ਵੈਕੁਂਠਮਵਿਭਿਨ੍ਨਾਂਗਂ ਚਕ੍ਰਮੇਕਂ ਤਥਾ ਧ੍ਵਜਮ੍ । ਦ੍ਵਾਰੋਪਰਿ ਤਥਾ ਰੇਖਾ ਗੁਂਜਾਕਾਰਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਵੈਕੁੰਠ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਅਟੁੱਟ ਹਨ, ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਤੇ ਇੱਕ ਝੰਡਾ ਹੈ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਗੁੰਜਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਲਾਈਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਧਰਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਦੇਵਸ਼੍ਚਿਹ੍ਨਿਤੋ ਵਨਮਾਲਯਾ । ਕਦਂਬਕੁਸੁਮਾਕਾਰੋ ਰੇਖਾਪਂਚਕਭੂषਿਤਃ
ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੇਵਤਾ ਵਨ-ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਿਤ, ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪੰਜ ਲਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਰ੍ਤੁਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹृਸ੍ਵਸ਼੍ਚ ਵਾਮਨਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਅਤਸੀਕੁਸੁਮਪ੍ਰਖ੍ਯੋ ਬਿਂਦੁਨਾ ਪਰਿਸ਼ੋਭਿਤਃ
ਵਾਮਨ ਗੋਲ ਤੇ ਛੋਟਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਤਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਬਿੰਦੀ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਃ ਸ਼੍ਯਾਮਵਰ੍ਣੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਗਦਾਚਕ੍ਰੇ ਰੇਖਾ ਚੈਵ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵਤਾ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਹਨ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਲਾਈਂ ਹੈ।
ਦਾਮੋਦਰਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਥੂਲੋ ਮਧ੍ਯੇ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਦੂਰ੍ਵਾਭਂ ਦ੍ਵਾਰਸਂਕੀਰ੍ਣਂ ਪੀਤਰੇਖਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਦਾਮੋਦਰ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਕਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੀਲੀ ਲਾਈਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੋ ਹ੍ਯਨਂਤਸ੍ਤੁ ਨਾਨਾਭੋਗੇਨ ਚਿਹ੍ਨਿਤਃ । ਅਨੇਕਮੂਰ੍ਤਿਕੋਭਿਨ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਅਨੰਤ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਪੇਟਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਿਤ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁਦਿਕ੍ਸ਼ੁਸਰ੍ਵਾਸੁ ਯਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮੁਖਮ੍ । ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਿਖਰੇ ਲਿਂਗਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਯਸ੍ਯ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ
ਜੋ ਲਿੰਗ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਰਕ੍ਤਃ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਤੁ ਪਂਕਜਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਭ੍ਯਰ੍ਚਨਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦ੍ਰਰਿਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵੀਸ਼੍ਵਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਪਦਮਨਾਭ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਮਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਰੀਬ ਵੀ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰਾਂਕਿਤਂ ਹਿਰਣ੍ਯਾਂਗਂ ਰਸ਼੍ਮਿਜਾਲਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਰੇਖਾਬਹੁਲਂ ਸ੍ਫਾਟਿਕਦ੍ਯੁਤਿਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਿਤ ਹੈ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਸਿਦ੍ਧਿਕਰੀ ਕृष੍ਣਾ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਦਦਾਤਿ ਚ । ਪਾਂਡੁਰਾ ਪਾਪਦਹਨੀ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਰਫਲਪ੍ਰਦਾ
ਬਹੁਤ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ, ਸਿਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਯਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿੱਕਾ ਰੰਗ ਪਾਪ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨੀਲਾ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਰਕ੍ਤਾ ਰੋਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਰੂਕ੍ਸ਼ਾ ਉਦ੍ਵੇਗਜਨਨੀ ਵਕ੍ਰਾ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਭਾਗਿਨੀ
ਨੀਲਾ ਰੰਗ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਰੋਗ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰੁੱਖਾ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੰਕੜਾ ਗਰੀਬੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਰਾਯਣਂ ਦ੍ਵਯਮ੍ । ਤृਤੀਯਂ ਚਾਚ੍ਯੁਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤੁ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਇੱਕ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਮੰਨੋ, ਦੋ ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਰਾਇਣ, ਤੀਜਾ ਅਚ੍ਯੁਤ ਤੇ ਚੌਥਾ ਜਨਾਰਦਨ ਜਾਣੋ।
ਪਂਚਮਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਚ षष੍ਠਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਮੇਵ ਚ । ਸਂਕਰ੍षਰ੍ਣਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਚ ਅष੍ਟਮਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੰਜਵਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਛੇਵਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ, ਸੱਤਵਾਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹੈ।
