ਤਥਾ ਰੋਗਪ੍ਰਤੀਕਾਰਃ ਪਥ੍ਯਮੌषਧਸਂਚਯਂ। ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਗ੍ਰਹਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਵਿਜਯੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਚੰਗਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਦਵਾਈ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ, ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ— ਇਹ ਸਭ ਦੌਲਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚ ਜਨ੍ਮਨਾ ਵਾਰ੍ਤਾ ਵਸੁਯੋਗੇਨ ਲਭ੍ਯਤੇ। ਭੂਤਭਵ੍ਯਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਕृਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍
ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਹੁਧਨਂ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਭੋਗ੍ਯਂ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵਿਤਰਣਾਦੇਵ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਹ੍ਯਚਿਰਾਦਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਧ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਅਕਾਮਾਚ੍ਚ ਵ੍ਰਤਂ ਸਰ੍ਵਮਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਨਮ੍। ਦਯਾ ਜਪ੍ਯਸਮਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਂਤੋषੋ ਧਨਮੇਵ ਚ
ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਦਇਆ ਜਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਹੀ ਅਸਲ ਦੌਲਤ ਹਨ।
ਅਹਿਂਸਾ ਪਰਮਾ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ਼ਿਲੋਂਛਵृਤ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ। ਸ਼ਾਕਾਹਾਰਃ ਸੁਧਾਤੁਲ੍ਯ ਉਪਵਾਸਃ ਪਰਂਤਪ
ਅਹਿੰਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਹੈ, ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਨ ਹੈ; ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਸਂਤੋषੋ ਮੇ ਮਹਾਭੋਗ੍ਯਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਵਰਾਟਕਮ੍। ਮਾਤृਵਤ੍ਪਰਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਲੋष੍ਠਵਤ੍
ਸੰਤੋਖ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੋਹਰ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਧਨ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਡੱਲੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਪਰਦਾਰਾ ਭੁਜਂਗਾਭਾਃ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞ ਇਦਂ ਮਮ। ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਂ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਗੁਣਾਕਰ
ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੱਪ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਯਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ— ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖਜਾਨੇ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦ੍ਧਿ ਪਂਕਸ੍ਯ ਦੂਰਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਰਂ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਂ ਪਪਾਤ ਹ
ਕਾਦ ਨੂੰ ਧੋਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੂਰੋਂ ਨਾ ਛੁਹਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਰਿਦੇਸ਼ੇ ਤਨੌ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇਰਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ। ਦੇਵਦੁਂਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਨृਤ੍ਯਂਤ੍ਯਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਖਾਏ, ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡੰਗ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨੱਚੇ।
ਜਗੁਰ੍ਗਂਧਰ੍ਵਪਤਯੋ ਵਿਮਾਨਂ ਚਾਪਤਦ੍ਦਿਵਃ। ਊਚੁਰ੍ਦੇਵਗਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਮਾਨਮਿਦਮਾਰੁਹ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਮਾਨ ਆ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ।'
ਸਤ੍ਯਲੋਕਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗ੍ਯਂ ਮਹੇਂਦ੍ਰਵਤ੍। ਸਂਖ੍ਯਾ ਤੇਨਾਪਿ ਵਰ੍ਤੇਤ ਭੋਗ੍ਯਕਾਲਸ੍ਯ ਧਾਰ੍ਮਿਕ
ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ; ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਹੇ ਧਰਮੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇषੁ ਚ ਦੇਵੇषੁ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕਥਂ ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਂਥਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚੇष੍ਟਾਸ੍ਯ ਭਾषਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ— 'ਇਸ ਨਿਰਧਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ, ਚਲਣ ਤੇ ਬੋਲ ਕਿਵੇਂ ਪਾਏ?'
