ਨ ਚ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਤਾਮੇਤਿ ਨਾਤੁਰੋ ਨ ਚ ਕਾਤਰਃ। ਮਨੋਨੁਕੂਲਾਂ ਪ੍ਰਮਦਾਮਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਲਭੇਤ੍
ਉਹ ਨਾਂ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦਾ, ਨਾਂ ਬਿਮਾਰ, ਨਾਂ ਡਰਪੋਕ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਨ-ਪਸੰਦ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾਹਸਕਰ੍ਮਾਣਿ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪਰ੍ਵਸੁ। ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਸੁਗੁਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਭਯਂ ਲਾਭ ਏਵ ਚ
ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਦਾਨ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਪਾਦਤਲੋਦ੍ਘृष੍ਟਿ ਕ੍ਸ਼ਤੀ ਭਵਤਿ ਯਃ ਕਰਃ। ਸ ਕਰਃ ਸ਼੍ਰੀਕਰੋ ਨਾਮ ਅਨ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਕਰਃ ਕਰਃ
ਜੋ ਹੱਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਰਗੜ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੱਥ ਧਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਹੱਥ ਸਿਰਫ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਪਾਦਰਜਃ ਪੂਤਾਃ ਪੂਤਾਸ੍ਤਜ੍ਜਲਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ। ਵਿਪਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਪਾਪੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਯਾਂਤਿ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਪਾਦਰਜਃ ਪੂਤਾਃ ਸ਼ੁਚਯੋ ਗृਹ ਚਤ੍ਵਰਾਃ। ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਮਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸੁ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਚਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਖਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਃ ਪੁਰਾਨਘਃ। ਵੇਦਾਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਜਾਤਾਃ ਸृष੍ਟਿਸਂਸ੍ਥਿਤਿ ਹੇਤਵਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਥੇ ਹੀ ਵੇਦ ਵੀ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਮੁਖੇ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਪਿਤਾਃ ਪੁਰੁषੇਣ ਹਿ। ਪੂਜਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕੇ।
ਪਿਤृਯਜ੍ਞੇ ਵਿਵਾਹੇ ਚ ਵਹ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸ਼ਾਂਤਿषੁ। ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੇषੁ ਚ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵਿਆਹ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਣਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਦੇਵਾ ਭੁਂਜਂਤਿ ਹਵ੍ਯਾਨਿ ਬਲਿਪ੍ਰੇਤਾਦਯੋऽਸੁਰਾਃ। ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਕਵ੍ਯਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯੈਵ ਮੁਖਾਦ੍ਰ੍ਧੁਵਮ੍
ਦੇਵਤੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਰਾਖਸ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸੁ। ਦਾਨਂ ਹੋਮਂ ਬਲਿਂ ਚੈਵ ਵਿਨਾ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਨਿष੍ਫਲਮ੍
ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਹਵਨ ਜਾਂ ਦਾਨ—ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਭੁਂਜਂਤਿ ਚਾਸੁਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਹੂਯ ਤੇषੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਥੇ ਦੈਤ, ਭੂਤ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਰਾਖਸ ਚੜ੍ਹਾਈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰੀਤਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਦੇਸ਼ੇ ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਦਭਿਵਾਦਨਮ੍
ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਣ ਦਾ ਫਲ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਚਿਰਂਜੀਵੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ। ਅਨਭਿਵਾਦਨਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਦ੍ਵੇषਾਦਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਪਿ ਚ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਵੈਰ ਕਰੇ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ।
ਆਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਂ ਭਵੇਤ੍ਪੁਂਸਾਂ ਭੂਤਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਗਤਿਃ। ਆਯੁਰ੍ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਯਸ਼ੋਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾ ਧਨਸ੍ਯ ਚ
ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੁਖ-ਸਮਪਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਨ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭਵੇਨ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਨ ਵਿਪ੍ਰਪਾਦੋਦਕਕਰ੍ਦਮਾਨਿ ਨ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਘੋषਿਤਾਨਿ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਹੀਂ—
ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਤਾਨਿ। ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ। ਕਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਤਮੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹ੍ਯਪੂਜ੍ਯੋ ਵਾਥ ਕੋ ਭਵੇਤ੍
—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ 'ਸਵਾਹਾ', 'ਸਵਧਾ', ਜਾਂ 'ਸਵਸਤਿ' ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਘਰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਪੂਜਯੋਗ ਹੈ?
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯਂ ਗੁਰੋਰਪਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ-। ਪੂਜ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਕੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸੱਚੇ ਲਕੜਾਂ ਦੱਸੋ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਜਯੋਗ ਹੈ।
ਸਦ੍ਵृਤ੍ਤਃ ਕਲੁषੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਭੂਤੋ ਜਨੋऽਨਘਃ। ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਜਾਤਃ ਕਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾਤ ਸਤ੍ਕੁਲੇ ਵਾਪ੍ਯਸਤ੍ਕੁਲੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੈਲ-ਮੁਕਤ, ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਹੜਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਅਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ?
ਸਦਸਤ੍ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤਾ ਵਾ ਕਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭੁਵਿ ਬਾਡਵਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ-। ਸਤ੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਹ੍ਯਕ੍ਰਿਯੋ ਨੈਵ ਪੂਜਿਤਃ
ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੂਜਯੋਗ ਹੈ? ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਚੰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਪੂਜਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਅਸਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਕੁਲੇ ਪੂਜ੍ਯੋ ਵ੍ਯਾਸ ਵੈਭਾਂਡਕੌ ਯਥਾ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋਸ੍ਤਿ ਮਤ੍ਸਮਃ
ਜੋ ਅਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੂਜਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਵੈਭਾਂਡਕ; ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾਪੁਤ੍ਰੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਅਨ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਜਾਦਯਃ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਚ੍ਛੋਤ੍ਰਿਯਾਦੀਨਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਪੁਤ੍ਰਕ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠਾ ਵੈਸ਼ਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸਿਧ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਚੰਗੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਸੁਣ।
ਧਰਾਯਾਂ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਯ ਚ। ਜਨ੍ਮਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜ ਉਚ੍ਯਤੇ੧੨੯ ਦ੍ਵਿਜ। ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਯਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਵਿਪ੍ਰ। ਵਿਦ੍ਯਾਪੂਤੋ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤੋ ਵੇਦਪੂਤਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੋ ਤੀਰਥ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਨਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਵਿਦਵਾਨ ਦੇ ਲਕੜ ਹਨ: ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਵੇਦ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਮੇਧ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੂਜ੍ਯਤਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਨਾਰਾਯਣੇ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਂਤਃਕਰਣਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਦਾ ਹੀ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ।
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯੋ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਸ੍ਸਮਃ ਸਰ੍ਵਜਨੇषੁ ਚ। ਗੁਰੁਦੇਵਾਤਿਥੇਰ੍ਭਕ੍ਤਃ ਪਿਤ੍ਰੋਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਤੀਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪਰਦਾਰੇ ਮਨੋ ਯਸ੍ਯ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨੈਵ ਮੋਦਤੇ। ਪੁਰਾਣਕਥਕੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਾਨਸ੍ਯ ਸਂਤਤਿਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦਿਜਂ ਫਲਮ੍। ਸਂਲਾਪੇ ਗਤਿਮੇਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਗੀਰਥ੍ਯਾ ਪ੍ਲਵਸ੍ਯ ਚ
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਲਾਭ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਃ ਪੂਤੋ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਨਾਨਦ੍ਵਿਜਾਰ੍ਚਨੈਃ। ਮਿਤ੍ਰਾਮਿਤ੍ਰੇ ਦਯਾਲੁਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਮਃ ਸਰ੍ਵਜਨੇषੁ ਚ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ, ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਦੋਸਤ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਦਇਆਲੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਵਤੀਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਵਂ ਨ ਹਰੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤृਣਮਪ੍ਯਟਵੀਗਤਮ੍। ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਦਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ ਇਂਦ੍ਰਿਯੈਰਜਿਤਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਇਕ ਤਿੰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਪਰਦਾਰਾਨ੍ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮਨਸਾਪਿ ਗृਹਾਗਤਾਨ੍। ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਿਂ ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਜਂ ਗੁਣਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਸਾਉਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਲਕੜ, ਜਾਂ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦਾ ਗੁਣ ਕੀ ਹੈ?
ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਚਰਣਗੋਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ-। ਛਂਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਖ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸੋ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਛੰਦ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸਵਿਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਿਰ ਹੈ।