ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਲੇਯੋ ਨਾਮ ਦਾਨਵਃ। ਚਿਤ੍ਰਰਥਂ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਧृਤ੍ਵਾ ਬਾਣਂ ਸਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਲੇਯ ਨਾਂ ਦਾ ਦੈਤ, ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਚਿਤਰਰਥ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸੁਰਂ ਵਿਧਾਵਂਤਂ ਕਾਲਮृਤ੍ਯੁਸਮਪ੍ਰਭਮ੍। ਅਰੌਤ੍ਸੀਤ੍ਤਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਜਯਂਤਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਿਃ
ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਦੌੜਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰਪੁੱਤਰ ਜਯੰਤ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ।
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦੈਤੇਯਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ। ਤਥ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਭਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਲੋਕਦ੍ਵਯਹਿਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੈਤ ਨੂੰ ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਭਿਘਾਤਦੁਃਖਾਰ੍ਤਂ ਕਸ਼੍ਮਲਂ ਚਾਨ੍ਯਸਂਯੁਤਮ੍। ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਂ ਚ ਨਿਰਸ੍ਤਂ ਚ ਯੋ ਹਂਤਿ ਸ ਚ ਬਾਲਿਸ਼ਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੀ ਹੈ।
ਸੁਚਿਰਂ ਰੌਰਵਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਦਾਸੋ ਭਵੇਚ੍ਚਿਰਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਮੁਂ ਪ੍ਰਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਯੁਦ੍ਧਧਰ੍ਮਸ੍ਥਿਤੋ ਭਵ
ਉਹ ਬੰਦਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਸਹਿ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਗੁਲਾਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹੁ।
ਜਯਂਤਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਾਲੇਯਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਨਿਹਤ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤृਹਂਤਾਰਮਥ ਤ੍ਵਾਂਹਨ੍ਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਕਾਲੇਯ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਯੰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।'
ਤਤਸ੍ਤਂ ਚਾਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਕਾਲਾਨਲਸਮਪ੍ਰਭਮ੍। ਜਯਂਤੋ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਜਘਾਨ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ ਜਯੰਤ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਸ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਦੈਤ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਚਕਰ੍ਤ੍ਤ ਸ਼ਰਾਨ੍ਸੋਪਿ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਚਾਸੁਰਃ। ਯਥਾਵृष੍ਟਿਗਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਦੀ ਗੈਰਿਕਵਾਹਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਦੈਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੀਰ ਮਾਰੇ; ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਤੌ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਨ ਕ੍ਸ਼ੀਣੌ ਨ ਚ ਕਾਤਰੌ। ਨ ਸ਼ਰ੍ਮ ਪਰਿਲੇਭਾਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈषਿਣੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰ ਨਾ ਤਾਂ ਥੱਕੇ, ਨਾ ਡਰੇ, ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਚ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਧਨੁਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਚੇषੁਣਾ। ਯਂਤਾਰਂ ਪਂਚਭਿਰ੍ਬਾਣੈਃ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਦੈਤ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਰਥ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅष੍ਟਾਭਿਰ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਤੁਰੋਸ਼੍ਵਾਨਪਾਤਯਾਤ੍। ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਭੂਮਿष੍ਠਃ ਕੁਮਾਰਂ ਚ ਜਘਾਨ ਹ
ਅੱਠ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ।
ਗਦਯਾ ਪੀਡਿਤਂ ਸਾਸ਼੍ਵਂ ਸਵਰੂਥਂ ਸਕੂਬਰਮ੍। ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਚ ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਨਨਾਦ ਹ
ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥ ਤੇ ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗੱਜ ਉਠਿਆ।
ਲਾਘਵਾਤ੍ਸ ਧਰਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਗਦਾਪਾਣਿਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਵਜ੍ਰਪਾਤਾਦ੍ਯਥਾ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਦੁਃਸਹੋ ਭਵੇਤ੍
ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ; ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਇੰਨੀ ਭਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਦੀ ਚੋਟ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਅਸਹਿਣਯ ਹੋਵੇ।
ਤਥਾ ਤਯੋਰ੍ਗਦਾਪਾਤੇ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਏਵਂ ਤਯੋਰ੍ਗਦਾਯੁਦ੍ਧਂ ਯਾਵਦਬ੍ਦਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਦੀ ਧੁਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੂੰਜੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਦਾ-ਲੜਾਈ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲੀ।
