ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤੋ ਜ੍ਞਾਤੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਸ਼੍ਚ ਯਃ। ਯਥਾ ਜਾਨਾਮਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਧਮਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਬ੍ਰੂਹਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਦਿ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਮਯੀਚ੍ਛਸਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ-। ਸ੍ਨਾਨੈਰ੍ਦਸ਼ਵਿਧੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਥੈਵ ਤਰ੍ਪਣਾਦਿਭਿਃ
ਜਲਦੀ ਦੱਸ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਧ੍ਯਾਸਂਯਮਹੀਨਸ਼੍ਚ ਸ ਏਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਧਮਃ। ਦੇਵਪੂਜਾਵ੍ਰਤੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵ ਉਪਾਸਨਾ, ਵਰਤ, ਵੇਦ ਪਾਠ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ।
ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਤਰ੍ਪਣੈਃ। ਪਂਚਸ੍ਨਾਨਾਨਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਨਿ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਸਚਾਈ, ਸਫਾਈ ਆਦਿ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਰਪਣ ਨਾਲ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਵਾਰੁਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਮੇਵ ਚ। ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਭਸ੍ਮਨਾ ਸ੍ਨਾਨਮਦ੍ਭਿਰ੍ਵਾਰੁਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹਨ: ਅੱਗ ਦਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ, ਹਵਾ ਦਾ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਬਸਮ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਪੋਹਿष੍ਠੇਤਿ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਗੋਰਜਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਅਦ੍ਭਿਰਾਤਪਵਰ੍षਾਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਮੁਦਾਹृਤਮ੍
‘ਆਪੋਹਿਸ਼ਠ’ ਪਾਠਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਗਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਹਵਾ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਿਵਿਆ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤੈਸ੍ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਤਃ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਸਂਲਗ੍ਨਂ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਂਬੁ ਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ, ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਪਾਣੀ,
ਗਵਾਂ ਸ਼ृਂਗੋਦਕਂ ਚੈਵ ਵਿਪ੍ਰਪਾਦੋਦਕਂ ਚ ਯਤ੍। ਗੁਰੂਣਾਮੇਵ ਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਪੂਤਾਤ੍ਪੂਤਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਗਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੰਗਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਾਗ ਤੀਰ੍ਥਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਵ੍ਰਤਹੋਮਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਧੀਰਃ ਸ੍ਨਾਨੈਰੇਤੈਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਤੀਰਥ, ਯਜਨ, ਵਰਤ, ਹੋਮ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਰ੍ਪਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਿਤॄਣਾਮੇਵ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਪਿਤृਹਾ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਸਂਧ੍ਯਾਹੀਨਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਹਾ
ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਿਣਮੁਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸੀ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਵ੍ਰਤਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਗੁਣੈਰਪਿ। ਯਜ੍ਞਦਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਧਮਾਧਮਃ
ਜੋ ਮੰਤਰ ਤੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਵੇਦ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗੁਣ ਹੋਣ, ਯਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਕਾ ਦੇਵਲਕਾ ਨਾਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਗ੍ਰਾਮਯਾਜਕਾਃ। ਪਰਦਾਰਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਂਚੈਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਧਨ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਲਈ, ਤਾਰਿਆਂ ਲਈ, ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ।
ਮਂਤ੍ਰਸਂਸ੍ਕਾਰਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਚਿਸਂਯਮਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਮੋਘਾਸ਼ਿਨੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚਾਧਮਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਸਿਆਮ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੰਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਿ ਸ੍ਤੇਯਰਤਾ ਮੂਢਾਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚਾਧਮਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਚੋਰੀ ਵਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਰ੍ਮਰਹਿਤਾ ਗੁਰੁਸੇਵਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ। ਅਮਂਤ੍ਰਾ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਾ ਏਤੇ ਸਰ੍ਵਾਧਮਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸਂਭਾष੍ਯਾ ਇਮੇ ਦੁष੍ਟਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਰਯਗਾਮਿਨਃ। ਅਮੇਧ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰਾ ਅਪੂਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਮਂਤਤਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਟ ਬੰਦੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਅਪੂਜ ਹਨ।
