ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ੍ਤੁ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਤੁਲਸੀਵਨਸਂਸਰ੍ਗਃ ਸਮਮੇਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਨਾਲ ਸੰਗ—ਇਹ ਤਿੰਨੋ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੋਪਣਾਤ੍ਪਾਲਨਾਤ੍ਸੇਕਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨृਣਾਮ੍ । ਤੁਲਸੀ ਦਹਤੇ ਪਾਪਂ ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਾਯ ਸਂਚਿਤਮ੍
ਲਗਾਉਣ, ਸੰਭਾਲਣ, ਪਾਣੀ ਦੇਣ, ਵੇਖਣ ਅਤੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਤੁਲਸੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਬੋਲ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਮਂਜਰੀਭਿਰ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਰਿਹਰਾਰ੍ਚਨਮ੍ । ਨ ਸ ਗਰ੍ਭਗृਹਂ ਯਾਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਗੀ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰਾਦੀਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਗਂਗਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤਥਾ । ਵਾਸੁਦੇਵਾਦਯੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਤੁਲਸੀਦਲੇ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਦਿ ਤੀਰਥ, ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਦਰਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ, ਸਭ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਸੀਮਂਜਰੀਯੁਕ੍ਤੋ ਯਦਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਮੁਂਚਤਿ । ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾਲਿਪ੍ਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਮੁਚਂਤਿ । ਯਮੋऽਪਿ ਨੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਪਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹ ਜੀਵਨ ਛੱਡੇ, ਤਾਂ ਯਮ—even ਜੇ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤੁਲਸੀਕਾष੍ਠਜਂ ਯਸ੍ਤੁ ਚਂਦਨਂ ਧਾਰਯੇਨ੍ਨਰਃ । ਤਦ੍ਦੇਹਂ ਨਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਪਾਪਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਮਪੀਹ ਯਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਚੰਦਨ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤੁਲਸੀਵਿਪਿਨਚ੍ਛਾਯਾ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਭਵੇਨ੍ਨृਪ । ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਦੀ ਛਾਂ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ, ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਧਾਤ੍ਰੀਛਾਯਾਸੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਂਡਦਾਨਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਤृਪ੍ਤਿਂ ਚ ਯਾਂਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯੇ ਨਰਕੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ—even ਜੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣ—ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਾਣੌ ਮੁਖੇ ਚੈਵ ਦੇਹੇ ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਧਤ੍ਤੇ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੇ ਸਿਰ, ਹੱਥ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਹਰੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਚ ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਦ੍ਵਾਰਕੋਦ੍ਭਵਾ । ਯਸ੍ਯ ਦੇਹੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਾਤਰੀ ਦਾ ਫਲ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਦੁਵਾਰਕਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਵਿਮਿਸ਼੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਤੁਲਸੀਦਲਮਿਸ਼੍ਰਿਤੈਃ । ਜਲੈਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਨਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਂਗਾਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਂ ਨਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀਪਤ੍ਰੈਃ ਫਲੈਰਪਿ । ਸੁਵਰ੍ਣਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਰ੍ਚਨਸ੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਫਲਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਮੁਨਯੋ ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯਰ੍ਕੇ ਤੁਲਾਸ਼੍ਰਿਤੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਰਾਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਯਜਨ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਧਾਤ੍ਰੀਪਤ੍ਰਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ । ਲੁਨਾਤਿ ਸ ਨਰੋ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨਿਰਯਾਨਤਿਗਰ੍ਹਿਤਾਨ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਹੋਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਛਾਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇऽਨ੍ਨਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ । ਅਨ੍ਨਸਂਸਰ੍ਗਜਂ ਪਾਪਮਾਵਰ੍षਂ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਾਤਰੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾਲ ਭਰ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਾਤ੍ਰੀਮੂਲੇ ਤੁ ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇऽਰ੍ਚਯਤੇ ਨਰਃ । ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਾਤਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀਤੁਲਸ੍ਯੋਰ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਪਿਦੇਵਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਨ ਸਮਰ੍ਥੋ ਭਵੇਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਯਥਾ ਦੇਵਸ੍ਯਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਃ
ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਧਾਤਰੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਨੁਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਧਾਤ੍ਰੀ ਤੁਲਸ੍ਯੁਦ੍ਭਵਕਾਰਣਂ ਚ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਵਿਧੂਤਪਾਪ੍ਮਾ ਸਹ ਪੂਰ੍ਵਜੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯਗ੍ਰ੍ਯਵਿਮਾਨਸਂਸ੍ਥਃ
ਜੋ ਧਾਤਰੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਵਰਗ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸਤ੍ਯਭਾਮਾਸਂਵਾਦੇ ਧਾਤ੍ਰੀਤੁਲਸ੍ਯੋਰ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮ ਪਂਚਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹਾਤਮ, ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਧਾਤਰੀ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਪृਥੁਰੁਵਾਚ। ਕृष੍ਣਵੇਣ੍ਯਾਤਟਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ਼ਿਵਵਿष੍ਣੁਗਣੈਃ ਪੁਰਾ । ਵਣਿਕ੍ਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ਕਲਹਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਕਥਿਤਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਪ੍ਰਥੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਵਣਿਕ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਕਲਹ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਤਯੋਰ੍ਨਦ੍ਯੋਃ ਕਿਂਵਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵਾ । ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਤ੍ਰ ਮਹਾਨ੍ਮਮ
ਕੀ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਕृष੍ਣਾ ਕृष੍ਣਤਨੁਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵੇਣ੍ਯਾ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਤਤ੍ਸਂਗਮਪ੍ਰਭਾਵਂ ਤੁ ਨਾਲਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਲਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਵੈਣੀ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ । ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਂਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਨੋਰ੍ਦੇਵਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਨੂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਸਹ੍ਯਾਦ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਯਜਨਾਯੋਦ੍ਯਤੋऽਭਵਤ੍ । ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ
ਸਹਿਆਦ੍ਰੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਜਾ ਲਈਆਂ।
ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਹਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਤਦ੍ਗਿਰੇਃ ਸ਼ਿਖਰਂ ਯਯੌ । ਭृਗ੍ਵਾਦਯੋ ਮੁਨਿਗਣਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੈਵਤੇ
ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਭ੍ਰਿਗੂ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਾਨਾਯ ਸਮਾਜਂ ਤਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰਿਰੇ । ਅਥ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਂ ਸ੍ਵਰਾਂ ਪਤ੍ਨੀਂ ਵਿष੍ਣੁਰਾਹ੍ਵਯਤ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਉਥੇ, ਦীক্ষਾ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਸਭ ਨੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਸਵਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਸਾਸ਼ਨੈਰਾਯਯੌ ਤਾਵਦ੍ਭृਗੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਮੁਵਾਚ ਹ । ਭृਗੁਰੁਵਾਚ। ਵਿष੍ਣੋ ਸ੍ਵਰਾ ਤ੍ਵਯਾਹੂਤਾ ਆਯਾਤਿ ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਵਰਾ
ਜਦ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕੀ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸਵਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਬੁਲਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।'
ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚਾਯਂ ਕਾਰ੍ਯੋ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਃ ਕਥਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ। ਨਾਯਾਤਿ ਚੇਤ੍ਸ੍ਵਰਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
'ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦীক্ষਾ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ—ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?' ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜੇ ਸਵਾ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਗਾਯਤਰੀ ਨੂੰ ਰੱਖੋ।'
ਏषਾਪਿ ਨ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਏਵਮੇਵ ਹਿ ਰੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਮੋਦਤ
'ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੇਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।' ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ।