ਪਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਚ ਗਂਗਾਂਭਃ ਸ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ। ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜਾਂ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਲ ਪੀ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਮਹਾਤਮ ਹੈ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ।
ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਵੇਦਾਨਾਂ ਯਾਵਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀਮ੍। ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋਰ੍ਧਕੋਟੀ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਵਾਯੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਜਹਨਵੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ। ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਤੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਦਿਵਿਭੁਵ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਤਾਨਿ ਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਜਾਹ੍ਨਵਿ। ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਾਬ੍ਜਸਂਭੂਤੇ ਗਂਗੇ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨਿ
ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਜਹਨਵੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਵਾਲੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੈਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਧਰ੍ਮਦ੍ਰਵੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੇ ਪਾਪਂ ਮੇ ਹਰ ਜਾਹ੍ਨਵਿ। ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਪ੍ਰਸੂਤਾਸਿ ਵੈष੍ਣਵੀ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਿਤਾ
ਹੇ ਜਹਨਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ।
ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਮੇਨਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਾਜਨ੍ਮਮਰਣਾਂਤਿਕਾਤ੍। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਧਰ੍ਮਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤਾ ਰਜਸਾ ਚ ਤੇ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ, ਜਨਮ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਓ। ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸੁਰਤ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਅਮृਤੇਨ ਮਹਾਦੇਵਿ ਭਾਗੀਰਥਿ ਪੁਨੀਹਿ ਮਾਂ। ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼੍ਲੋਕਵਰੈਰੇਭਿਰ੍ਯਃ ਸ੍ਨਾਯਾਜ੍ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਜਲੇ
ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਹੇ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਆਪਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਤਿੰਨ ਚੰਗੀਆਂ ਸਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਕृਤਾਤ੍ਪਾਪਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਮੂਲਮਂਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾ ਹਰਭਾषਿਤਮ੍
ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਹਰਾ ਨੇ ਜਾਹਨਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਸਕृਜ੍ਜਪਾਨ੍ਨਰਃ ਪੂਤੋ ਵਿष੍ਣੁਦੇਹੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਿ। ਮਂਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਯਂ- ੴਨਮੋ ਗਂਗਾਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਣ੍ਯੈ ਨਾਰਾਯਣ੍ਯੈ ਨਮੋਨਮਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਜਪ ਲਵੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਥਾਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਇਹ ਹੈ: 'ਓਂ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨਾਰਾਇਣੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਜਾਹ੍ਨਵੀਤੀਰਸਂਭੂਤਾਂ ਮृਦਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਯਃ। ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਨਾ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਗਾਜਲੋਰ੍ਮਿਨਿਰ੍ਧੂਤ ਪਵਨਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੇ ਯਦਿ। ਸ ਪੂਤਃ ਕਲ੍ਮषਾਦ੍ਘੋਰਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਧੁੱਲੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਟੱਲ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਦਸ੍ਥਿ ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਯ ਗਂਗਾਤੋਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਿ। ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਉਹ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਬਂਧੁਜਨਾਨਾਂ ਚ ਅਨਾਥਾਨਾਂ ਗੁਰੋਰਪਿ। ਗਂਗਾਯਾਮਸ੍ਥਿਪਾਤੇਨ ਨਰਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਨ੍ਨ ਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਅਨਾਥਾਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਗਂਗਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵਹੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪਿਤॄਣਾਮਸ੍ਥਿਖਂਡਕਮ੍। ਪਦੇਪਦੇਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਕਦਮ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਾ ਜਾਨਪਦਾ ਯੇ ਚ ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਕੀਟਕਾਃ। ਸ੍ਥਾਵਰਾ ਜਂਗਮਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਗਂਗਾਤੀਰਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਲੋਕ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਜਾਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੋਸ਼ਾਂਤਰ ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਮਾਨਵਾ ਦੇਵਤਾਸ੍ਸਂਤਿ ਇਤਰੇ ਮਾਨਵਾ ਭੁਵਿ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਾਹਨਵੀ ਤੋਂ ਇਕ ਕੋਸ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਾਯ ਸਂਗਚ੍ਛਨ੍ਪਥਿ ਸਂਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਦਿ। ਸ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਗਾਜਲੇ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਤੇ ਜੀਵਾਃ ਪਥਿ ਯੇ ਮृਤਾਃ। ਕੀਟਾਃ ਪਂਤਂਗਾਸ਼੍ਸ਼ਲਭਾਃ ਪਾਦਾਘਾਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾਂ
ਜੋ ਜੀਵ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੀੜੇ, ਪਤੰਗੇ ਜਾਂ ਟੱਡੂ ਹੋਣ, ਜੋ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਵਦਂਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਗਂਗਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਤੇ ਚ ਯਾਂਤਿ ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਹ੍ਨਵੀਂ ਯੇ ਚ ਨਿਂਦਂਤਿ ਪਾषਣ੍ਡੈਰ੍ਹਤਚੇਤਸਃ। ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਨਰਕਂ ਘੋਰਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਾਹਨਵੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਦੁਸ੍ਥੋਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਗਂਗੇਤਿ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਯਨ੍। ਪਠਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਮਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਾषਿਤੈਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਵੇਲੇ 'ਗੰਗਾ' ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਗਂਗਾਗਂਗੇਤਿ ਯੋ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੈਰਪਿ। ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ 'ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ' ਕਹਿੰਦਾ ਰਹੇ, ਭਾਵੇਂ ਸੌਂ ਜੋਜਨ ਦੂਰੋਂ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਧਾਸ਼੍ਚ ਪਂਗਵਸ੍ਤੇ ਚ ਵृਥਾਭਵ ਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ। ਗਰ੍ਭਪਾਤਾਦ੍ਵਿਪਦ੍ਯਂਤੇ ਯੇ ਗਂਗਾਂ ਨ ਗਤਾ ਨਰਾਃ
ਅੰਨੇ, ਲੰਘੜੇ, ਵਿਅਰਥ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ।
ਨ ਕੀਰ੍ਤਯਂਤਿ ਯੇ ਗਂਗਾਂ ਜਡਤੁਲ੍ਯਾ ਨਰਾਧਮਾਃ। ਪਰਾਨ੍ਨੋਪਦਿਸ਼ਂਤਿ ਸ੍ਮ ਵਾਤੂਲਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਭ੍ਰਮਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਹਨ। ਉਹ ਮਨੋਂ ਡੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਪਠਂਤਿ ਜਨਾ ਯੇ ਚ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਨਿष੍ਫਲਮ੍। ਗਂਗਾਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕੁਧਿਯਃ ਪਤਿਤਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਬੇਅਸਰ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਪਾਠਯਂਤਿ ਜਨਾ ਯੇ ਚ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਨਿਪਠਂਤਿ ਚ। ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਤੇ ਦਿਵਂ ਧੀਰਾਸ੍ਤਾਰਯਂਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਗੁਰੂਨ੍
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੀਰਜਵਾਨ ਲੋਕ ਸੁਗਮ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਾਥੇਯਕਂ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਯੋ ਵਸੁ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ। ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਲਭੇਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਃ ਪਰਾਨ੍ਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ ਭਾਗੀਰਥੀ (ਗੰਗਾ) ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤੁਃ ਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪ੍ਰੇਰਕਸ੍ਯ ਚ। ਇਚ੍ਛਯਾਨਿਚ੍ਛਯਾ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰੇਰਣੇਨਾਨ੍ਯਸੇਵਯਾ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ, ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ।
ਜਾਹ੍ਨਵੀਂ ਯੋ ਗਤਃ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨਿਰ੍ਜਰਾਲਯਮ੍। ਦ੍ਵਿਜਾ ਊਚੁਃ- ਗਂਗਾਯਾਃ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਵ੍ਯਾਸ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਵਿਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਵਿਆਸ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ।'
ਗਂਗਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਿਮਾਕਾਰਾ ਕੁਤਃ ਸਾ ਹ੍ਯਤਿਪਾਵਨੀ। ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕਥਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾਤਨੀਂ
'ਗੰਗਾ ਇੰਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈ?' ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਂ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਰਸਤ੍ਤਮਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਪੁਰਾ ਗਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
'ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਨੁੱਖ, ਮਨੁੱਖ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਗਏ।'