ਨਵਮਂ ਚ ਨਵਵ੍ਯੂਹਂ ਦਸ਼ਮਂ ਤੁ ਤਦਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਚਾਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਨੌਵੀਂ ਰੂਪ ਨੌਂ ਵਿਅਪਕ ਹਨ, ਦਸਵੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਅਨਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਰਵੀਂ ਬਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਚਕ੍ਰਾਣਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇऽਨਂਤਸਂਜ੍ਞਕੇ । ਖਂਡਿਤੇ ਤ੍ਰੁਟਿਤੇ ਭਗ੍ਨੇ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮੇ ਨ ਦੋषਭਾਕ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ, ਚੱਕਰ ਅਨੰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ, ਫਟ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
ਇष੍ਟਾ ਚ ਯਸ੍ਯ ਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ ਤਾਂ ਯਤ੍ਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ । ਸ੍ਕਂਧੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੋऽਧ੍ਵਾਨਂ ਵਹਤੇ ਸ਼ੈਲਨਾਯਕਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋ ਰੂਪ ਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੈਲਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਯ ਵਸ਼੍ਯਂ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਂਨਿਹਿਤੋ ਹਰਿਃ
ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼, ਚਲਦੀ ਤੇ ਅਚਲ, ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਂ ਜਪਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਾਧਿਕਮ੍ । ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਚ ਨੈਮਿषੇ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਥਾ
ਉੱਥੇ ਦਾਨ, ਜਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਰਾਣਸੀ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਨੈਮਿਸ਼ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਫਲਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਪਾਪਂ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜੇਹਾ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ—
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਦਹਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨਮ੍ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮੋਦ੍ਭਵੋ ਦੇਵੋ ਯਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਾਵਤੀਭਵਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ।
ਉਭਯੋਃ ਸਂਗਮੋ ਯਤ੍ਰ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿ ਗृਹਸ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਜਾਂ ਭਿਖਾਰੀ—
ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਤਤ੍ਪੂਜਨੇਨ ਮਂਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨ ਜਪੋ ਨ ਚ ਭਾਵਨਾ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੰਤਰ, ਜਪ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ।
ਨ ਸ੍ਤੁਤਿਰ੍ਨਾਪਿ ਚਾਚਾਰਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨੇ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਗ੍ਰੇ ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਮਾਦਰਾਤ੍
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਸਤੁਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਅੱਗੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਆਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ । ਅਣੁਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਂਡਲਂ ਕੇਸ਼ਵਾਗ੍ਰਤਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਅੱਗੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਮृਦਾਧਾਤੁਵਿਕਾਰੈਸ਼੍ਚ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਂ ਦਿਵਂ ਵਸੇਤ੍ । ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪੂਰ੍ਣਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮੁਪਾਸਤੇ
ਮਿੱਟੀ, ਧਾਤੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਕਲਪ ਤੱਕ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨੇ ਚੈਵ ਹ੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਆਸਤਿਕ ਬਣਾਉਣਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਣਚਾਹੀ ਸੰਗਤ ਕਰ ਲਵੇ ਜਾਂ ਮਨਾਂ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲਵੇ—
ਤਤ੍ਪਾਪਂ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਮਂਡਯਿਤ੍ਵਾ ਹਰੇਰ੍ਗृਹਮ੍ । ਮਂਡਲਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾ ਨਾਰੀ ਕੇਸ਼ਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਨਿ ਵੈਧਵ੍ਯਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਉਹ ਪਾਪ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੇਸ਼ਵ ਅੱਗੇ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਧਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਤ੍ਯਭਾਮਾਸਂਵਾਦੇ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਵਿਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸਤਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਮਹਾਤਮ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਧਾਤ੍ਰੀਚ੍ਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਂਡਂ ਤੁ ਯੋ ਗੁਹ । ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਪਿਤਰਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਾਧਵਸ੍ਯ ਤੁ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਗੁਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਧਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।