ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਤਾਵਚ੍ਚ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਂ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦ੍ਭ੍ਰष੍ਟੋ ਭਵੇਦ੍ਵਾਸ੍ਯਾਃ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮੋ ਨृਪਃ ਪਤਿਃ
ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਵਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯੈਵ ਮਹਿषੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਿਂਦੇਦਨਂਤਰਂ। ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਰਾਜ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸਦੇ ਰਾਣੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਜਨ੍ਮਸ਼ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਅਂਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵੇਦ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਵਿਪ੍ਰ ਉਵਾਚ-। ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਭਵੇਤ੍ਕਾਵਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਿਂ ਵਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ ਮੋਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਤਨੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਕੀ ਹਨ?
ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਯਥਾ ਜਾਨਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਹਰਿਰੁਵਾਚ-। ਪੁਤ੍ਰਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਰਾਜਾਨਂ ਚ ਭਯਾਦਥ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਾਂ। ਹਰਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਹੈ।
ਆਰਾਧਯੇਤ੍ਪਤਿਂ ਸ਼ੌਰਿਂ ਯਾ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਕਾਰ੍ਯੇ ਦਾਸੀ ਰਤੌ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਭੋਜਨੇ ਜਨਨੀਸਮਾ
ਜੋ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ ਪੂਜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੌਕਰਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਸੁਖ-ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਖਾਣ-ਪਾਣ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪਤ੍ਸੁ ਮਂਤ੍ਰਿਣੀ ਭਰ੍ਤੁਃ ਸਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਭਰ੍ਤੁਰਾਜ੍ਞਾਂ ਨ ਲਂਘੇਦ੍ਯਾ ਮਨੋ ਵਾਕ੍ਕਾਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਟੋੜਦੀ।
ਭੁਕ੍ਤੇ ਪਤ੍ਯੌ ਸਦਾ ਚਾਤ੍ਤਿ ਸਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਯਸ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਯਾਂਤੁ ਸ਼ਯ੍ਯਾਯਾਂ ਪਤਿਃ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਜਦ ਪਤੀ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਂਦੀ ਹੈ; ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਤੀ ਜਿਸ ਵੀ ਖਟ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਸਾਭਰ੍ਤੁਰਰ੍ਚਾਂ ਕਰੋਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਨੈਵ ਮਤ੍ਸਰਮਾਯਾਤਿ ਨ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਂ ਨ ਮਾਨਿਨੀ
ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਹ ਤਾਂ ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਹ ਕੰਜੂਸੀ, ਤੇ ਨਾਹ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨੇऽਮਾਨੇ ਸਮਾਨਂ ਚ ਯਾ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਸੁਵੇषਂ ਯਾ ਨਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਸੁਤਂ
ਜੋ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸੋਹਣੇ-ਸਜੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ — ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭਰਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ —
ਮਨ੍ਯਤੇ ਚ ਪਰਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਤਾਂ ਗਚ੍ਛ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਦਕਾਮਂ ਯਥਾ ਤਵ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਾਇਆ ਹੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਨੇਕ ਵਿਦਵਾਨ; ਐਸੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਛ ਲੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨ੍ਯੋऽष੍ਟ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ। ਰੂਪਯੌਵਨਸਂਪਨ੍ਨਾ ਦਯਾਯੁਕ੍ਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾ ਨਾਮੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪृਚ੍ਛ ਤੇ ਹਿਤਂ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ
ਉਹ 'ਸ਼ੁਭਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੁੱਛ। ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯੈਵਾਦृਸ਼੍ਯਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋਭੂਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤਦਾ। ਸ ਚ ਸਾਧ੍ਵੀਗृਹਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਥ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ
ਉਸ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਤਿਥੇਰ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਗृਹਾਨ੍ਨਿਃਸृਤ੍ਯਸਂਭ੍ਰਮਾਤ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਂ ਸਤੀ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਾਭਵਤ੍
ਅਤਿਥੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਮੁਦਾ। ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਮਹਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਹਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤੋਵਾਚ-। ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਪਤ੍ਯੁਰਰ੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਨ ਚਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਤਾ। ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਗृਹਾਣਾਤਿਥ੍ਯਮਦ੍ਯ ਵੈ
ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਕਰਾਂਗੀ; ਅੱਜ ਮੇਹਮਾਨੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਵਿਪ੍ਰ ਉਵਾਚ-। ਮਮ ਦੇਹੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਿਪਾਸਾਦ੍ਯ ਨ ਚ ਸ਼੍ਰਮਃ। ਅਭੀष੍ਟਂ ਵਦ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਨੋਚੇਚ੍ਛਾਪਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਅੱਜ ਪਿਆਸ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਤਮੁਵਾਚ ਤਦਾ ਸਾਪਿ ਨ ਬਕੋਹਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ। ਗਚ੍ਛ ਧਰ੍ਮਤੁਲਾਧਾਰਂ ਪृਚ੍ਛ ਤਂ ਤੇ ਹਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਬਗਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਿਦਵਾਨ। ਧਰਮਤੁਲਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੁੱਛ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪ੍ਰਯਯੌ ਚ ਗृਹੋਦਰਮ੍। ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਪ੍ਰਂ ਯਥਾ ਚਾਂਡਾਲਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਤਨੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ।
ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਯੌ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਤਿष੍ਠਂਤਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਂ ਤਂ ਚ ਸੋਪਸ਼੍ਯਦ੍ਧृष੍ਟਮਾਨਸਮ੍
ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਥੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਿਰਭੈ ਸੀ।
ਸ ਚੋਵਾਚ ਮੁਦਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਤਾਂ ਸਤੀਂ ਚ ਸਃ। ਦੇਸ਼ਾਂਤਰੇ ਚ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਯਾ ਚ ਕਥਿਤਂ ਕਿਲ
ਉਹ ਨੇ, ਉਸ ਸਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦੂਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕਥਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਚਾਂਡਾਲੋਪਿ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ। ਅਤੋ ਮੇ ਵਿਸ੍ਮਯਸ੍ਤਾਤ ਕਿਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਪਰਂ ਮਹਤ੍
ਇਹ ਚੰਡਾਲਣ, ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਕਰਤੂਤ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ—ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ!
ਹਰਿਉਵਾਚ-। ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਕਾਰਣਂ ਤਾਤ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭੂਤਭਾਵਨੈਃ। ਅਤਿਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸਦਾਚਾਰਾਦ੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਗਤਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੀ ਹਰ ਗੱਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਇਸ ਲਈ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ।
ਕਿਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਯਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਦ ਤਤ੍ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਮੁਨੇ। ਵਿਪ੍ਰ ਉਵਾਚ-। ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਧਰ੍ਮਤੁਲਾਧਾਰਂ ਸਾ ਚ ਮਾਂ ਸਮੁਪਾਦਿਸ਼ਤ੍
ਪਰ, ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ? ਹੁਣ ਉਹ ਦੱਸ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਤੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਹਰਿਰੁਵਾਚ-। ਆਗਚ੍ਛ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਗਚ੍ਛਂਤਂ ਚ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤੁਲਾਧਾਰਃ ਕ੍ਵ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਤੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?'
ਹਰਿਰੁਵਾਚ-। ਜਨਾਨਾਂ ਨਿਕਰੋ ਯਤ੍ਰ ਬਹੁਦ੍ਰਵ੍ਯਸੁਵਿਕ੍ਰਯੇ। ਵਿਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਚ ਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਤੁਲਾਧਾਰਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਹਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰ ਤੇ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਦਾ ਤੇ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ।
ਜਨੋ ਯਵਾਨ੍ਰਸਂ ਸ੍ਨੇਹਂ ਕੂਟਮਨ੍ਨਸ੍ਯ ਸਂਚਯਂ। ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਮੁਖਾਦੇਵ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਚ ਦਦਾਤ੍ਯਪਿ
ਲੋਕ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਸੁਆਦ, ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਮਿਲਾਵਟ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਦੇਂਦਾ ਵੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਨृਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਂਤੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ। ਨੋਕ੍ਤਂ ਨਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤੇਨਧਰ੍ਮਤੁਲਾਧਰਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੌਤ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਤਮਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਦ੍ਵਿਕ੍ਰੀਣਂਤਂ ਰਸਾਨ੍ਬਹੂਨ੍। ਮਲਪਂਕਧਰਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਂ ਦਂਤਕੁਡ੍ਮਲਪਂਕਿਲਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸ ਵੇਚਦੇ ਵੇਖਿਆ—ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਮੈਲ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੰਦ ਵੀ ਗੰਦੇ ਤੇ ਬੰਦ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਵਸ੍ਤੁਧਨੋਤ੍ਥਾਂ ਚ ਭਾषਂਤਂ ਵਿਵਿਧਾਂ ਗਿਰਮ੍। ਵृਤਂ ਬਹੁਵਿਧੈਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਪੁਂਭਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਧਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।