ਤਦਾ ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਵਿਵੇਕਃ ਕृਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਪੋऽਯਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਬੇ-ਫ਼ਰਕ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਮੁੜ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਵਰੋਵਾਚ। ਨਾਰ੍ਚਿਤੋ ਹਿ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਯਜ੍ਞਾਦੌ ਯਤ੍ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਘ੍ਨਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਤ੍ਕ੍ਰੋਧਜਮਿਦਂ ਖਲੁ
ਸਵਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਜਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਾਪਿ ਮਦ੍ਵਚਨਂ ਹ੍ਯੇਤਦਸਤ੍ਯਂ ਜਾਯਤੇ ਖਲੁ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਰ੍ਜਡੀਭੂਤਾ ਯੂਯਂ ਭਵਤ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਕਦੇ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦੇ ਹੋ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਹੋ।
ਆਵਾਮਪਿ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਚ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਨਿਮ੍ਨਗੇ । ਭਵਿष੍ਯਾਵੋऽਤ੍ਰ ਵੈ ਦੇਵਾਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਭਿਮੁਖਾਵਹੇ
ਅਸੀਂ ਦੋਨੋ, ਜੋ ਸਹੇਲੀਆਂ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਾਂਗੀਆਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਜਡੀਭੂਤਾਭਵਨ੍ਨਦ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਰੇਵ ਤਦਾ ਨृਪ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਰਭੂਤ੍ਕृष੍ਣ ਵੇਣ੍ਯਾ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕਕੁਦ੍ਮਿਨੀਗਂਗਾ ਪृਥਗੇਵਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਬਣਿਆ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੇਣੀ ਨਦੀ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਕੁਦਮੀਨੀ-ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣੇ।
ਦੇਵਾ ਸ੍ਵਾਨਪਿਤਾਨਂਸ਼ਾਨ੍ਜਡੀਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਸਹ੍ਯਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪृਥਗਾਸਨ੍ਸੁਨਿਮ੍ਨਗਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਸਹਿਆਦ੍ਰੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।
ਦੇਵਾਂਸ਼ੈਃ ਪੂਰ੍ਵਵਾਹਿਨ੍ਯੋ ਬਭੂਵੁਃ ਸਰਿਤਾਂ ਵਰਾਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚ ਸ੍ਵਰਾ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਭਿਮੁਖੇ ਤਦਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਦੀਆਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹੀਆਂ; ਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਤੇ ਸਵਰਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹੀਆਂ।
ਯੋਗੇਨਾਭਵਤਾਂ ਨਦ੍ਯੌ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਤਿ ਪ੍ਰਥਾਂ ਗਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤੌ ਤਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞੇ ਹਰਿਹਰਾਵੁਭੌ
ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਦੋਨੋ ਨਦੀਆਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਬਲਾਤਿਬਲਿਨੌ ਨਾਮ੍ਨਾ ਦੇਵੌ ਬਭੂਵਤੁਃ । ਤਯੋਰ੍ਨਦ੍ਯੋਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਹਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਨृਪ । ਯਯੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਂਸ਼ੈਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਚਾਪਗਾਃ
ਦੋਨੋ ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬਣ ਗਏ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੋਨੋ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਕृष੍ਣੋਦ੍ਭਵਂ ਪਾਪਹਰਂ ਪਰਂ ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਕਲਾਕ੍ਰਿਯਾਪਿ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਨਾਨਸਮੁਦ੍ਭਵਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯ ਭਾਮਾਸਂਵਾਦੇਕृष੍ਣਾਵੇਣ੍ਯਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨੋਨਾਮ ਏਕਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਵੇਣੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਗਿਆਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਮਾਘਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਭਾਗਵਤੋਤ੍ਤਮ । ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਭਗਤ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ।
ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥੇ ਹਰਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਮਾਘਸ੍ਨਾਨੇਨ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਚਕਰਤੀਰਥ 'ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ਾਂਤਮਨਾਃ ਸਦਾਚਾਰੇਣ ਸਂਯੁਤਃ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਯੋ ਮਾਘੇ ਸਂਸਾਰੀ ਨ ਭਵੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਮਾਘ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ। ਸ਼ੂਕਰਸ੍ਯ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਯਿष੍ਯੇ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਯਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਮਮ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ੂਕਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਸਾਥ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣਃ ਸਤ੍ਯਾਯੈ ਬਹੁਧਾ ਜਗੌ । ਤਦਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ। ਪਂਚਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਸ਼ੂਕਰੇ ਹਰਿਮਂਦਿਰੇ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਤਿ ਯੋ ਜੀਵੋ ਗਰ੍ਦਭੋऽਪਿ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੂਕਰ, ਜੋ ਪੰਜ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਭਾਵੇਂ ਗਧਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਹਸ੍ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਹਸ੍ਤਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਤ੍ਰਯੋ ਹਸ੍ਤਾ ਸ਼ੂਕਰਸ੍ਯ ਪਰਿਮਾਣਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਤੀਨ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥ, ਤੀਨ ਸੌ ਹੱਥ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੱਥ — ਇਹ ਸ਼ੂਕਰ ਦਾ ਮਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਤਪਃ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਹਰਾਰ੍ਦ੍ਧੇਨ ਸ਼ੂਕਰੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਫਲ ਸ਼ੂਕਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯਾਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਰਾਹੁਗ੍ਰਸ੍ਤੇ ਦਿਵਾਕਰੇ । ਤੁਲਾਪੁਰੁषਦਾਨੇਨ ਤਤ੍ਫਲਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੂਲਾਪੁਰੁਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਉਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵੇਣ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸਹਸ੍ਰਗੁਣਿਤਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਦਸ ਗੁਣਾ, ਵੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸੌ ਗੁਣਾ, ਤੇ ਗੰਗਾ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨਂਤਂ ਚੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸ਼ੂਕਰੇ ਹਰਿਮਂਦਿਰੇ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦਦਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਸਂਵਿਧਾਨੇਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕ
ਸ਼ੂਕਰ ਦੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਲ ਅਨੰਤ ਸਮਝੋ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਲੱਖ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਹੈਵੈਕੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਸ਼ੂਕਰੇ ਤਤ੍ਸਮਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸ਼ੂਕਰੇ ਚ ਤਥਾ ਵੇਣ੍ਯਾਂ ਗਂਗਾਸਾਗਰਸਂਗਮੇ
ਸ਼ੂਕਰ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਕਰ, ਵੇਣੀ ਤੇ ਗੰਗਾ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਸਕृਦੇਵ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ । ਅਲਰ੍ਕੇਣ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਵਸੁਂਧਰਾ । ਸ਼ੂਕਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਵ षਡਾਨਨ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਲਰਕ ਨੇ ਸ਼ੂਕਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੇ ਛੇ-ਮੁਖੀ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਵ੍ਰਜ ਪੁਤ੍ਰਕ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਵਿਧਿਂ ਮਾਸੋਪਵਾਸਸ੍ਯ ਫਲਂ ਚਾਸ੍ਯ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਜਾ, ਪੁੱਤਰ। ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਯਥਾਵਿਧਿ ਨਰੈਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਚਰ੍ਯਾ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਆਰਭ੍ਯਤੇ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਾਪ੍ਯਂ ਹਿ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਸਂਖ੍ਯਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ । ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸੁਖਸ਼੍ਰੀਦਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਮਾਨਘ
ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ; ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਸੁਖ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ।
ਸ਼੍ਰੀਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ। ਪਾਵਕੇ ਸਾਧੁ ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਯਤ੍ਪृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵੇऽਨਘ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਤਿਮਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਗਦਤੋ ਮਮ
ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪਾਵਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।'
ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਪਤਾਂ ਚ ਯਥਾ ਰਵਿਃ । ਮੇਰੁਃਸ਼ਿਖਰਿਣਾਂ ਯਦ੍ਵਦ੍ਵੈਨਤੇਯਸ਼੍ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਗਰੁੜ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ,