ਅਸ਼੍ਵਰਤ੍ਨਂ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਧਾਨ੍ਯਕਮ੍। ਦਦਾਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਮਰ੍ਤ੍ਯਪਤਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਘੋੜਾ, ਸੋਨਾ, ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏषਾਂ ਭੇਦਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥਾਰ੍ਥਵਤ੍। ਉਤ੍ਤਮਾਭਰਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਦ੍ਵਾਹਂ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਹ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਚੰਗਾ ਘੋੜਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਮੁਦ੍ਰੈਸ੍ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਜੁष੍ਟਾਂ ਭੂਮਿਮੇਤ੍ਯਾਰਿਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍। ਲਭੇਦ੍ਭਵਾਂਤਰੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਮੇਕੇਨੈਕਾਧਿਪੋ ਭਵੇਤ੍
—ਤੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਹੀਨਂ ਚ ਪਤ੍ਰਾਂਗਂ ਵृषਭੈਰ੍ਵਾਪ੍ਯਲਂਕृਤਮ੍। ਹੇਮਮਾषਂ ਦ੍ਵਿਮਾषਂ ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਵਿਹਿਤਾ ਬੁਧੈਃ
ਜੇ ਘੋੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਦੀ ਥਾਂ ਬਲਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਦੋ ਮਾਪ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਭਾਂਡਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਚ ਹੈਮੈਰੇਵ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍। ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਧਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨਾ ਹੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਧਾਨ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ। ਸ੍ਵਰ੍ਗੋਰ੍ਵ੍ਯੋਰੀਸ਼ਤਾਮੇਤਿ ਨ ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਵਿਮੁਂਚਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਲ ਕਪੜਾ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਮੀ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।
ਅਰੋਗੀ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਦਸ੍ਯੁਜੇਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਸਤੇ ਭਾਨੁਸ੍ਤਾਵਤ੍ਪੂਜ੍ਯਤਮੋ ਹਿ ਸਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼, ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਰਤਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਾ ਜੋਗ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਘਾਦੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂਮਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੀਂ ਕਾਰਯੇਤ੍ਸ ਤੁ। ਇਹਾਭੀष੍ਟਫਲਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਮਾਯਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਕਾਙ੍ਗਸਪ੍ਤਮੀ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਬੁਧਃ। ਪਾਪਾਤ੍ਪੂਤ ਇਹਾਭੀष੍ਟਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਚ ਯੋ ਵਿਧਿਃ। ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਸੁਰਾਣਾਮਰ੍ਚਿਤੋ ਦਿਵਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਰਵਿਦਿਨੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਚੋਤ੍ਤਰਾਯਣੇ। ਪੁਂਨਾਮਧੇਯਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ਸਪ੍ਤਮੀਵ੍ਰਤਮ੍
ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਚੰਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਪੁੱਰਸ਼ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਪਤਮੀ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤੋ ਮੈਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਪੁष੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਵੋ ਮृਗ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁ। ਪੁਂਨਾਮਧੇਯ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ
ਹਸਤ, ਮੈਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼ਯ, ਸ਼੍ਰਵਣ, ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੂ—ਇਹ ਉਹ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪੁੱਰਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਪਂਚਮ੍ਯਾਮੇਕਭਕ੍ਤਂ ਤੁ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍। ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮੁਪਵਾਸਂ ਚ ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਪਾਰਣਂ ਭਵੇਤ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਛੇਵੀਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੱਤਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਕਾਗ੍ਰਂ ਸ਼ੁਚਿਗੋਮਯਂ ਸੁਮਰਿਚਂ ਤੋਯਂ ਫਲਂ ਚਾਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਮੂਲਂ ਨਕ੍ਤਮੁਪੋषਣਂ ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕृਤ੍ਵੈਕਭਕ੍ਤਂ ਤਥਾ। ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਵਾਪ੍ਯਸ਼ਨਂ ਘृਤਾਕ੍ਤਮਿਤਿ ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰਮੇਣਾਮੁਨਾ। ਕृਤ੍ਵਾ ਵਾਸਰਸਪ੍ਤਮੀਂ ਦਿਨਕृਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਭੀष੍ਟਂ ਫਲਂ
ਅਰਕ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਸੁੱਧ ਗੋਬਰ, ਸੁੰਬਲ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਫਲ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੜ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ, ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਘਿਉ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਪਤਮੀ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਂ ਛਾਯਾਂ ਯਦਾ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਭਾਸ੍ਕਰਃ। ਤਦਾ ਨਕ੍ਤਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਨ੍ਨ ਨਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਿਭੋਜਨਂ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਛਾਂ ਆਪਣੀ ਲੰਬਾਈ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਲੰਮੀ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਤ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ, ਅਸਲ ਰਾਤ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਫਲਪੁष੍ਪਾਦਿਮਂਤ੍ਰਕੈਃ। ਅਨ੍ਨਦਾਨਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧ੍ਯੁਕ੍ਤਪਰਿਮਾਣਕਂ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਫਲ-ਫੁੱਲ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਨਮ੍-। ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਂ। ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਂ ਚ ਰਕ੍ਤਪਂਕਜਧृਤ੍ਕਰਂ
ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ—ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ, ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਮਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਤੇਜੋਬਿਂਬਂ ਬਹੁਜਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਂ। ਪਦ੍ਮਾਸਨਗਤਂ ਦੇਵਂ ਰਕ੍ਤਗਂਧਾਨੁਲੇਪਨਂ