ਖਡ੍ਗੋਪਜੀਵਿਕਾਃ ਪ੍ਰੇष੍ਯਾ ਗੋਵਾਹਨਰਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਕਾਰੁਵृਤ੍ਯੁਪਜੀਵਾਸ਼੍ਚ ਗਣਵਾਰ੍ਦ੍ਧषਿਕਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਜੋ ਦੂਜੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਤਲਵਾਰ ਚਲਾ ਕੇ, ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਹਥਰਤੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂ ਟੋਲੀਆਂ-ਮੰਡਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਬਾਲਾਪਣ੍ਯਾਭਿਚਾਰਾਸ਼੍ਚ ਅਂਤ੍ਯਜਾਸ਼੍ਰਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਕृਤਘ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਘ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਏਤੇ ਸਰ੍ਵਾਧਮਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਲਈ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅੰਤਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਹਿਸਾਨਫਰਾਮੋਸ਼ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਚੈਵਾਨ੍ਯੇ ਹਤਾਚਾਰਾਃ ਪਾषਂਡਾ ਧਰ੍ਮਨਿਂਦਕਾਃ। ਦੂषਕਾਦੇਵ ਭੇਦਾਨਾਮੇਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਮਾੜੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਹਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਫੁਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪੰਥ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤਥਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਹਂਤਵ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ। ਏਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪੁਰੁषੋ ਭਵੇਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਘਾਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤ੍ਯਜਾਤਿषੁ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੇषੁ ਤਥਾ ਚਾਂਡਾਲਜਾਤਿषੁ। ਪਤਿਤੋ ਵਾਨ੍ਨਯੋਨਿਭ੍ਯਾਂ ਨ ਹਂਤਵ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ
ਅੰਤਜਾਤੀਆਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ, ਚੰਡਾਲ ਜਾਤੀਆਂ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਰ੍ਵਜਾਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਦ੍ਵਿਜਤ੍ਵਂ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ ਪੁਣ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਭਵੇਤ੍ਪੁਨਃ
ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਜਾਤ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ; ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਈਦृਸ਼ਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍। ਕਾਂ ਗਤਿਂ ਯਾਤ੍ਯਸੌ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇ ਉਹ ਐਸਾ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਫਿਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ-। ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਾਪਾਨਿ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ। ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਰ੍ਹਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲਵੇ ਤੇ ਫਿਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪੁਤ੍ਰ ਕਥਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਪੁਰਾਤਨੀਮ੍। ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਪਿ ਯੌਵਨਾਢ੍ਯਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍
ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ, ਇਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਅਜੀਬ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ: ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਤਤੋ ਯੌਵਨਸਂਪਤ੍ਤੇਰ੍ਮੋਹਾਚ੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ। ਚਾਂਡਾਲੀਮਗਮਤ੍ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰੋऽਭਵਤ੍
ਉਸਦੀ ਜਵਾਨੀ ਆਉਣ ਤੇ, ਭੁਲੇਖੇ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚੰਡਾਲਣ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰਾ ਦੁਹਿਤਰਸ੍ਤਥਾ। ਸ੍ਵਕੁਟੁਂਬਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗृਹੇ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਚੰਡਾਲਣ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ।
ਅਨ੍ਯਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਨ ਚਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਘृਣਯਾ ਚ ਸੁਰਾਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍। ਤਮੁਵਾਚ ਸਦਾ ਸਾ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਯਤਰਾਂ ਸੁਰਾਮ੍
ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਘਿਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਚੰਡਾਲਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਲਈ ਆਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਤਦਾ ਸ਼ੌਚਂ ਗਦਿਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਪ੍ਰਿਯੇ। ਉਤ੍ਕਾਰੋ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਸਤਤਂ ਮਮ
ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪਿਆਰੀਏ, ਤੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਘਿਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।'
ਏਕਦਾ ਸ ਮृਗਾਨ੍ਵੇषਾਤ੍ਸ਼੍ਰਾਂਤਃ ਸੁਪ੍ਤੋ ਗृਹੇ ਦਿਵਾ। ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸੁਰਾਂ ਤਸ੍ਯ ਹਸਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਖੇ ਦਦੌ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸੁੱਤ ਗਿਆ। ਉਸ ਚੰਡਾਲਣ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।