ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤਾਂਬੂਲਦੀਪੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਕਰ੍ਪੂਰਕੁਂਕੁਮੈਃ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰੁਚ੍ਚਾਵਚੈਰ੍ਭੋਜ੍ਯੈਰਂਤਃਪੁਰ ਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਕਪੜਿਆਂ, ਪਾਨ, ਦੀਵੇ, ਫੁੱਲ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਕੁੰਕਮ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ, ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ।
ਗ੍ਰਾਮਰ੍षਭਂ ਚ ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸਾਮਂਤਾਨ੍ਨृਪਤਿਰ੍ਧਨੈਃ । ਪਦਾਤਿਜਨਸਂਘਾਂਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰੈਵੇਯੈਃ ਕਟਕੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਂਡ ਨੂੰ, ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਧਨ ਨਾਲ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਗਲਿਆਂ ਤੇ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਾਨਮਾਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਰਾਜਾ ਤੋषਯੇਤ੍ਸ੍ਵਜਨਾਨ੍ਪृਥਕ੍ । ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਤੋषਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤੋ ਮਲ੍ਲਾਨ੍ਨਟਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜੀ ਕਰੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਮੱਲਾਂ ਤੇ ਨਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
ਵृषਭਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹੋਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯ੍ਮਾਨਾਨ੍ਪਰੈਃ ਸਹ । ਰਾਜਾਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੋਧਾਂਸ਼੍ਚ ਪਦਾਤੀਨ੍ਸ ਸਮਲਂਕृਤਾਨ੍
ਸਾਂਡ ਤੇ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਯੋਧੇ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜੀ, ਸਭ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।
ਮਂਚਾਰੂਢਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨਟਨਰ੍ਤਕਚਾਰਣਾਨ੍ । ਯੋਧਯੇਦ੍ਵਾਸਯੇਚ੍ਚੈਵ ਗੋਮਹਿष੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍
ਉਹ ਬੈਠਕ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਚਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਗਾਂ, ਭੈਸਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ।
ਵਤ੍ਸਾਨਾਕਰ੍षਯੇਦ੍ਗੋਭਿਰੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤਿ ਵਾਦਨਾਤ੍ । ਤਤੋਪਰਾਹ੍ਣਸਮਯੇ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪਾਵਕੇ
ਉਹ ਵੱਝਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ, ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਕਰਕੇ। ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅੱਗ ਕੋਲ—
ਮਾਰ੍ਗਪਾਲਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਦੁਰ੍ਗਸ੍ਤਂਭੇऽਥ ਪਾਦਪੇ । ਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਮਯੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਲਂਬਕੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਗੁਹ
ਉਹ ਰਾਹ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹੇ ਜਾਂ ਦਰਖ਼ਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਕੁਸ਼ ਜਾਂ ਕਾਸ਼ ਘਾਸ ਦੀ ਰਸੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਈ ਲਟਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਵੀਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਗਜਾਨਸ਼੍ਵਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਪਾਲ੍ਯਾਸ੍ਤਲੇ ਨਯੇਤ੍ । ਗਾਵੈਰ੍ਵृषਾਂਸ਼੍ਚਮਹਿषਾਨ੍ਮਹਿषੀਰ੍ਘਂਟਿਕੋਤ੍ਕਟਾਃ
ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਗਾਂ, ਬਲਦ, ਭੈਸਾਂ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਭੈਸਣਾਂ ਨਾਲ।
ਕृਤਹੋਮੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਬਧ੍ਨੀਯਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਪਾਲਿਕਾਮ੍ । ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤਃ
ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੁਆਰਾ ਹੋਮ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਹ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੇ। ਫਿਰ, ਸੁਵਰਤ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਮਾਰ੍ਗਪਾਲਿ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸੁਖਪ੍ਰਦੇ । ਮਾਰ੍ਗਪਾਲੀਤਲੇ ਸ੍ਕਂਦ ਯਾਂਤਿ ਗਾਵੋ ਮਹਾਵृषਾਃ
ਰਾਹ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਰਾਹ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਗਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਮਾਰ੍ਗਪਾਲਦ੍ਯਂ ਸਮੁਲ੍ਲਂਘ੍ਯ ਨਿਰੁਜਃ ਸੁਖਿਨੋ ਹਿ ਤੇ
ਰਾਜੇ, ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਹ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵੈਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੇਵੇਹ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦੈਤ੍ਯਪਤੇਰ੍ਬਲੇਃ । ਪੂਜਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਭੂਮੌ ਮਂਡਲਕੇ ਕृਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਬਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮੰਡਲ ਬਣਾਕੇ ਸਿੱਧਾ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਬਲਿਮਾਲਿਖ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਂ ਵਰ੍ਣਕੈਃ ਪਂਚਰਂਗਕੈਃ । ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਵਿਂਧ੍ਯਾਵਲਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਚੂਣ ਨਾਲ ਬਣਾਏ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ।
ਕੂष੍ਮਾਂਡਮਯ ਜਂਭੋਰੁ ਮਧੁਦਾਨਵਸਂਵृਤਮ੍ । ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਹृष੍ਟਵਦਨਂ ਕਿਰੀਟੋਤ੍ਕਟਕੁਂਡਲਮ੍
ਕੁੱਦੂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਵੱਡੀਆਂ ਰਾਂਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਧੂ ਆਦਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰਾ, ਉੱਚਾ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੁੰਦਲ ਪਾਏ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਾਨਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੇ ਪੁਨਃ । ਗृਹਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਤਤੋऽਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਾਲ ਵਿਚ, ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਮਾਤृਭ੍ਰਾਤृਜਨੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਬਂਧੁਭਿਃ ਸਹ । ਕਮਲੈਃ ਕੁਮੁਦੈਃ ਪੁष੍ਪੈਃ ਕਲ੍ਹਾਰੈ ਰਕ੍ਤਕੋਤ੍ਪਲੈਃ
ਮਾਂ, ਭਰਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਕਮਲ, ਕੁਮੁਦ, ਫੁੱਲ, ਕਲਹਾਰ ਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਨ੍ਨਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਸਕ੍ਸ਼ੀਰੈਰ੍ਗੁਡਪਾਯਸੈਃ । ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਸੁਰਾਲੇਹ੍ਯ ਚੋष੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋਪਹਾਰਕੈਃ 6.122.
ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ, ਭੋਜਨ, ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਗੁੜ ਨਾਲ, ਮਦਰਾ, ਮਾਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਚਟਣ, ਚੂਸਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ।
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਃ ਮਂਤ੍ਰੀ ਸਪੁਰੋਹਿਤਃ । ਪੂਜਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤੇ ਯੋ ਵੈ ਸੌਖ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸੁਖ ਮਿਲੇ।
ਬਲਿਰਾਜ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਿਰੋਚਨਸੁਤ ਪ੍ਰਭੋ । ਭਵਿष੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਸੁਰਾਰਾਤੇ ਪੂਜੇਯਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਤਾਮ੍
ਬਲੀ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਵਿਰੋਚਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਭੂ। ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਇਹ ਪੂਜਾ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਏਵਂ ਪੂਜਾਵਿਧਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਤਤਃ । ਕਾਰਯੇਦ੍ਵੈ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਟਨਰ੍ਤਕਗਾਯਕੈਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਕਰੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਾਚਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ।
ਲੋਕੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗृਹਸ੍ਯਾਂਤੇ ਸਪਰ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਂਡੁਲੈਃ । ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਬਲਿਰਾਜਾਨਂ ਫਲੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਘਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਬਲੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਬਲਿਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪਾਵਕੇ । ਯਾਨਿ ਯਾਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਯਾਹੁ ऋषਯਸ੍ਤਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਬਲੀ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਅੱਗ ਕੋਲ ਕਰੇ। ਜਿਵੇਂ ਤੱਤਵ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਅਟੱਲ ਕਰਮ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਯਦਤ੍ਰ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਬਹੁ । ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਥੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਸਾਰਾ ਅਟੱਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਯੇ ਨ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਤਵ ਪੂਜਾਂ ਬਲੇਰ੍ਨਰਾਃ । ਤੇषਾਮਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਾਮੁਪਤਿष੍ਠਤੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਰਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਵਤ੍ਸ ਤੁष੍ਟੇਨ ਬਲਯੇ ਪੁਨਃ । ਉਪਕਾਰਕਰਂ ਦਤ੍ਤਮਸੁਰਾਣਾਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਜਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਬਲੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸੀ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸੇਨਾਨੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਕੌਮੁਦੀ ਸਦਾ । ਸਰ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਵਿਦ੍ਰਾਵਾ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਕੌਮੁਦੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਚਲ ਪਿਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਸ਼ੋਕਹਰਾ ਕਾਮ੍ਯਾ ਧਨਪੁष੍ਟਿਸੁਖਾਵਹਾ । ਕੁਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮੁਦ ਹਰ੍षੇ ਤਤੋ ਦ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੀ, ਚਾਹੀਦੀ, ਧਨ, ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਨੂੰ 'ਕੁਸ਼' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਲਾਸ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਧਾਤੁਤ੍ਵੇ ਨਿਗਮੈਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇਨੈषਾ ਕੌਮੁਦੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਕੌਮੋਦਂ ਤੇ ਜਨਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਨਾਭਾਵੈਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਮੂਲਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕੌਮੁਦੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਆਪਸੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹृष੍ਟਤੁष੍ਟਾਃ ਸੁਖਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇਨੈषਾ ਕੌਮੁਦੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਕੁਮੁਦਾਨਿ ਬਲੇਰ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਦੀਯਂਤੇ ਤੇਨ षਣ੍ਮੁਖ
ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੌਮੁਦੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ, ਹੇ ਸ਼ਣਮੁਖ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਲੀ ਨੂੰ ਕਮਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਘਾਰ੍ਥਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਃ ਪੁਤ੍ਰ ਤੇਨੈषਾ ਕੌਮੁਦੀ ਸ੍ਮृਤਾ । ਏਕਮੇਵਮਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਵਰ੍षੇਵਰ੍षੇ ਚ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ
ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਕੌਮੁਦੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।