ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਤਾਂਬੂਲਂ ਬਹੁਗਂਧਾਢ੍ਯਮੁਭਯੋਰਰ੍ਪਯੇਤ੍ਸ ਤੁ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਪੜੇ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਦਿੰਦਾ; ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਤਾਂਬੂਲ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ।
ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਮਹਾਭਾਗਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਚ ਪੂਰਯੇਤ੍ । ਮੂਲਂ ਪਯਃ ਸੁਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਦ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਦਦਾਤ੍ਯਸੌ
ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ।
ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਵਾਂਛਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਅਨੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦਯੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।
ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤਰੌ ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍ । ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮਾਹੂਯ ਪਿਤਾ ਕੁਤ੍ਸਤਿ ਨਿष੍ਠੁਰਃ
ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਾਂਟਦਾ ਹੈ।
ਨਿਂਦਿਤੈਰ੍ਨਿष੍ਠੁਰੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਸ੍ਤਾਡਯੇਨ੍ਮੁਨਿਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਕृਤਕਾਰ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਸੁਤੇ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਮੂਲਵਾਕਾਂ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਪੂਣ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਕृਤਂ ਸ਼ੋਭਨਂ ਮਹ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯੈਵ ਕੁਲਪਾਂਸਨ । ਏਵਂ ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਨਿष੍ਠੁਰੈਰ੍ਦੁਃਖਦਾਯਕੈਃ
''ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੈਂ''—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਦੁਖਦਾਇਕ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ।
ਅਤਾਡਯਦ੍ਦਂਡਘਾਤੈਃ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸਦਾਤੁਰਃ । ਏਵਂ ਕृਤੇਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨੈਵ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਵੀ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇੰਝ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਮਨਸਾ ਵਚਸਾ ਚੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤ੍ਰਿਵਿਧੇਨ ਚ । ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸੋਪਿ ਪਿਤਰਂ ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ—ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਦ੍ਵਤ੍ਸ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਵੈ ਮਾਤਰਂ ਚ ਦਿਨੇਦਿਨੇ । ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਚ ਚਰਿਤਂ ਸ੍ਵੀਯਮੀਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਚਲਣ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਸੀ।
ਅਮृਤਂ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਚਾਪਿ ਆਨੀਤਂ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਰ੍ਮਣਾ । ਪੁਣ੍ਯਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਿਪਰਃ ਸਦਾ
ਮੇਰੇ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਲਿਆ। ਉਹ ਪੂਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਬਹੁਤਿਥੇ ਕਾਲੇ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯੇ ਗਤੇ ਸਤਿ । ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਪਿਤਸ੍ਯੈਵ ਭਕ੍ਤਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਵੈ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ—ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ—ਲੰਘ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਕਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਮਯਾ ਵੈ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਪੁਤ੍ਰਂ ਯਜ੍ਞਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ । ਮਾਤृਖਂਡਾਨਿਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਪਸ੍ਵ ਹਿ
''ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਯਜਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਮਿਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਸੁੱਟ ਦੇ।''
ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਾਲਿਤਂ ਤੇਨ ਕृਤਾ ਨ ਮਾਤਰਿ ਕृਪਾ । ਏਤਤ੍ਸ੍ਵਲ੍ਪਤਰਂ ਦੁਃਖਂ ਨਿਰ੍ਜੀਵੇ ਘਾਤਮਿਚ੍ਛਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਿਆ, ਪਰ ਮਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ। ਇਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਖ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਹਸਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵੇਦਸ਼ਰ੍ਮਣਾ । ਅਸ੍ਯਾਧਿਕਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਯਤੋऽਯਂ ਚਲਤੇ ਨ ਚ
ਇਹ ਹੌਸਲਾ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵੇਦਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ।
