ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਰ੍ਣਾਤ੍ਵਗ੍ਨਿਮੁਖਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ऋषਿਸ੍ਤਥਾ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼ਿਰਆਰੂਢਾ ਸ਼ਿਖਾ ਵਿष੍ਣੁ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਇਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਇਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿੱਚ, ਚੋਟੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਉਪਨਯਨੇ ਨਿਯੋਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾਂਖ੍ਯਾਯਨ ਸਗੋਤ੍ਰਜਾ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਚਰਣਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਪृਥਿਵੀਕੁਕ੍ਸ਼ਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਪਨਯਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਾਂਖਿਆਯਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਸ੍ਥਾਨੇ ਚ ਪਾਦਾਦੌ ਮਸ੍ਤਕਾਂਤਕੇ। ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸ ਵਿਂਦਤਿ
ਇਸ ਦੇ ਚੌਵੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਚੌਵੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਣਦੇਵਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਅਪਰਂ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਰੁਵਂ
ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਲਕੜ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਸਪ੍ਤਪਂਚ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਜੁਰष੍ਟਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍। ਜ੍ਵਲਨਾਦਿਹਕਾਰਾਂਤਂ ਜਲੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤਂ ਜਪੇਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੱਤ ਅਤੇ ਪੰਜ, ਯਜੁਰ ਦੇ ਅਠਾਰਾਂ ਅੱਖਰ ਹਨ। 'ਹ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਸੌ ਵਾਰੀ ਜਪੋ।
ਉਪਪਾਤਕਕੋਟ੍ਯਾ ਤੁ ਤਥਾਤਿਪਾਤਕੈਰਪਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪਾਪੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਯਾਂਤਿ ਮਮਾਲਯਂ
ਉਪਪਾਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੋੜਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ, ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਜੋ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਆਲਯ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ੴਅਗ੍ਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਪੁਂਸਿ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੇਨ ਜੁष੍ਟਾਤ੍ਸੋਮਂ ਪਿਬ ਸ੍ਵਾਹਾ। ਵਿष੍ਣੁਮਂਤ੍ਰਂ ਮਹਾਮਂਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਚ
ਓਮ! ਅੱਗ ਦੀ ਬੋਲੀ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮ ਪੀਓ, ਸਵਾਹਾ! ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਮੰਤਰ, ਮਹਾ ਮੰਤਰ, ਅਤੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਮੰਤਰ ਵੀ।
ਦੇਵੀਸੂਰ੍ਯਗਣੇਸ਼ਾਨਾਂ ਤਥਾ ਕ੍ਰਤੁਭੁਜਾਂ ਸੁਤ। ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਗੁਣਵਾਨੇਵ ਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਦੇਵੀਆਂ, ਸੂਰਜ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਹੀ ਗੁਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੂਜਨੀਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ। ਦਾਨਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਦਾ ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿੱਧਾ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਲਭਤੇ ਦਾਤਾ ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਰਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਪਾਠਯੇਤ੍ਪਰਾਨ੍
ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਪੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਲ੍ਲੋਕੇ ਸਦਾਚਾਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਸ੍ਮृਤਿਂ। ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਂ ਨੂਨਂ ਤਥੈਵ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਾਂ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਵੇਦ, ਸ੍ਰੁਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਾਏ।
ਸ਼੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਲੋਕੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿषੁ। ਉਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਸਮਃ ਸੋਪਿ ਪੂਜਨੀਯੋ ਨਰੈਃ ਸੁਰੈਃ1.46.
ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਬਲਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਾਨਘਸ੍ਯ ਚ। ਸਮਾਨਮਰ੍ਚਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਯਾਤ੍ਯਚ੍ਯੁਤਾਲਯਂ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਖੁੱਤ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਚੁਤ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਪਾਪਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਾਪੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ। ਚਾਂਡਾਲਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਨਿष੍ਠੌ ਭਾਸ੍ਕਰਜ੍ਵਲਨੌ ਯਥਾ
ਜੇ ਕਦੇ ਪਾਪ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਯਾਜਨਾਧ੍ਯਾਪਨਾਦ੍ਯੌਨਾਤ੍ਤਥੈਵਾਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਤ੍। ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨ ਭਵੇਦ੍ਦੋषੋ ਜ੍ਵਲਨਾਰ੍ਕਸਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਯਜਨਾ ਕਰਾਉਣ, ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਜਾਨ੍ਦੋषਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਨਾਸ਼ਯਂਤੀਹ ਪਾਪਾਨਿ ਵਾਯੁਰ੍ਮੇਘਮਿਵਾਂਬਰੇ
ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਏ ਲੋਕ ਇਥੇ ਉਹ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਯੋ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਂ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਮਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗੇ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਾਮਪਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤੇ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਕृਤਾਦਪਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਵੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਹੋਣ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪਥ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਯੁਤਾਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਜਪ ਨਾਰਦ। ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਃ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਦੇਵਤਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਨਾਰਦ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਗਾਯਤਰੀ ਜਪ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਨ?
ਤੇषਾਂ ਨ੍ਯਾਸਂ ਤਥਾਂਗੇषੁ ਵਦ ਤਾਤ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ-। ਗੁਦਦੇਸ਼ੇਤ੍ਵਪਾਨਸ੍ਯਾਦ੍ਧृਦਿ ਪ੍ਰਾਣੋਸ੍ਤਿ ਦੇਹਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਆਸ ਕਰੀਏ, ਦੱਸੋ ਪਿਤਾ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੁਦਾ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਅਪਾਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੁਦਂ ਸਮਾਕੁਂਚ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਸਹ ਯੋਜਯੇਤ੍। ਪੂਰਕੇਣ ਤਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੁਂਭਕਮੁਤ੍ਤਮਂ
ਇਸ ਲਈ, ਗੁਦਾ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜੋ; ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪੂਰਕ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਕੁੰਭਕ ਕਰਕੇ—
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਤ੍ਰਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸਂਜਪੇਦਿਦ੍ਵਜਃ। ਅਨੇਨੈਵ ਜਪੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਪਾਤਕਸਂਚਯਃ
ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਦੁਜਾਤੀ ਗਾਯਤਰੀ ਜਪੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰੇ।
ਸਕृਦੁਚ੍ਚਾਰਿਤੇਨੈਵ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤ੍ਯੁਪਪਾਤਕਂ। ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍ਣਸ੍ਵਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਯਃ ਕਲੇਵਰੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਛੋਟੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਅੱਖਰ ਦਾ ਸੁਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।
ਸ ਜਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਾਮੇਤਿ ਫਲਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਮਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਯਦ੍ਦੈਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਪੁਤ੍ਰ ਵਦਾਮ੍ਯਹਂ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਯਜ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਰ੍ਮਾਤੁਸ੍ਤਨਂ ਨ ਪਿਬਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦਾ। ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਅੱਗ ਦਾ, ਦੂਜਾ ਵਾਯੂ ਦਾ ਜਾਣੋ।
ਤृਤੀਯਂ ਸੂਰ੍ਯਦੈਵਤ੍ਯਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਵੈਯਤਂ ਤਥਾ। ਪਂਚਮਂ ਯਮਦੈਵਤ੍ਯਂ ਵਾਰੁਣਂ षष੍ਠਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਤੀਜਾ ਅੱਖਰ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ, ਚੌਥਾ ਵਾਯੂ ਨਾਲ; ਪੰਜਵਾਂ ਯਮ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ, ਛੇਵਾਂ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮਂ ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ੍ਯਂ ਤੁ ਪਾਰ੍ਜਨ੍ਯਂ ਚਾष੍ਟਮਂ ਵਿਦੁਃ। ਐਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਨਵਮਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਗਾਂਧਰ੍ਵਂ ਦਸ਼ਮਂ ਤਥਾ
ਸੱਤਵਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ, ਅੱਠਵਾਂ ਪਾਰਜਨਿਆ ਦਾ; ਨੌਵਾਂ ਇੰਦਰ ਦਾ, ਦਸਵਾਂ ਗਾਂਧਰਵ ਦਾ ਜਾਣੋ।
ਪੌष੍ਣਮੇਕਾਦਸ਼ਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੈਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਂ ਸ੍ਮृਤਂ। ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਾਸਵਂ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਂ
ਗਿਆਰਵਾਂ ਪੁਸ਼ਣ ਦਾ, ਬਾਰਵਾਂ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ; ਤੇਰਵਾਂ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦਾ, ਚੌਦਵਾਂ ਵਾਸਵ ਦਾ ਜਾਣੋ।
ਮਾਰੁਤਂ ਪਂਚਦਸ਼ਕਂ ਸੌਮ੍ਯਂ षੋਡਸ਼ਕਂ ਸ੍ਮृਤਂ। ਆਂਗਿਰਸਂ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਮਤਃ ਪਰਂ
ਮਾਰੁਤ ਮੰਤਰ ਪੰਦਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਸੌਮ੍ਯ ਮੰਤਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਂਗਿਰਸ ਮੰਤਰ ਸਤਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਮੰਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਵਿਨਂ ਚੈਕੋਨਵਿਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਤੁ ਵਿਂਸ਼ਕਂ। ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਜ੍ਞੇਯਮੇਕਵਿਂਸ਼ਕਮਕ੍ਸ਼ਰਂ
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮੰਤਰ ਉੱਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ ਮੰਤਰ ਵੀਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਦੇਵਮਯ ਮੰਤਰ ਇਕੱਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ।