ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਵਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤੋषਯੇਦਚ੍ਯੁਤਂ ਨਰਃ । ਸਂਸ੍ਨਾਪਯੇਦ੍ਧਰਿਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੀਰ੍ਥਚਂਦਨਵਾਰਿਭਿਃ
ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਚੰਦਨ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਂਦਨੇਨਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਂਗਂ ਧੂਪਪੁष੍ਪੈਰਲਂਕृਤਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਦਾਨਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਲਗਾ ਕੇ, ਧੂਪ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍ । ਏਵਂ ਮਾਸੋਪਵਾਸਾਦ੍ਧਿ ਕृਤ੍ਵਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਏਵਂ ਮਾਸੋਪਵਾਸਾਂਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤੈਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਯਾਪਯੇਤ੍ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ਵੈ ਵਿਧਿਨਾ ਯੇਨ ਤਚ੍ਛृਣੁ । ਕਾਰਯੇਦ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਯਜ੍ਞਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪੋषਿਤਃ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਯਜਨ ਕਰੇ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ਮਾਚਾਰ੍ਯਾਨੁਜ੍ਞਯਾ ਹਰਿਮ੍ । ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹ੍ਯਭਿਵਾਦ੍ਯ ਗੁਰੁਂ ਤਥਾ
ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।
ਤਤੋਨੁਭੋਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਨਮਸ੍ਕਾਰਪੁਰਃਸਰਮ੍ । ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਕੁਲਚਾਰਿਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਨਤਤ੍ਪਰਾਨ੍
ਫਿਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਤਾਂਬੂਲਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਾਨਿ ਭੋਜਨਾਚ੍ਛਾਦਨਾਨਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤੈਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂਬੂਲ, ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਵੇ।
ਯੋਗਪਟ੍ਟਾਨਿ ਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਵ ਹਿ । ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ
ਯੋਗ ਪੱਟੇ, ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਸੂਤਰ ਵੀ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਦੇਵੇ।
ਤਤੋਨੁਪੂਜਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤਰਣਸਂਸ੍ਕृਤਾਮ੍ । ਸਾਚ੍ਛਾਦਨਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਂ ਸੋਪਧਾਨਾਮਲਂਕृਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ, ਸੁਭ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਤਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੇਜ ਅਤੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕਰੇ।
ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋਮੂਰ੍ਤਿਂ ਕਾਂਚਨੀਂ ਤੁ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਮਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਰਗਾਦਿਭਿਃ
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਵਾਕੇ, ਉਸ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਆਸਨਂ ਪਾਦੁਕਾਂ ਛਤ੍ਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਮੁਪਾਨਹੌ । ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਸ਼ਯਾਯ੍ਯਾਮੁਪਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ 6.119.
ਉਹ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਆਸਣ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀ, ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ, ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਰੱਖੇ।
ਏਵਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ ਤਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ । ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਚ੍ਚਾਨੁਮੋਦਾਰ੍ਥਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਜ ਦੀ ਨਿਯਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ, 'ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਤਤੋ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਥਾਨਮਨਾਮਯਮ੍ । ਮਂਡਪਸ੍ਥਾਂ ਸ੍ਤੁਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨਿਤਿ ਵਾਚ੍ਯਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਹੀਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨਂ ਸਰ੍ਵਹੀਨਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਸਰ੍ਵਂਸਂਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਯਾਤੁ ਭਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਵਿਧਿਰ੍ਮਾਸੋਪਵਾਸਸ੍ਯ ਯਥਾਵਤ੍ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਘਾਟ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਮਾਸਿਕ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਵਿਧੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾ। ਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਤ੍ਯਭਾਮਾਸਂਵਾਦੇ ਮਾਸੋ। ਪਵਾਸਕਥਨਂਨਾਮੈਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਤਯਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇਕਸੌ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਮਾਸ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਾਵਕਿਃ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਾਰ੍ਚਨਂ ਭੂਯਸ੍ਤਚ੍ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਵਕ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ; ਹੁਣ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯ ਉਵਾਚ। ਭਗਵਨ੍ਯੋਗਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵੇਧਰ੍ਮਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਮਯਾ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਾਰ੍ਚਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ
ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਸਾਧੁਸਾਧੁ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯਨ੍ਮਾਂ ਹਿ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ । ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮਮ ਵਤ੍ਸਲ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ, ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ, ਹੇ ਮਹਾ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ—ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਤੁ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਮਹਾਸ਼ਯ ਮਹਾਸੇਨ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਂਹਿਤਮ੍
ਹੇ ਮਹਾ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਮਹਾਸੇਨਾ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਸਦਾ ਇਕਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਣਮਿਤਂ ਯੇਨ ਸ੍ਨਾਪਿਤਂ ਪੂਜਿਤਂ ਤਥਾ । ਯਜ੍ਞਕੋਟਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਗਵਾਂ ਕੋਟਿਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਤੇਨ ਤਥਾ ਵਤ੍ਸ ਗਰ੍ਭਵਾਸਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ । ਪੀਤਂ ਯੇਨ ਸਦਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਜਲਮ੍
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦਾ ਜਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਂਦਾ ਹੈ—
ਕਾਮਾਸਕ੍ਤੋऽਪਿ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਚ੍ਯੁਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ, ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾ ਬਿਂਬਂ ਹਤ੍ਵਾ ਕੋਟਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ੍ਮृਤਂ ਸਂਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਧ੍ਯਾਤਂ ਪੂਜਿਤਂ ਚ ਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਕਰੋੜਾਂ ਬਰਬਾਦੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਉਚਾਰਨਾ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ—
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਾਂਤਿ ਪਾਪਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਸਿਂਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾ ਯਾਂਤਿ ਵਨੇ ਮृਗਗਣਾ ਭਯਾਤ੍
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਕਈ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਤੁ ਮਨੁਜਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨੇ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤਭਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਥਾ ਮਰਣਜਨ੍ਮਨੋਃ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੌਤ ਤੇ ਜਨਮ ਦਾ।
ਗਂਧਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਦੀਪੈਰ੍ਧੂਪੈਰ੍ਵਿਲੇਪਨੈਃ । ਗੀਤੈਰ੍ਵਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਇਤਰ, ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ, ਦੀਵੇ, ਧੂਪ, ਲੇਪ, ਗੀਤ, ਵਾਜੇ ਤੇ ਸਤੁਤੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੁਰੁਤੇ ਮਾਨਵੋ ਯਸ੍ਤੁ ਕਲੌ ਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ । ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਮਤੇ ਵਿष੍ਣੁਸਦ੍ਮਨਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਨਮਸ੍ਕਾਰੋ ਭਾਵੇਨਾਪਿ ਨਰੈਃ ਕृਤਃ । ਮਾਨੁषਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਮਦ੍ਭਕ੍ਤਾ ਯੇ ਨਰਾ ਭੁਵਿ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ—ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ?