ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਪਿਤਰਂ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਸੁਹृਦ੍ਗਣਾਃ। ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਂਗਾ ਤੁ ਨ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪਿਉ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ।
ਯਥਾ ਮਾਤਾ ਸ੍ਵਯਂ ਜਨ੍ਮਮਲਸ਼ੌਚਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍। ਕ੍ਰੋਡੀਕृਤ੍ਯ ਤਥਾ ਤੇषਾਂ ਗਂਗਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਨ੍ਮਲਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਮੈਲ ਆਪ ਹੀ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਵਂਤਿ ਤੇ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਭੋਗ੍ਯਾਲਂਕਾਰਪੂਜਿਤਾਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਗਂਗਾ ਸਕृਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਰੈਸ੍ਤੁ ਯੈਃ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਖ-ਸੌਖਿਆਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਕੁਲਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁ ਭਵਾਤ੍ਤਾਰਯਤੇ ਸ਼ਿਵਾ। ਸ੍ਮृਤਾਰ੍ਤਿ ਹਰ੍ਤ੍ਰੀ ਯੈਰ੍ਧ੍ਯਾਤਾ ਸਂਸ੍ਤੁਤਾ ਸਾਧੁਮੋਦਿਤਾ
ਜਿਹੜੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਧਿਆਨ ਲਾਂਦੇ, ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਪਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਵੰਸ਼ ਗੰਗਾ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾ ਤਾਰਯਤੇ ਨॄਣਾਮੁਭੌ ਵਂਸ਼ੌ ਭਵਾਰ੍ਣਵਾਤ੍। ਸਂਕ੍ਰਾਂਤਿषੁ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਗ੍ਰਹਣੇ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ
ਗੰਗਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਚਾਂਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਵੇਲੇ ਵੀ।
ਪੁਣ੍ਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗਂਗਾਯਾਂ ਕੁਲਕੋਟਿਂ ਸਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍। ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦਿਵਾਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਗਂਗਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਾਯਣੇ
ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਤੱਕ ਉਧਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ, ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉੱਤਰਾਏਂ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ।
ਧਨ੍ਯਾ ਦੇਹਂ ਵਿਮੁਂਚਂਤਿ ਹृਦਿਸ੍ਥੇ ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ। ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਜਲੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਓਹ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਵਸਾ ਕੇ, ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਯੋ ਗਂਗਾਨੁਗਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨੁਗੋ ਹਿ ਸਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਜੋ ਸਦਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਗਂਗਾ ਵਿष੍ਣੁਮਯੀ ਯਤਃ। ਗਂਗਾਯਾਂ ਪਿਂਡਦਾਨੇਨ ਪਿਤॄਣਾਂ ਵੈ ਤਿਲੋਦਕੈਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜਲ ਦੇਣ ਨਾਲ—
ਨਰਕਸ੍ਥਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ। ਪਰਦਾਰਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯ ਬਾਧਾ ਦ੍ਰੋਹਪਰਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਜਾਂ ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਹੜਪਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ।
ਗਤਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਂਗੈਵ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ। ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਗੁਰੁਨਿਂਦਾਪਰਸ੍ਯ ਚ
ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਗੰਗਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ।
ਸਮਯਾਚਾਰਹੀਨਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਗਂਗਾਸਮਾ ਗਤਿਃ। ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਵਿਤ੍ਤਾਢ੍ਯੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਃ ਸੁਦੁष੍ਕਰੈਃ
ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਚਲਣ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਰੀਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗੰਗਾ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਵਾਲੇ ਯਗ ਜਾਂ ਔਖੇ ਤਪਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਾ ਗਂਗਾ ਸੁਖਸੌਭਾਗ੍ਯਪੂਜਿਤਾ। ਨਿਯਮੈਃ ਪਰਮੈਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਿਂ ਯੋਗੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਰੋਧਕੈਃ
ਗੰਗਾ ਸੁਖ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਲਈ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉੱਚੇ ਨਿਯਮਾਂ ਜਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਜੋਗਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਗਂਗਾ ਸੁਖਮੋਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾ। ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਸਂਘਾਤ ਪਾਪਂ ਪੁਂਸਾਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਗੰਗਾ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਖ ਤੇ ਛੁਟਕਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ; ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਗਂਗਾਯਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਭਾਙ੍ਨਰਃ। ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਗੋਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਲਭਤੇ ਯਤ੍ਫਲਂ ਦਾਨੇ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਦਿਨੇਦਿਨੇ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਹਰਤੇ ਪਾਪਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਲਭਤੇ ਦਿਵਮ੍
