ਸਦਾਪਿ ਲਾਭਵਿਰਹੋ ਨ ਪਰਸ੍ਵਂ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍। ਤਸ੍ਯ ਜਿਜ੍ਞਾਸਯੈਵਾਹਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਕਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਲਏ।
ਅਵਕੋਟੇ ਨਦੀਤੀਰੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਾਦਰਮ੍। ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਤਨ੍ਨ ਲੋਭੇ ਕੁਰਤੇ ਮਨਃ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਵੇਖੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਿਆ।
ਇਤਰਸ੍ਯ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਯਯੌ। ਤਤੋ ਵਿਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਹृਦਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜ
ਜਦ ਉਸਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਬਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਉਦੁਂਬਰਂ ਹੇਮਗਰ੍ਭਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਾਤਿਤਮ੍। ਕਿਂਕਰੇ ਚ ਨਦੀਤੀਰੇ ਵਿਕੋਣੇ ਜਨਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇਕ ਸੁੰਨੇ ਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅੰਜੀਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਯਾਤਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਦृष੍ਟਂ ਤੇਨ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਅਲਂ ਵਿਧਾਨਮੇਤਤ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਚੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਉਹ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਜਤਨ ਕਾਫੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਬਣਾਵਟੀ ਵੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਹਣੇ ਵਾਧੁਨਾ ਚਾਸ੍ਯ ਅਲੋਭਂ ਨष੍ਟਮੇਵ ਮੇ। ਅਸ੍ਯੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕष੍ਟਮਹਂਕਾਰਪਦਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਹੁਣ ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕੀ, ਉਸਦੀ ਲਾਲਚ ਰਹਿਤਤਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤੋ ਲੋਭਸ੍ਤਤੋ ਲਾਭੋ ਲਾਭਾਲ੍ਲੋਭਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ। ਲੋਭਗ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਨਿਰਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਥੇ ਲਾਲਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਲਾਭ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਾਭ ਤੋਂ ਲਾਲਚ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਨੋ ਵਿਗੁਣਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਯਦਾ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਤਦਾ ਮੇ ਦਾਰਪੁਤ੍ਰਾਣਾਮੁਨ੍ਮਾਦੋ ਹ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਧਨ ਪਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲਪਨ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਮਾਦਾਤ੍ਕਾਮਸਂਜਾਤ ਵਿਕਾਰਾਨ੍ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਃ। ਭ੍ਰਮਾਨ੍ਮੋਹੋਪ੍ਯਹਂਕਾਰਃ ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਾਵਤਃ ਪਰਂ
ਪਾਗਲਪਨ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਤਪਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤਪਸਿ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਪਂਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮੋਹਕਾਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤਪ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦਾ ਕੀਚੜ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਂਖਲਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧੋ ਨੈਵੋਦ੍ਧृਤਿਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਏਤਦ੍ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋऽਸੌ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗृਹਂ ਗਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜਿਆ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਦੇਵਾ ਮੁਦਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਂਥਿਰੂਪਮਾਦਾਯ ਤਸ੍ਯਾਂਤਿਕ ਗृਹਂ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ, ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ!'। ਉਹ ਭੀ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆ ਗਏ।
ਗਤ੍ਵਾਹਂ ਦੈਵਸਂਵਾਦਮਵਦਂ ਭੂਤਵਰ੍ਤਨਮ੍। ਤਤੋਭ੍ਯਾਸਪ੍ਰਸਂਗਾਚ੍ਚ ਜਨਾਨਾਂ ਚ ਪਰਿਪ੍ਲਵਾਤ੍
ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਦਿਵਿਆ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਫਿਰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਆਦਤ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ—
ਤਸ੍ਯ ਯੋषਾ ਤਦਾਗਤ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੈਵਕਾਰਣਮ੍। ਤਤੋਹਮਵਦਂ ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵਾ ਚੇਤੋਗਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਈ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਜਲਦੀ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਭृਤੋਥ ਨਿਨਾਦਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ। ਹृਦ੍ਗਤਂ ਪਤਿਨਾ ਤੇਦ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਦਤ੍ਤਮਜ੍ਞਵਤ੍
ਚੁੱਪਚਾਪ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੀਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾਇਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਅਣਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪੁਨਰ੍ਨਾਸ੍ਤੀਹ ਤੇ ਵਸੁ। ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤਿ ਦੌਰ੍ਵਿਧ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ। ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਦੁੱਖ ਉਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣੇ ਹੀ ਆਉਣੇ ਹਨ।
ਗਚ੍ਛ ਮਾਤਰ੍ਗृਹਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਲਬ੍ਧਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਪृਚ੍ਛਤਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵੈ ਸ਼ਿਵਂ ਸਾ ਚ ਵਚਨਂ ਪਤ੍ਯੁਰਂਤਿਕੇ
ਮਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ—
ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਃ। ਸ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਾਗਤੋਸੌ ਮਮਾਂਤਿਕਮ੍
ਉਹ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਨਿਭृਤਂ ਮਾਮੁਵਾਚੇਦਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਤ੍ਵਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਯ। ਕ੍ਸ਼ਪਣਕ ਉਵਾਚ- ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਚਿਰਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਹੇਲਯਾ ਤृਣਵਤ੍ਕਥਮ੍
ਉਸਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੱਸ।' ਭਿਖਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਸ ਅੱਖ ਨੂੰ ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਫ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਬੇਧਿਆਨੀ ਨਾਲ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ?'
ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਯਤਸ੍ਤਾਤ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭਾਗ੍ਯਮਕਂਟਕਮ੍। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤੁਲਂ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਭਾਵੁਕਂ ਪੁਨਃ
ਤੂੰ ਜੋ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ, ਦੋਸਤ, ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੇਫਿਕਰੀ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਅਦੁੱਤੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ, ਜਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਬਂਧੂਨਾਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਮਾਜਨ੍ਮਮਰਣਾਂਤਿਕਮ੍। ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਚਾਤ੍ਮਨਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮृਤਾਨਾਂ ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਜਨਮ ਮੌਤ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਦੀ ਨਿਸਚਿਤ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੇਖੇਂਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਦ੍ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗ੍ਯਮਕਂਟਕਮ੍। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤੁਲਂ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਵਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਫੜ ਲੈ ਤੇ ਸੁਖੀ-ਚੈਨ ਵਾਲਾ ਭੋਗ ਭੋਗ। ਅਦੁੱਤੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਨ ਮੇ ਵਿਤ੍ਤੇ ਸ੍ਪृਹਾ ਚਾਸ੍ਤਿ ਧਨਂ ਸਂਸਾਰ ਵਾਗੁਰਾ। ਤਦ੍ਵਿਧੌ ਪਤਿਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਨ ਪੁਨਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ। ਧਨ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਫਾਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।'
ਸ਼ृਣੁ ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਦੋषਮਿਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ। ਭਯਂ ਚੋਰਾਚ੍ਚ ਜ੍ਞਾਤਿਭ੍ਯੋ ਰਾਜਭ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਕਰਾਦਪਿ੫੦ 1.53.
'ਧਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸੁਣ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ: ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਹੀ ਡਰ ਹੈ।'
ਸਰ੍ਵੇ ਜਿਘਾਂਸਵੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪਸ਼ੁਮਤ੍ਸ੍ਯਵਿਵਿष੍ਕਿਰਾਃ। ਤਥਾ ਧਨਵਤਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਥਮਰ੍ਥਾਸ੍ਸੁਖਾਵਹਾਃ
ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀ। ਫਿਰ ਧਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਨ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਯਾਂਤਕਰੋ ਹ੍ਯਰ੍ਥਸ੍ਸਾਧਕੋ ਦੁਰਿਤਸ੍ਯ ਚ। ਕਾਲਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਗੇਹਂ ਨਿਦਾਨਂ ਦੁਰ੍ਗਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਧਨ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲ ਆਦਿਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਘਰ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਪਣਕ ਉਵਾਚ- ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਂਧਵਾਃ। ਕੁਲਂ ਸ਼ੀਲਂ ਚ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯਂ ਰੂਪਂ ਭੋਗ੍ਯਂ ਯਸ਼ਃ ਸੁਖਮ੍
ਕਸ਼ਪਣਕ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹਨ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਅ, ਗਿਆਨ, ਸੋਹਣਾਪਣ, ਆਨੰਦ, ਇਜ਼ਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ—
ਧਨੇਨ ਤੁ ਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰੋਜ੍ਝਿਤਸ੍ਯ ਚ। ਕਥਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮਂ ਦੀਨਾਨਾਂ ਜਨ੍ਮਨਃ ਕਥਂ
ਪਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਦੋਸਤੀ ਕਿਵੇਂ, ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ, ਤੇ ਗਰੀਬ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ?
ਸਤ੍ਵਾਦਿਕ੍ਰਤੁਕਾਰ੍ਯਂ ਚ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯੁਪਕਾਰਕਂ। ਦਾਨਂ ਨਾਕਸ੍ਯ ਸੋਪਾਨਂ ਨਿਃਸ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਦਾਨ, ਯਜਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤਲਾਬਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾਨ— ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗਰੀਬ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਵ੍ਰਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਧਰ੍ਮਾਦਿਸ਼੍ਰਵਣਂ ਭृਸ਼ਮ੍। ਪਿਤृਯਜ੍ਞਾਦਿਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਨਿਰ੍ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਧਰਮ ਸੁਣਨਾ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ— ਇਹ ਸਭ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।