ਕਿਂ ਵਾ ਹਰਿਹਰੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਿਂ ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ। ਕਿਂ ਵਾ ਮਚ੍ਛਲਨਾਦੇਵ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧਰ੍ਮ ਇਹਾਗਤਃ
'ਕੀ ਇਹ ਹਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹਰਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ? ਜਾਂ ਇਹ ਸ਼ਕਰ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ? ਜਾਂ ਧਰਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਆਪ ਆ ਗਿਆ?'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਪਣਸ਼੍ਚਾਸੌ ਸ੍ਮਿਤੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਂ ਚੈਵ ਵੋ ਧਰ੍ਮਮਹਂ ਵਿष੍ਣੁਰਿਹਾਗਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕਸ਼ਪਣਕ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ— 'ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਪਰਖਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਵਿਮਾਨੇਨ ਦਿਵਂ ਗਚ੍ਛ ਸਕੁਟੁਂਬੋ ਮਹਾਮੁਨੇ। ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸਦੈਵ ਨਵਯੌਵਨਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹੋ; ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹੋਗੇ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਭਾਗ੍ਯਾਨਂਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਲਪ੍ਸ੍ਯਥ। ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦਿਵ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਤਹੀਣ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਂਗੇ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦਿਵਿਆ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਰਹੋਗੇ।
ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਸਹਸਾ ਨਾਕਂ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਬਂਧੁਜਨੈਰ੍ਵृਤਾਃ। ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਜਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਲੋਭਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ਯਯੁਰ੍ਦਿਵਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰੰਤ ਅਸਮਾਨ ਪਹੁੰਚ ਗਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਲੋਭ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਾਧਾਰਸ੍ਤਥਾਧੀਮਾਨ੍ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਯੇ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਤੁਲਾਧਾਰਾ, ਜੋ ਸਚ ਅਤੇ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੂਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ।
ਤੁਲਾਧਾਰਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁਰਲੋਕੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਪਿ ਭੂਦੇਵ ਸਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜ
ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਲਾਧਾਰਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਜਾਓ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਕृਤ੍ਪਠਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਫਲਂ ਲਭੇਤ੍। ਲੋਕਾਨਾਂ ਪੁਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਦੇਵਾਨਾਮਰ੍ਚ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਅਦ੍ਰੋਹਕਸ੍ਯ ਚਾਖ੍ਯਾਤੋ ਮਹਿਮਾ ਲੋਕਦੁਃਸਹਃ। ਏਕਤਲ੍ਪਗਤਾਂ ਵਾਮਾਂ ਕ੍ਸ਼ਾਂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਜਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਦ੍ਰੋਹੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਪਰਾਈ ਵਧੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਸਭ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਮਪਿਦੁਃਸਾਧ੍ਯਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਂ। ਸੁਰਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਵਿषਮਂ ਤਤ੍ਸਮਂ ਗਤਃ
ਗਿਆਨੀਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਉਹ ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ਵਿषਮਂ ਕਾਮਂ ਜੇਤੁਂ ਕਃ ਪੁਰੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ। ਅਦ੍ਰੋਹਕਮृਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਸ ਏਵ ਭਵਜਿਤ੍ਪੁਮਾਨ੍
ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਆਪਣੀ ਫਿਤਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਦ੍ਰੋਹੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਅਹਲ੍ਯਾਹਰਣਾਦੇਵ ਸੁਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਭਗਾਂਕਤਾ। ਪੁਨਰ੍ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਾਗ ਲੱਗ ਗਿਆ; ਪਰ ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇ ਚ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ। ਦ੍ਵਿਜ ਉਵਾਚ- ਕਥਂ ਚ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਅਹਲ੍ਯਾਹਰਣਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਗਿਆ?
ਭਗਾਂਕਤ੍ਵਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਰਾਧਿਪਃ। ਨ ਗਾਂ ਕੋਪਿ ਭਗਾਂਕਤ੍ਵਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸੁਰਰਾਟ੍ਕਥਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਿਵੇਂ ਦਾਗ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ? ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਕ ਐਸਾ ਦਾਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?
ਦੁਃਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸੁਰਵੈਕਲ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਵਤਃ। ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਪੁਰਾ ਸ੍ਵਾਂਤੋਦ੍ਭਵਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਲੋਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਘਾਟ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਂ। ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਧੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਗੌਤਮਾਯ ਦਦੌ ਧਾਤਾ ਲੋਕਪਾਲਾਗ੍ਰਤੋ ਮੁਦਾ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਮਨ੍ਮਥਾਵਿष੍ਟਚੇਤਸਾਮ੍
ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਟਾ ਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਚੀਪਤੇਸ੍ਤੁ ਸਂਮੋਹੋ ਹृਦਿ ਸ਼ਲ੍ਯ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਲੋਕਪਾਲਾਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੁਵੇषਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਸੋਹਣੀ ਸਜੀ-ਸਜਾਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ—