ਅਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਦਯੋਃ ਪੂਜਾਂ ਨਾਚਾਮੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ। ਉਪਵੀਤਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਨਗ੍ਨਕੋ ਮੁਕ੍ਤਕਚ੍ਛਕਃ
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਜਨੇਉ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਮਰਬੰਦ ਖੁਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰਪਿਧਾਨਸ਼੍ਚ ਆਚਾਂਤੋ ਨੈਵ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ। ਮਧ੍ਯਮਾਭਿਰ੍ਮੁਖਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਿਸृਭਿਃ ਸਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੀ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਮੱਧਲੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਂਗੁष੍ਠਦੇਸ਼ਿਨੀਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਾਸਾਂ ਚ ਤਦਨਂਤਰਮ੍। ਅਂਗੁष੍ਠਾਨਾਮਿਕਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਸਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਫਿਰ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਨੱਕ ਨੂੰ ਛੂਹੋ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਚੌਥੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੋ।
ਕਨਿष੍ਠਾਂਗੁष੍ਠਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਨਾਭਿਮਂਗੁष੍ਠਕੇਨ ਤੁ। ਤਲੇਨ ਹृਦਯਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਭਿਰ੍ਮਸ੍ਤਕੋਪਰਿ
ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਨਾਲ ਕੰਨ ਛੂਹੋ; ਅੰਗੂਠਾ ਨਾਲ ਨਾਭੀ; ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਦਿਲ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਛੂਹੋ।
ਬਾਹੂਚਾਗ੍ਰੇਣ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਅਨੇਨਾਚਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਨਵਃ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਰ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ। ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਟਸ਼ृਂਗ੍ਯਾ ਚ ਵ੍ਯਾਨੋਪਾਨਸ਼੍ਚ ਮੁਦ੍ਰਯਾ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਸੁਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਮੂਦਰਾ — ਪ੍ਰਾਣ, ਵਿਆਨ, ਅਪਾਨ ਨਾਲ।
ਸਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤਾਭਿਰੁਦਾਨਸ੍ਤਰ੍ਜਨੀਂ ਵਿਨਾ। ਨਾਗਃ ਕੂਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕृਕਰੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਧਨਂਜਯਃ
ਸਮਾਨਾ ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਉਂਗਲੀ ਛੱਡ ਕੇ; ਨਾਗ, ਕੂਰਮਾ, ਕ੍ਰਿਕਰਾ, ਦੇਵਦੱਤਾ, ਧਨੰਜਯਾ।
ਉਪਪ੍ਰੀਣਂਤੁ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਾ ਯੇਭ੍ਯੋ ਭੂਮੌ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ। ਸ਼ਯਨਂ ਚਾਰ੍ਦ੍ਰਪਾਦੇਨ ਸ਼ੁष੍ਕਪਾਦੇਨ ਭੋਜਨਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ। ਗੀਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਣਾ, ਸੁੱਕੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣਾ।
ਨਾਂਧਕਾਰੇ ਚ ਸ਼ਯਨਂ ਭੋਜਨਂ ਨੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍। ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੈਵ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਂਤਧਾਵਨਮ੍
ਅੰਧੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਸੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਖਾਣਾ। ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੰਦ ਨਹੀਂ ਮੰਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਚੈਵ ਨ ਸ੍ਵਪੇਦ੍ਧਿ ਕਦਾਚਨ। ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦਾਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪੁਰੁषੋ ਭਵੇਤ੍
ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਐਸਾ ਸੋਣ ਨਾਲ ਆਯੁ ਘਟਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਤਤਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਆਯੁष੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇऽਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ
ਇਸ ਲਈ ਐਸਾ ਸੋਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸੋਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਆਯੁਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਬਦਨਾਮੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯਸ਼ੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ। ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਨਰੋ ਲਭੇਦਾਯੁਰ੍ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਯਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰੁਣੇ ਚ ਭਵੇਦ੍ਰੋਗੀ ਆਯੁਰ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰੇ। ਦੇਵਾਨਾਮੇਕਭੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਭੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਰਸ੍ਯ ਚ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖਾਣਾ ਰੋਗੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਆਯੁ ਤੇ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਦੋ ਵਾਰੀ।
ਤ੍ਰਿਭੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਤਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਕੌਣਪਸ੍ਯ ਤੁ। ਨਿਰਾਮਿषਂ ਹਵਿਰ੍ਦੇਵਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਂਸਾਦਿ ਮਾਨੁषਾਃ
ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਦੈਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਚੌਥੀ ਵਾਰੀ ਕੂਣ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ। ਦੇਵਤੇ ਮਾਸ-ਰਹਿਤ ਹਵਿ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਮੱਛੀ ਤੇ ਮਾਸ।
ਪੂਤਿਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਦੁष੍ਟਮਨ੍ਯੇ ਭੁਂਜਂਤ੍ਯਨਾਵृਤਾਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮਿਹ ਜੀਵਲੋਕੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤੇषਾਂ ਹृਦਯੇ ਚ ਸਂਤਿ
ਹੋਰ ਲੋਕ ਸੜਿਆ, ਬਾਸੀ ਤੇ ਖਰਾਬ ਖਾਣਾ ਬਿਨਾਂ ਢੱਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਸੁਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਥੇ ਜੀਵ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਂ ਮਧੁਰਾ ਚ ਵਾਣੀ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਰ੍ਪਣਂ ਚ। ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਵਜਨੇषੁ ਨਿਂਦਾ ਕੁਚੇਲਤਾ ਨੀਚਜਨੇषੁ ਭਕ੍ਤਿਃ
ਉੱਤਮ ਦਾਨ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ, ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ; ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਜੂਸੀ, ਨਿੰਦਾ, ਗਰੀਬੀ, ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ।
ਅਤੀਵ ਰੋषਃ ਕਟੁਕਾ ਚ ਵਾਣੀ ਨਰਸ੍ਯ ਚਿਹ੍ਨਂ ਨਰਕਾਗਤਸ੍ਯ। ਨਵਨੀਤੋਪਮਾ ਵਾਣੀ ਕਰੁਣਾ ਕੋਮਲਂ ਮਨਃ
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ — ਇਹ ਨਰਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਮੱਖਣ ਵਰਗੀ ਬੋਲੀ, ਦਇਆ, ਤੇ ਨਰਮ ਮਨ।
ਧਰ੍ਮਬੀਜਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਦਯਾਦਰਿਦ੍ਰਹृਦਯਂ ਵਚਃ ਕ੍ਰਕਚ ਕਰ੍ਕਸ਼ਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ; ਦਇਆ-ਰਹਿਤ ਦਿਲ, ਤੇ ਆਰੀ ਵਰਗੀ ਕਰੜੀ ਬੋਲੀ।
ਪਾਪਬੀਜਪ੍ਰਸੂਤਾਨਾਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸਦਾਚਾਰਾਦਿਕਂ ਨਰਃ
ਇਹ ਪਾਪ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ: ਜੇ ਕੋਈ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਆਦਿ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਸੁਣਾਏ।
ਆਚਾਰਾਦੇਃ ਫਲਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਾਪਾਤ੍ਪੂਤੋऽਚ੍ਯੁਤੋ ਦਿਵਿ
ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਅਟੱਲ ਸੁਖ ਵਾਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ-। ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਧਿਕਂ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਸਂਮਤਮ੍। ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਵਿਪ੍ਰ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੱਸੋ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪুণ੍ਯ ਕੀਹ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ-। ਏਕਦਾ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਸਹਾਦਰਾਤ੍। ਵ੍ਯਾਸਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁ ਧਰ੍ਮਂ ਮਾਂ ਚ ਯਥਾ ਭਵਾਨ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼, ਆਦਰ ਨਾਲ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ।
ਦ੍ਵਿਜਾ ਊਚੁਃ-। ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੇषੁ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਕਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਨਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਭੁਂਜਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਦ
ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪুণ੍ਯ ਕੀਹ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਮਨੁੱਖ ਕੀਹ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਅਖੁੱਟ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਭ੍ਯਂ ਚਾਕष੍ਟਕਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਲਘੂਨਾਂ ਚ ਸਾਧ੍ਯਮੇਕਂ ਕ੍ਰਤੁਂ ਵਦ
ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਮਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਰਣ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਛੋਟਿਆਂ, ਸਭ ਲਈ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ।
ਯਦ੍ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੂਜ੍ਯੋ ਨਾਕੇ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਤਤ੍ਤਦ੍ਵਦ ਚ ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਭਵ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰਹਿ ਦੱਸੋ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ-। ਪਂਚਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵਦਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਤਃ। ਪਂਚਾਨਾਮੇਕਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਂਦੇਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਦਿਵਂ ਯਸ਼ਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਪੰਜ ਕਥਾਵਾਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਯਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤ੍ਰੋਰਰ੍ਚਾऽਥ ਪਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚ ਸਾਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਜਨੇषੁ ਚ। ਮਿਤ੍ਰਾਦ੍ਰੋਹੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਰੇਤੇ ਪਂਚ ਮਹਾਮਖਾਃ
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਤਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਯਗ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਪਿਤ੍ਰੋਰਰ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਾਧਯੇਨ੍ਨਰਃ। ਨ ਤਤ੍ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੈਰੇਵ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਭੁਵਿ
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯਗ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਪਿਤਾ ਧਰ੍ਮਃ ਪਿਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਪਿਤਾ ਹਿ ਪਰਮਂ ਤਪਃ। ਪਿਤਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਪਨ੍ਨੇ ਪ੍ਰੀਯਂਤੇ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਪਿਤਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਹੀ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ; ਜਦ ਪਿਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤਰੋ ਯਸ੍ਯ ਤृਪ੍ਯਂਤਿ ਸੇਵਯਾ ਚ ਗੁਣੇਨ ਚ। ਤਸ੍ਯ ਭਾਗੀਰਥੀ ਸ੍ਨਾਨਮਹਨ੍ਯਹਨਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।