦੁੱਖ ਪੂਣ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਪੂਣ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਦੋषਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਦਾਨਵਾ ਮਰਣਂ ਗਤਾਃ । ਦੇਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਿਤਾਃ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣੇ, ਪਰ ਨਾਸ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਮਾਗਚ੍ਛ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯੋਗੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨੀਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਲ ਆ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਵੱਡੇ ਜੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਵਿषਾਦਾਚ੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤੋਸੌ ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਿਤਿਰੁਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਭਰ੍ਤृਸ੍ਨੇਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤਾ ਸਾਪਤ੍ਨ੍ਯਜਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸੌਤ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।