ਜੋ ਫਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਂਗਾਦਪਿ ਸਾ ਗਂਗਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾ ਤ੍ਵਵਗਾਹਿਤਾ। ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚਾਪਲ੍ਯਂ ਵਾਸਨਾਸ਼ਕ੍ਤਿਸਂਭਵਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਗੰਗਾ ਜੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਈਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਠਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਘृਣਤ੍ਵਂ ਤਤੋ ਗਂਗਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਪ੍ਰਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਲਾषਿਤਾ
ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਕਰੂਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਏ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਵਲ ਲਾਲਚ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਧਰ੍ਮੇ ਰੁਚਿਸ਼੍ਚੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਯਦृਚ੍ਛਾਲਾਭ ਸਂਤੋषਸ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇषੁ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਰਾਏ ਧਰਮ ਵਲ ਰੁਝਾਨ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਸਮਤ੍ਵਂ ਚ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਮਜ੍ਜਨਾਦ੍ਭਵੇਤ੍। ਯਸ੍ਤੁ ਗਂਗਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸੁਖਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਗੰਗਾ ਜੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲ ਸਮਾਨਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਸ ਏਵੇਹ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਃ। ਗਂਗਾਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯਸ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਕृਤਕृਤ੍ਯਸ੍ਸ ਵੈ ਮੁਕ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਃ। ਯਜ੍ਞੋ ਦਾਨਂ ਤਪੋ ਜਪ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚ ਸੁਰਪੂਜਨਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰੇ ਕਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਯਜਨਾ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਜਪ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ—
ਗਂਗਾਯਾਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕੋਟਿਕੋਟਿ ਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍। ਅਨ੍ਯਸ੍ਥਾਨੇ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਗੰਗਾ ਜੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਆਤ੍ਮਨੋ ਜਨ੍ਮਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਸਂਗਤੇ ਦਿਨੇ
ਜੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਹਨਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ—
ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗਂਗਾਯਾਂ ਸ੍ਵਕੁਲਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍। ਆਦਰੇਣ ਯਥਾ ਸ੍ਤੌਤਿ ਧਨਵਂਤਂ ਸਦਾ ਨਰਃ੫੦ 1.62.
ਉਸ ਦਿਨ ਗੰਗਾ ਜੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਧਨਵਾਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕृਦ੍ਗਂਗਾਂ ਤਥਾ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍। ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਪਿ ਗਂਗਾਯਾਂ ਯੋਸੌ ਨਾਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਂ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ—
ਕਰੋਤਿ ਪੁਣ੍ਯਵਾਹਿਨ੍ਯਾਸ੍ਸ ਵੈ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਭਾਵਯਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਨਾਗਾਂਸ੍ਤਾਰਯਤੇਪ੍ਯਧਃ
ਉਹ ਵੀ ਗੰਗਾ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵਿ ਤਾਰਯਤੇ ਦੇਵਾਨ੍ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਸ੍ਮृਤਾ। ਜ੍ਞਾਨਤੋਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਾਪਿ ਕਾਮਤੋऽਕਾਮਤੋਪਿ ਵਾ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਗਿਆਨ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ—
ਗਂਗਾਯਾਂ ਚ ਮृਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਿਂਦਤਿ। ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮਨੀषਿਣਃ
ਗੰਗਾ ਜੀ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਵਸਥਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਗਿਆਨੀ ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਗਂਗਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ। ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਸ਼੍ਚਰੇਤ੍ਕਾਯਸ਼ੋਧਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਗੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਲਵੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ—