ਅਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦ ਮਥਨੋਦ੍ਭਵ। ਮਹੇਸ਼ਮੁਕਟਾਵਾਸ ਤੁਭ੍ਯਂ ਚਂਦ੍ਰ ਨਮੋਸ੍ਤੁਤੇ
ਹੇ ਤੀਜੇ ਨੇਤਰ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਹੇ ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਥਣ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਚੰਨ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਰੂਪ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਸੁਧਾਕਰ ਜਗਤ੍ਪਤੇ। ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥਾ ਕृष੍ਣੇ ਤ੍ਰਿਯਾਮਾਯਾਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ! ਚਾਹੇ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ, ਗਿਆਨੀ ਤਿੰਨ ਪਹਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਊਁ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸੋਮਾਯ ਨਮਃ ਇਤਿ ਜਪ੍ਯਮਂਤ੍ਰਃ। ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਜਪਨੀਯਃ-। ਏਵਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸੋਮਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਚ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ। ਸ ਪੀਯੂषਸਮੋ ਲੋਕੇ ਭਵੇਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
‘ਊਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸੋਮਾਯ ਨਮਹ’ — ਇਹ ਜਪ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੋਮ ਦੀ ਇਉਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਜਪਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ੍ਨਾ ਯਃ ਸ੍ਤੌਤਿ ਪੂਜਯਤੇ ਭੁਵਿ। ਸੋऽਕ੍ਸ਼ਯਂ ਲਭਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਸੁੱਖ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸੋਮਪੂਜਾ-। ਪਿਤ੍ਤਲੇ ਭਾਜਨੇ ਕਾਂਸ੍ਯੇ ਦਧਿਪੂਰ੍ਣੇ ਘृਤੇ ਸ਼ਿਵੇ। ਨ੍ਯੂਨੋऽਧਿਕਸ੍ਤੁ ਵਿਭਵਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਪਿੱਤਲ ਜਾਂ ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ ਪਾ ਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ, ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣੇ ਵਾ ਰਾਜਤੇ ਵਾਰੇ ਸੌਮ੍ਯੇ ਕृष੍ਣਭਵੇ ਬੁਧਮ੍। ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬਹੁਸੁਤਾਯ ਚ
ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਚੰਗੇ ਦਿਨ, ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਭੇਟ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤ ਹੋਣ।
ਪਰਂ ਭਵਤਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਪੀਯੂषਾਦਧਿਕਂ ਭृਸ਼ਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਚ ਨ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਅਸੁਭਾਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਰੂਪਸੌਭਾਗ੍ਯਕਾਮੋਹਂ ਦਧਿਪੂਰ੍ਣਂ ਚ ਭਾਜਨਮ੍। ਦਦਾਮਿ ਕਾਂਸ੍ਯਪਾਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਦੇਹਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਰੂਪਕਮ੍
ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਦਹੀਂ ਭਰਿਆ ਕਾਂਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ।
ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਵਾਕ੍ਯਪੂਰ੍ਵੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਮਤ੍ਸਰੋ ਨਰਃ। ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦੇਯਾ ਤਥਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਨਵਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਖਣਾ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ ਆਦਿਕ ਵੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਤਾਂਬੂਲਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍। ਪੁष੍ਪਮਾਲਾਦਿਕਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਰੂਪਸੌਭਾਗ੍ਯਹੇਤਵੇ
ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸੁਆਦਲਾ ਪਾਨ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਆਦਿਕ ਵੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਲਈ ਦਿੰਦੇ ਜਾਣ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਦਾਨਂ ਸੋਮੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ। ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੇ ਨਰਲੋਕੇ ਵਾ ਰੂਪਸੌਭਾਗ੍ਯਭੁਗ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੋਮ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਸृष੍ਟਿਖਂਡੇ ਸੋਮਾਰ੍ਚਨਂ। ਨਾਮਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, 'ਸੋਮ ਦੀ ਪੂਜਾ' ਨਾਮਕ ਅੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨ ਉਵਾਚ-। ਉਦ੍ਭਵਂ ਲੋਹਿਤਾਂਗਸ੍ਯ ਸਂਤੋषਂ ਤੁ ਜਨੇषੁ ਚ। ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਵੈਭਵਂ ਤੇਜਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਲੋਹਿਤਾਂਗ ਦੇ ਜਨਮ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਚਮਕ ਬਾਰੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ-। ਹਰਾਂਸ਼ਸਂਭਵੋ ਦੇਵਃ ਕੁਜਾਤਃ ਪृਥਿਵੀਸੁਤਃ। ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਸਤ੍ਵਸਂਪੂਰ੍ਣਸ਼੍ਸ਼ੂਰਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਧਰੋ ਭੁਵਿ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੁਜ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਹਰਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਸਤਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਃ ਕ੍ਰੂਰਗ੍ਰਹੋ ਦੇਵੋ ਲੋਹਿਤਾਂਗਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਕੁਮਾਰੋ ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨੋ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪਾਤਮਯਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਲੋਹਿਤਾਂਗ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਭਰ੍ਜਿਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਯ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਃ। ਦਸ਼ਾਯੋਗਾਚ੍ਚ ਮਨੁਜਾ ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਃ ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਦਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਯੋਗਤਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਬੂਟੇ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪੰਛੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨ ਉਵਾਚ-। ਸ਼ਂਭੋਰੇष ਕਥਂ ਜਾਤਃ ਕਥਂ ਜਾਤੋ ਮਹੀਸੁਤਃ। ਗ੍ਰਹੋ ਦੇਵਃ ਕਥਂ ਕ੍ਰੂਰ ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ? ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ? ਇਹ ਗ੍ਰਹ ਕਿਵੇਂ ਕਠੋਰ ਦੇਵਤਾ ਬਣਿਆ? ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਥਮਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਤੁष੍ਟਿਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਗੁਰੋ ਮਯ੍ਯਾਪ੍ਤਭਾਵੇ ਤੁ ਵਦ ਨਿਸ੍ਸਂਸ਼ਯਂ ਮੁਖਾਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ-। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਕੁਲੇ ਧੀਮਾਨਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਅਂਧਕੇਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸੁਰਾਂਤਕृਤ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅੰਧਕ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਜਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਵਰਾਦੇਵ ਜਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਤੇਨੈਵ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਕ੍ਰਤੁਭੁਜਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਵਿਧਿਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਅਨ੍ਧਕੇਨੈਵ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖਂ ਮਖਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: 'ਅੰਧਕ ਨੇ ਸਾਡਾ ਰਾਜ, ਸੁੱਖ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਛੀਨ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧੋਪਾਯ ਉਚ੍ਯਤਾਂ ਤਦ੍ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍। ਅਥ ਧਾਤਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਸ੍ਯ ਚ ਨੈਧਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ ਤੇ ਉਹ ਕਰਵਾਓ।' ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੁਣੀ ਨਹੀਂ।'
ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੁਵਰਾਦੇਵ ਪੀਯੂषਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਕਿਂਤੁ ਤਸ੍ਯਾਸੁਰਤ੍ਵਸ੍ਯ ਯਥਾ ਪਰਿਭਵੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਨਾ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਵਰ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਲਾਭ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਅਸੁਰਤਾ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਤਾਂ ਪੱਕੀ ਹੀ ਰਹੀ।
ਕੁਰ੍ਵੇ ਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਕਾਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍। ਵਿਚਿਕਿਤ੍ਸਾ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਸਾਰੀ ਸ਼ੰਕਾ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੈਕਾਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਨ ਤਸ੍ਯ ਮਾਨਸਂ ਸ੍ਥਿਰਮ੍। ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਤਂ ਚ ਵੈਰੂਪ੍ਯਤਾਂ ਨਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਸੂਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋऽਸੁਰਤ੍ਵਂ ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਕਾਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਸੁਰਤਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਦੇ ਗਣ ਬਣ ਜਾਣਗੇ; ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।
ਵਿਚਿਕਿਤ੍ਸਾਂ ਸ੍ਵਮਾਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਤਤੋ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਃ ਕਾਮਾਦ੍ਯੋषਾਨ੍ਵੇषਣਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਸ ਵਲ ਉਹਨੇ ਸ਼ੰਕਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਭੇਜੀ; ਫਿਰ ਕਾਮ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਦਾਰਾਨ੍ਪਰਯੋषਾਂ ਚ ਨਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਚਿਕਿਤ੍ਸਯਾ। ਤਤੋ ਮਾਯਾਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋਸੌ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਵਿਚਚਾਰ ਹ
ਸ਼ੰਕਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਦृष੍ਟਂ ਚ ਹਿਮਵਤ੍ਪृष੍ਠੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਂ ਚਾਤਿਸ਼ੋਭਨਂ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕਾਮਸ੍ਯ ਵਸ਼ਗੋऽਭਵਤ੍
ਹਿਮਾਲੇ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਦੇਖੀ; ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਅਸੁਰ ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਨਲੋਪਾਤ੍ਤਤੋ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਤਾਂ ਸ ਚੇਚ੍ਛਤਿ। ਉਮਾ ਚ ਕੋਟਵੀਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਹਸ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਗਿਆਨ ਲੱਠ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਪਰ ਉਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਿਲਕੁਲ ਬੁੱਢੀ ਤੇ ਭੈੜਾ ਕਰ ਲਿਆ।