ਪ੍ਰਭਗ੍ਨੇ ਤੇ ਗਦੇ ਖਸ੍ਥੌ ਖਡ੍ਗਚਰ੍ਮਧਰਾਵੁਭੌ। ਤਦਾ ਪਦਾਤਿਨੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਦ੍ਭੁਤਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਂ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜ ਲਏ; ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਜੀਬ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਹੋ ਗਈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੇਵਾਸੁਰਮਹੋਰਗਾਃ। ਖਡ੍ਗਪਾਤੈਰ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਂਤੇ ਤਯੋਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਤੁ ਵਰ੍ਮਣੀ
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੱਪ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ; ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀਆਂ ਕੱਟ ਗਈਆਂ।
ਅਭਵਤ੍ਖਡ੍ਗਯੁਦ੍ਧਂ ਚ ਤਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਾਤਿਸ਼ੀਲਿਨੋਃ। ਦਧਾਰ ਚਿਕੁਰੇ ਤਸ੍ਯ ਜਯਂਤੋ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਭੀਮ ਬਲ ਵਾਲਾ ਜਯੰਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਲੋਂ ਵਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਤ੍ਵਾਸ੍ਯ ਖਡ੍ਗੇਨ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਜਯਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਨਂਦਿਰੇ
ਉਸਨੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਾ ਦੈਤ੍ਯਸਂਘਾਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਭੱਜ ਪਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਸृष੍ਟਿਖਂਡੇ ਕਾਲੇਯਵਧੋਨਾਮ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਕਾਲੇਯਾ ਦਾ ਵਧ' ਨਾਮਕ ਛਿਆਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕਿਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸਰੋषਸ਼੍ਚਾਤਿਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਹ੍ਯਸੁਰਾਨਾਦਿਦੇਸ਼ ਹ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ੍ਵਯਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਜਿਘਾਂਸਯਾ। ਨਾਗਚ੍ਛਂਤਿ ਨ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਂਤੇ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗਾਦ੍ਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਵਿਤਃ
"ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਜਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।"
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼ੇषਾ ਦੈਤ੍ਯਗਣਾਧਿਪਾਃ। ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੂਲਪਾਸ਼ਾਤਿਪਂਡਿਤਾਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਭਾਲੇ ਤੇ ਫਾਹੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਜੰਗ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
ਅਧਿਕਂ ਪੂਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਤਗੁਣੈਰਪਿ। ਨਿਰਂਤਰਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਹ ਫੌਜਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਜੰਗ ਲਈ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਸ ਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਚ ਵਸਵਸ੍ਤਥਾ। ਸ੍ਕਂਦਸ਼੍ਚ ਗਣਪਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਜਿष੍ਣੁਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਵਸੂ, ਸਕੰਦ, ਗਣਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਜਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ।
ਸਰ੍ਵੇ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਚ ਹृष੍ਟਾ ਰਣਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਃ। ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਦਾਨਵਯੋਰਪਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਂਕਰਮ੍। ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰੈਬਰ੍ਹੁਧਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇਣੇਵ ਕਾਨਨਮ੍
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਜੰਗ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ— ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਣਗਿਣਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਥਰਥਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੌਕ ਆਕਾਸ਼ਂ ਸਂਰੁਧ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਮਾਬਭੌ। ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਜਘ੍ਨੁਰਾਕਾਸ਼ੇ ਤਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਉਹ ਜੰਗ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰ੍ਮੁਸਲੈਰ੍ਭਲ੍ਲੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ। ਦਾਰੁਣੈਃ ਖਡ੍ਗਪਾਤੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰਪਰਃਸ਼੍ਵਧੈਃ
ਭਾਲਿਆਂ, ਗਦਿਆਂ, ਤੀਰਾਂ, ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯਾਯੁਧੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਨਿਰ੍ਜਘ੍ਨੁਸ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਅਭਵਨ੍ਘੋਰਰੂਪਾਣਿ ਧਰਾਕਾਸ਼ੇ ਵ੍ਯਯਾਨਿ ਚ
ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।