ਉਦ੍ਭਵਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਮੁਨਿਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯਃ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਮੈਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਜੋ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਦਮਜੀ ਦੇ ਵਰਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਂਤਨੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਪਤ੍ਨੀ ਤਸ੍ਯ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਅਮੋਘੇਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਮੋਘਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਤਿਮਨ੍ਵੇष੍ਟੁਂ ਯਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਤਦ੍ਗृਹਮ੍। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਨਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਲਈ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਦਦੌ। ਦੂਰੇਭਿਵਾਦਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਹ
ਉਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਦਿੱਤਾ। ਦੂਰੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਵਦ੍ਯਾਂਗੀਂ ਧਾਤਾ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਗਤਃ। ਸ੍ਰष੍ਟਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਧਾਯਾਚਿਂਤਯਤ੍ਤਾਂ ਪੁਰੋਗਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਬੀਜਂ ਪਪਾਤ ਖਟ੍ਵਾਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗਤਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ਪਰਿਪੀਡਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੀਜ ਖੱਟ ਤੇ ਡਿੱਗੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ।
ਅਥਾਯਾਤੋ ਮੁਨਿਰ੍ਗੇਹਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਪੀਠੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ। ਤਮਪृਚ੍ਛਦ੍ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਕਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਤ੍ਰਾਗਤਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਘਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪੀਠ ਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਆਇਆ ਸੀ?'
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋऽਮੋਘਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹ੍ਯਤ੍ਰਾਗਤਃ ਪਤੇ। ਤ੍ਵਾਮੇਵਾਨ੍ਵੇषਿਤੁਂ ਨਾਥ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੋਤ੍ਰ ਪੀਠਕਃ
ਫਿਰ ਅਮੋਘਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪਤੀ, ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪੀਠ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।'
ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਚਾਤ੍ਰ ਤਪਸਾ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਂ ਤੇਨੈਵ ਚ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾ
'ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣ।' ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਦੁਜਨਮ ਨੇ ਸੱਚ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੇਤਃ ਪਰਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਾਲਯਸ੍ਵ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ। ਉਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਸੁਤਸ੍ਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਪਾਵਨਃ
'ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਔਰਤ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਸੰਭਾਲ। ਤੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਆਵਯੋਃ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਯਾਣਂ ਫਲਿष੍ਯਤਿ ਮਨੋਗਤਮ੍। ਤਤਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤਸ੍ਯ ਆਜ੍ਞਾਮਾਗृਹ੍ਯ ਸਂਭਵਾਤ੍
'ਸਾਡੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਫਲ ਲੈਣਗੀਆਂ।' ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ—
ਪਪੌ ਰੇਤੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਆਵਰ੍ਤ ਇਵ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਰੌਦ੍ਰਗਰ੍ਭ ਇਤਿ ਸ੍ਫੁਰਨ੍
ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਦਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਹ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ 'ਰੌਦਰਗਰਭ' ਵਜੋਂ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸੋਢੁਂ ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸ਼ਂਤਨੁਂ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤਃ। ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਨਾਥ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮ੍ਯਧੁਨਾ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਪਤੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਹ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਦੀ।'
ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਪ੍ਰਾਣੋ ਮੇ ਸਂਚਲਤ੍ਯਪਿ। ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਮਹਾਭਾਗ ਗਰ੍ਭਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰ ਚ
'ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੁਕਮ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਗਰਭ ਕਿੱਥੇ ਛੱਡਾਂ।'
ਪਤ੍ਯੁਰਾਜ੍ਞਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਮੁਕ੍ਤੋ ਗਰ੍ਭੋ ਯੁਗਂਧਰੇ। ਪਯਸ੍ਤੇਜੋਮਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਗਰਭ ਯੁਗੰਧਰ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਧ ਤੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਕਿਰੀਟੀ ਨੀਲਵਾਸਸਾ। ਰਤ੍ਨਦਾਮ੍ਨਾ ਚ ਵਿਦ੍ਧਾਂਗੋ ਦੁਃਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਗਣਃ
ਉਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮੋਹਰ ਸੀ, ਨੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਸੀ, ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਮਵਾਕਿਰਨ੍। ਪ੍ਰਸੂਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ 'ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਰਾਮ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪ੍ਰਜਾਤੋਹਂ ਭृਗੋਃ ਕੁਲੇ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਪਿਤृਹਂਤॄਂਸ੍ਤੁ ਸਸੈਨ੍ਯਬਲਵਾਹਨਾਨ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ 'ਰਾਮ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਗਤਾਨ੍ਭੀਤਾਨ੍ਪਂਕੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਯੁਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸਮਂ ਘੋਰਂ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਕੀਚੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਘਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਆ ਗਿਆ।
ਪਂਕਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਠਾਰਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਂ ਨੈਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ। ਤਤਃ ਖੇ ਚਾਭਵਦ੍ਵਾਣੀ ਰਾਮ ਮਦ੍ਵਚਨਂ ਕੁਰੁ
ਕੀਚੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਰਾ ਕੁਠਾਰ ਧੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: 'ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।'
ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕੁਠਾਰਂ ਤੇ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਚ ਭਵੇਦਿਹ। ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਾਂ ਜਾਤਾਨਾਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
'ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਕੁਠਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਜਨਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਤਿष੍ਠ ਮਾਨਦ। ਚਪਲਂ ਗਚ੍ਛ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸੁਮਹਾਂਤਿ ਚ
'ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੋ; ਵੱਡੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਓ।'
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤੀਰ੍ਥੇ ਪਰ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਦ੍ਯਦਿ। ਤਂ ਚ ਜਾਨੀਹਿ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
'ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਜੇ ਤੇਰਾ ਕੁਠਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਯਯੌ ਤਦਾ। ਗਂਗਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਂ ਕਾਵੇਰੀਂ ਸਰਯੂਂ ਤਥਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਮਦਗਨਯਾ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ: ਗੰਗਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ, ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਸਰਯੂ।
ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਚ ਯਮੁਨਾਂ ਕਦ੍ਰੂਂ ਚ ਵਸੁਦਾਂ ਤਥਾ। ਅਨ੍ਯਾਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਦਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਗੌਰੀਂ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਗੋਦਾਵਰੀ, ਯਮੁਨਾ, ਕਦਰੂ, ਵਸੁਦਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਖਦਾਈ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਗੌਰੀ।
ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਸਦਾਗਤਿਸਮਸ੍ਯ ਚ। ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨ ਪੁਨਰ੍ਨਿਰ੍ਮਲੋऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਮੁਕਤ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ; ਹਰ ਥਾਂ ਧੋਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਕੁਠਾਰ ਮੁੜ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਗਿਰਿਗੁਹਾਂ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਚ ਪਰ੍ਵਤਮ੍। ਗਿਰਿਕੂਟਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭ੍ਯਂ ਯਯੌ ਤੀਰ੍ਥਮਸੌ ਹਰਿਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ, ਔਖਾ ਜੰਗਲ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ; ਉਹ ਹਰੀ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਗਿਆ।
ਨ ਚ ਨਿਰ੍ਮਲਤਾਮੇਤਿ ਕੁਠਾਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਚ। ਵਿषਾਦਮਗਮਤ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਪਰ ਉਥੇ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਕੁਠਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਉਥੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਾਹੇਤਿ ਵਿਵਿਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੋਪਵਿਸ਼੍ਯ ਧਰਾਤਲੇ। ਪ੍ਰਚਿਂਤਾਮਗਮਦ੍ਵੀਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਪੁਨਸ੍ਤਥਾ
ਹਾ-ਹਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਉਹ ਵੀਰ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖੀ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਗੁਹੋਦਰੇ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਗਤ੍ਵਾ ਕੁਂਡਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ
'ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਹੈ'; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁੰਡ ਵੇਖਿਆ।