ਤੁਲਾਧਾਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਸਦृਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍
ਤੁਲਾਧਾਰਾ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ 'ਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਤ੍ਯਂ ਤੁ ਤੁਲਯਾ ਧृਤਮ੍। ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਤੋਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੱਚ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸਾਧ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੋ ਹਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ। ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਾ ਧੇਨੁਰ੍ਬਹੁਲਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਾਮਿਨੀ
ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗਾਂ ਬਹੁਲਾ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਸਮਾਧਾਯ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਾ। ਤਥਾਯਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮृषਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਸੁਲਝਾ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਵਾਹ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।
ਬਹ੍ਵਰ੍ਘਮਲ੍ਪਮਰ੍ਘਂ ਚ ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਣੇ ਸੁਧੀਃ। ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਭਵੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ 'ਚ ਕੀਮਤ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘੱਟ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਵਾਹ ਬਣਨ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਯਯੁਃ। ਵਾਵਦੂਕਃ ਸਭਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਤਿ ਵਾਕ੍ਪਤਿਃ
ਜੋ ਗਵਾਹ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬੋਲਣ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਸਭਾ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਸੱਚ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਸ ਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਗੇਹਂ ਯਜ੍ਞੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍। ਸਭਾਯਾਂ ਯੋ ਵਦੇਤ੍ਸਤ੍ਯਮਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭਾ 'ਚ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਭਾਦ੍ਦ੍ਵੇषਾਨ੍ਮृषੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਰੌਰਵਂ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਤੁਲਾਧਾਰੋ ਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ੂਰ ਏਵ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਲਾਧਾਰਾ ਸਭ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸੱਚਾ ਵੀਰ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਲ੍ਲੋਭਸਂਤ੍ਯਾਗਾਨ੍ਨਾਕੇ ਨਿਰ੍ਜਰਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਨ ਲੋਭੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਅਮਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਸ਼ਾਕੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਤਥਾ ਸ਼ਿਲੋਂਛਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍। ਜਰ੍ਜਰਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਕਰੌ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਹ ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਦੋ ਜੋੜੇ ਕੱਪੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾਪਿ ਲਾਭਵਿਰਹੋ ਨ ਪਰਸ੍ਵਂ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍। ਤਸ੍ਯ ਜਿਜ੍ਞਾਸਯੈਵਾਹਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਕਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਲਏ।
ਅਵਕੋਟੇ ਨਦੀਤੀਰੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸਾਦਰਮ੍। ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਤਨ੍ਨ ਲੋਭੇ ਕੁਰਤੇ ਮਨਃ
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਵੇਖੇ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸਿਆ।
ਇਤਰਸ੍ਯ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਂਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਯਯੌ। ਤਤੋ ਵਿਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਹृਦਾ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਿਤਿ ਦ੍ਵਿਜ
ਜਦ ਉਸਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਬਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਉਦੁਂਬਰਂ ਹੇਮਗਰ੍ਭਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਾਤਿਤਮ੍। ਕਿਂਕਰੇ ਚ ਨਦੀਤੀਰੇ ਵਿਕੋਣੇ ਜਨਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇਕ ਸੁੰਨੇ ਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅੰਜੀਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਯਾਤਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਦृष੍ਟਂ ਤੇਨ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਅਲਂ ਵਿਧਾਨਮੇਤਤ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਚੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਉਹ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਜਤਨ ਕਾਫੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਬਣਾਵਟੀ ਵੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਹਣੇ ਵਾਧੁਨਾ ਚਾਸ੍ਯ ਅਲੋਭਂ ਨष੍ਟਮੇਵ ਮੇ। ਅਸ੍ਯੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕष੍ਟਮਹਂਕਾਰਪਦਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਹੁਣ ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕੀ, ਉਸਦੀ ਲਾਲਚ ਰਹਿਤਤਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤੋ ਲੋਭਸ੍ਤਤੋ ਲਾਭੋ ਲਾਭਾਲ੍ਲੋਭਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ। ਲੋਭਗ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਨਿਰਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਥੇ ਲਾਲਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਲਾਭ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਾਭ ਤੋਂ ਲਾਲਚ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਨੋ ਵਿਗੁਣਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਯਦਾ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਤਦਾ ਮੇ ਦਾਰਪੁਤ੍ਰਾਣਾਮੁਨ੍ਮਾਦੋ ਹ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਧਨ ਪਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲਪਨ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਮਾਦਾਤ੍ਕਾਮਸਂਜਾਤ ਵਿਕਾਰਾਨ੍ਮਤਿਵਿਭ੍ਰਮਃ। ਭ੍ਰਮਾਨ੍ਮੋਹੋਪ੍ਯਹਂਕਾਰਃ ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਾਵਤਃ ਪਰਂ
ਪਾਗਲਪਨ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਤਪਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਤਪਸਿ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਪਂਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮੋਹਕਾਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤਪ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦਾ ਕੀਚੜ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਂਖਲਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਬਦ੍ਧੋ ਨੈਵੋਦ੍ਧृਤਿਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍। ਏਤਦ੍ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋऽਸੌ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗृਹਂ ਗਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਕੜਿਆ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਦੇਵਾ ਮੁਦਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਂਥਿਰੂਪਮਾਦਾਯ ਤਸ੍ਯਾਂਤਿਕ ਗृਹਂ ਤਥਾ
ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ, ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ!'। ਉਹ ਭੀ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆ ਗਏ।
ਗਤ੍ਵਾਹਂ ਦੈਵਸਂਵਾਦਮਵਦਂ ਭੂਤਵਰ੍ਤਨਮ੍। ਤਤੋਭ੍ਯਾਸਪ੍ਰਸਂਗਾਚ੍ਚ ਜਨਾਨਾਂ ਚ ਪਰਿਪ੍ਲਵਾਤ੍
ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਦਿਵਿਆ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਫਿਰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਆਦਤ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ—
ਤਸ੍ਯ ਯੋषਾ ਤਦਾਗਤ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਦੈਵਕਾਰਣਮ੍। ਤਤੋਹਮਵਦਂ ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਵਾ ਚੇਤੋਗਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਈ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਜਲਦੀ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਭृਤੋਥ ਨਿਨਾਦਸ੍ਯ ਕਾਰਣਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ। ਹृਦ੍ਗਤਂ ਪਤਿਨਾ ਤੇਦ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਦਤ੍ਤਮਜ੍ਞਵਤ੍
ਚੁੱਪਚਾਪ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੀਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾਇਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਅਣਜਾਣ ਵਾਂਗ, ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਪੁਨਰ੍ਨਾਸ੍ਤੀਹ ਤੇ ਵਸੁ। ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤਿ ਦੌਰ੍ਵਿਧ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਧਨ ਨਹੀਂ। ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਦੁੱਖ ਉਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣੇ ਹੀ ਆਉਣੇ ਹਨ।
ਗਚ੍ਛ ਮਾਤਰ੍ਗृਹਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਲਬ੍ਧਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਪृਚ੍ਛਤਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵੈ ਸ਼ਿਵਂ ਸਾ ਚ ਵਚਨਂ ਪਤ੍ਯੁਰਂਤਿਕੇ
ਮਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ—
ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਃ। ਸ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਾਗਤੋਸੌ ਮਮਾਂਤਿਕਮ੍
ਉਹ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਨਿਭृਤਂ ਮਾਮੁਵਾਚੇਦਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਤ੍ਵਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਯ। ਕ੍ਸ਼ਪਣਕ ਉਵਾਚ- ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਚਿਰਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਹੇਲਯਾ ਤृਣਵਤ੍ਕਥਮ੍
ਉਸਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦੱਸ।' ਭਿਖਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਸ ਅੱਖ ਨੂੰ ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਾਫ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਬੇਧਿਆਨੀ ਨਾਲ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ?'
ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਯਤਸ੍ਤਾਤ ਨਾਸ੍ਤਿ ਭਾਗ੍ਯਮਕਂਟਕਮ੍। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤੁਲਂ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਭਾਵੁਕਂ ਪੁਨਃ
ਤੂੰ ਜੋ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ, ਦੋਸਤ, ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬੇਫਿਕਰੀ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਅਦੁੱਤੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ, ਜਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।