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਚਕਰ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ, ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਿਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਚਿਂਤਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਅਥ ਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਯਂ-। ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਯੇ ਧੀਮਹਿ ਤਨ੍ਨਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਤ੍
ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਦਿੱਤ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ ਇਹ ਹੈ: 'ਅਸੀਂ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ।'
ਜਪ੍ਯ ਏष ਪਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਵਿਜਯਾਵਹਃ। ਕਰਵੀਰੈਃ ਕਰਂਜੈਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਕੁਂਕੁਮਸਨ੍ਨਿਭੈਃ
ਇਹ ਜਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਰਵੀਰ ਤੇ ਕਰੰਜ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜੋ ਲਾਲ ਕੁੰਕੁਮ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਪਾਰਣਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤਥਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਮੇਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਨੈਵ ਪਾਰਣਂ
ਫਿਰ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤੀਥ ਨੂੰ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕੰਮ ਅੱਠਵੀਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨੌਵੀਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਵ੍ਰਤੇ ਫਲਂ ਨ ਚਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਪਾਰਣੇ ਕृਤੇ। ਪਾਰਣਂ ਤ੍ਵਪਰਾਹ੍ਣੇ ਤੁ ਕਟੁਤਿਕ੍ਤਾਮ੍ਲਵਰ੍ਜਿਤਂ
ਜੇ ਕੋਈ ਨੌਵੀਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੱਖੇ, ਕਰਵੇ ਜਾਂ ਖੱਟੇ ਪਦਾਰਥ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਤਂਡੁਲਂ ਸ਼ੋਧਯੇਦ੍ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਤृਣਬੀਜਾਦਿਕਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍। ਮੁਦ੍ਗ ਮਾष ਤਿਲਾਦੀਨਿ ਘृਤਂ ਚ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍੧੦੦ 1.77.100 ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਿਹਵ੍ਯਕੈਃ। ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਪਾਨੈਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਂਜਨੈਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਮਿषੈਃ
ਚੌਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਘਾਹ ਜਾਂ ਬੀਜ ਆਦਿਕ ਹਟਾ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਮੂੰਗ, ਮਾਸ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਘਿਉ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਧ ਆਦਿ ਭੋਜਨ, ਅਨਾਜ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਾਸ ਰਹਿਤ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਵਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਭਜ੍ਯ ਚਾਨੁਰੂਪਤਃ। ਇਮਾਮਨਂਤਫਲਦਾਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਪ੍ਤਮੀਂ ਨਰਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਪਤਮੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀਂ ਧਨਪੁਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਧਨੀਮ੍। ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤ੍ਵਾਰ੍ਕਤੁष੍ਟਯੇ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਧਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਮਹੀਨੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਰਣਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ। ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਂ ਵਸੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਂ
ਜੋ ਭੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਲਪਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਦਮੇਵ ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਪੁਰਾ। ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਸਤਤਂ ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯ ਪਰਿਪਾਲਨਾਤ੍। ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਲੋਕਸ੍ਯ ਫਲਂ ਤੁਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਂ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਵਰਤ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ- ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਪਾਵਨਂ ਵ੍ਰਤਂ। ਅਪਰਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਬ੍ਰਧ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਯਤ੍
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਧਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ। ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਭੂਮੌ ਸ੍ਕਂਦੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸਕੰਦ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਰ੍ਕਾਗ੍ਰਂ ਗ੍ਰਾਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਦਿਗ੍ਗਤਾਰ੍ਕਵਿਟਪਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਗ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ। ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਪਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਸਤੋਯਂ ਦਨ੍ਤੈਰਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਪਾਤਵ੍ਯਂ। ਸ਼ੁਚਿਗੋਮਯਂ ਭੂਮਾਵਪਤਿਤਂ ਮਦ੍ਯਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਭ੍ਯਾਂ ਪਲਮਾਤ੍ਰਂ ਦਨ੍ਤੈਰਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਸਤੋਯਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍। ਸੁਮਰਿਚਮਵ੍ਰਣਮਪੁਰਾਤਨਂ ਸ੍ਥੂਲਮਵਸ਼ੁष੍ਕਮੇਕਂ ਦਨ੍ਤੈਰਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਸਤੋਯਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍। ਤੋਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਿਤ੍ਰਙ੍ਗੁਲੀਮੂਲਪ੍ਰਸਰਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍ਫਲਂ ਖਰ੍ਜੂਰਨਾਰਿਕੇਲਾਨਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਦਂਤੈਰਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਪਾਤਵ੍ਯਂ ਘृਤਾਕ੍ਤਮਿਤਿ ਚਾਹਾਰਂ ਮਯੂਰਡਿਂਭਪਰਿਮਾਣਂ। ਘृਤਮਪਿ ਤਤ੍ਪਰਿਮਾਣਮ੍
ਅਰਕ ਦਾ ਪੱਤਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੋ ਨਿਕੇ ਪੱਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿਗਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਧ ਗੋਬਰ, ਜਿਹੜਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਿਗਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਬਲ, ਜੋ ਸਾਫ਼, ਪੁਰਾਣਾ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਨਾ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਿਗਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਜੜ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਲ, ਖਜੂਰ ਜਾਂ ਨਾਰੀਅਲ, ਕੋਈ ਇੱਕ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਗਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਿਉ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਮੋਰ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਅਤੇ ਘਿਉ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।