ਨਿਮੇषਮਾਤ੍ਰਮੇਵਾਪਿ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਪੁਨਃ । ਅਪਰਂ ਸਤ੍ਯਸਂਪਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਤਪਸਃ ਪੁਨਃ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਉਹ ਮੁੜ ਹੌਸਲਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਰਾਧਨੇਪਿ ਅਧਿਕਂ ਚਾਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਸਮਯੇ ਤਪਸਃ ਕृਤਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਤਪ ਦੀ ਪਰਖ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਾਤ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਨੈਵ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ । ਮਾਯਯਾ ਚ ਨਿਜਾਂਗੇऽਪਿ ਕੁष੍ਠਰੋਗੋ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਕਰਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਮੂਤ੍ਰਮਲਾਨਾਂ ਚ ਘृਣਾਂ ਨੈਵ ਕਰੋਤਿ ਚ । ਵ੍ਰਣਾਨ੍ਵਿਸ਼ੋਧਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਫ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਗੰਦ ਤੋਂ ਘਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਦਸਂਵਾਹਨਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛੌਚਂ ਚੈਵ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਦੁਃਸਹਂ ਵਚਨਂ ਮਹ੍ਯਂ ਦਾਰੁਣਂ ਸਹਤੇ ਸਦਾ
ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ, ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤ੍ਸਨੇ ਤਾਡਨੇ ਚੈਵ ਸਦਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਵਾਚਕਃ । ਏਵਂ ਦੁਃਖਸਮਾਚਾਰੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਡਾਂਟ ਜਾਂ ਮਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਪਸੰਦ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁਃਖਾਨਾਂ ਸਾਗਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਬਹੁਕ੍ਲੇਸ਼ੈਸ੍ਤੁ ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤਃ । ਅਪਨੇष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦੁਃਖਂ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਕਈ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਨਸਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਪੁਨਰ੍ਮਾਯਾਂ ਚਕਾਰਾਥ ਕੁਂਭਾਦਪਹृਤਂ ਪਯਃ
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਜਾਦੂ ਕਰਕੇ, ਘੜੇ ਵਿਚੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਂ ਚ ਸਮਾਹੂਯ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤਵ ਹਸ੍ਤੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਮਮृਤਂ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰੋਗ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।'
ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸ੍ਵ ਯਥਾ ਪਾਨਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਯੇਨ ਨੀਰੁਗ੍ਭਵਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਰ੍ਮਣਃ
ਹੁਣ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਦੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪੀ ਸਕਾਂ। ਵਿਸ਼ਨੂਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯੇ ऋषਿਣਾ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਣਾ । ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਕਮਂਡਲੁਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤਾਂ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ, ਘੜਾ ਚੁਕ ਲਿਆ।
ਤਂ ਚ ਰਿਕ੍ਤਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਮृਤੇਨ ਵਿਨਾ ਕृਤਮ੍ । ਕਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਵੈ ਕਰ੍ਮ ਕੇਨ ਮੇ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕृਤਮ੍
ਪਰ ਉਹ ਘੜਾ ਖਾਲੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਕਿਹੜੇ ਪਾਪੀ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ? ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ?'
ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ । ਪਿਤੁਰਗ੍ਰੇ ਚ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਯਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ—'
ਤਤਃ ਕੋਪਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯੇਤ ਗੁਰੁਰ੍ਮੇ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਃ । ਸੁਚਿਰਂ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਮਹਾਮਤਿਃ
'ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਜੋ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।' ਲੰਬੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ—
ਯਦਿ ਮੇ ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੀਤਿ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਯਦਿ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਯਾਪੂਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਲੀਕੇਨ ਚੇਤਸਾ
'ਜੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਚਾਈ ਹੈ, ਜੇ ਮੈਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ—'
ਦਮਸ਼ੌਚਾਦਿਭਿਃ ਸਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਮੇਵ ਪ੍ਰਪਾਲਿਤਮ੍ । ਤਦਾ ਘਟੋऽਮृਤਯੁਤੋ ਭਵਤ੍ਵੇष ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਜੇ ਮੈਂ ਦਮ, ਸਫਾਈ ਆਦਿ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਘੜਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'